ಶರತ್ಪಾರ್ವಣಚನ್ದ್ರಾಸ್ಯಂ ಪ್ರಸನ್ನಂ ಚ ಪ್ರದರ್ಶಯ
'ಶರದ್ಕಾಲದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ನಿನ್ನ ಶಾಂತವಾದ ಮುಖವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು.'
ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಽರ್ತ ಕಾಮಬಾಣೇನ ಮಾನಸಂಕ್ಷಯಕಾಮಿನೀ ಪತಿಸ್ತ್ವತ್ಸದೃಶೋ ನಾಥ ಕಾಮಿನೀನಾಂ ಮನೀಷಿತಃ
ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಕಾಮಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತದೆ; ನಿನ್ನಂತ ಪತಿಯನ್ನೇ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವಾಮಿ.
ಬಲಿಪುತ್ರೋಽಸಿ ಧರ್ಮಿಷ್ಠೋ ರೂಪವಾನ್ಗುಣವಾನ್ಯುವಾ ।। ಶೃಙ್ಗಾರನಿಪುಣಃ ಕಾನ್ತಃ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ
ನೀನು ಬಲಿಯ ಪುತ್ರ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಸುಂದರ, ಗುಣವಂತ, ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು; ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನು.
ಸದಾ ಮನೋಜ್ಞಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತ್ವಂ ಸುವೇಷಶ್ಚ ಸ್ವಭಾವತಃ
ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮನೋಹರನು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನೂ ಹೌದು.
ಶೃಙ್ಗಾರಜ್ಞಂ ಗುಣಜ್ಞಂ ತ್ವಾಂ ಯುವಾನಂ ರಸಿಕಂ ಶುಚಿಮ್ ದಾತಾರಮನುರಕ್ತಂ ಚ ಕಾನ್ತಮಿಚ್ಛತಿ ಕಾಮಿನೀ।।4.23.
ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ, ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯುವ, ಸೊಗಸಾದ, ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಉದಾರವಾದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಏತೇ ಸರ್ವೇ ಗುಣಾಃ ಕಾನ್ತ ಸನ್ತಿ ಕಾನ್ತೇ ತ್ವಯಿ ಧ್ರುವಮ್
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇವೆ, ಪ್ರಿಯನೆ.
ಸಂತೋಷಂ ತೇ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಗಮ್ಯ ವಿಧೋರ್ಗೃಹಾತ್ ಅನ್ಯಾಶ್ಲೇಷಣಮಾತ್ರೇಣ ಭವಿತಾ ಧರ್ಮಲಙ್ಘನಾ
ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದು ನಿನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾಶ್ಚ ಧರ್ಮಾನ್ನ ರಕ್ಷನ್ತಿ ತಾಸಾಂ ಚ ಜೀವನಂ ವೃಥಾ ತಾ ಏವ ಮಾತೃಗರ್ಭಸ್ಥಾ ನ ಪ್ರಾಜ್ಞಾಃ ಪೌರುಷೈ ರಸೈಃ
ಯಾವ ಹೆಂಗಸರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರ ಜೀವನ ವ್ಯರ್ಥ; ಅವರು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲ, ಪುರುಷರ ಸಂಗದಿಂದ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಸ್ವವೈದ್ಯೌಮದನಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ಮರುತ್ವಾನ್ನಲಕೂಬರಃ
ಕುಬೇರ, ಮದನ, ಚಂದ್ರ, ವಾಯು ಮತ್ತು ನಳಕುಬೇರ—
ದಿವಾನಿಶಂ ಮಾನಸಂ ಮೇ ತೇಷಾಂ ಕ್ರೀಡಾಂ ಚ ಚಿನ್ತಯೇತ್
ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅವರ ಆಟವನ್ನು ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಚನ್ದ್ರಶೃಙ್ಗಾರಮಾಶ್ಲೇಷಮಾಲಾಪಮಮೃತಾಧಿಕಮ್
ಚಂದ್ರನ ಪ್ರೇಮದ ಅಪ್ಪುಗೆ, ರಸಮಯವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಅಮೃತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳು—
ತಿಲೋತ್ತಮಾವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜಹಾಸ ಬಲಿನನ್ದನಃ
ತಿಲೋತ್ತಮೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನು ನಗಿದನು.
ಸಾಹಸಿಕ ಉವಾಚ ಅತೋ ವರಾ ಚಾಪ್ಸರಸಾಂ ವಿದಗ್ಧರಸಿಕೇಶ್ವರೀ
ಸಾಹಸಿಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಲ ಮತ್ತು ರಸಾಸ್ವಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಸುನ್ದೋಪಸುನ್ದಯೋರ್ನಾಶಃ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಸುಂದ ಮತ್ತು ಉಪಸುಂದರ ನಾಶವನ್ನು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಸರ್ವಂ ಜಾನಾಸಿ ಸರ್ವಜ್ಞೇ ವಿಜ್ಞಾ ಸುರತಕರ್ಮಣಿ 4.23.
ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವಳು, ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ಪ್ರೇಮದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದೆ.
ಅತಿಪ್ರಿಯಶ್ಚ ಕೋ ವಾ ಚ ಕಃ ಸ್ವಭಾವೋ ವರಾನನೇ
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದವರು ಯಾರು, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿದೆ?
ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಸುರಾಣಾಂ ಚ ರಾಜ್ಞಾಂ ಪುಣ್ಯವತಾಮಪಿ
ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವತೆಗಳು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ—
ಅಸುರಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಹಸ್ಯ ಸಾ ತಿಲೋತ್ತಮಾ
ಅಸುರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಲೋತ್ತಮೆ ನಗಿದಳು.
ಸತ್ಯಂ ಸಾರಮನ್ತರಸ್ಥಮವ್ಯಕ್ತಮತಿಗೋಪನಮ್
ಸತ್ಯವೆಂಬುದು ಒಳಗಡೆ ಇರುವ ಸಾರ, ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದೆ, ತುಂಬಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸ್ತ್ರೀಜಾತೀನಾಂ ಚ ಸರ್ವಾಸಾಮುಪಹಾಸಕರಂ ಪರಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ವಿಷಯ.
ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ದುರ್ಜ್ಞೇಯಂ ಚರಿತಂ ಯೋಷಿತಾಮಪಿ
ಹೆಂಗಸರ ನಡೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.
ವೇದವೇದಾಙ್ಗಶಾಸ್ತ್ರಾನ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಜಾನಾತಿ ಪಂಡಿತಃ
ಪಂಡಿತನು ವೇದಗಳು, ವೇದಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ.
ವಿಷಾದಪ್ಯಪ್ರಿಯೋ ವೃದ್ಧೋ ರತ್ನಾದಪಿ ಚ ಯೋಷಿತಾಮ್
ಹಳೆಯವನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ವಿಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಸಹ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ರತ್ನಗಳು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯ.
ಯುವಾನಂ ಸುನ್ದರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹ್ಯಾರ್ತಾ ಭವತಿ ಪುಂಶ್ಚಲೀ
ಒಬ್ಬ ಸಡಿಲ ಸ್ವಭಾವದ ಹೆಂಗಸು ಯುವಕನನ್ನು, ಸುಂದರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ.
ನಿಮೇಷರಹಿತಾ ತಸ್ಯ ಲೋಚನಾಭ್ಯಾಂ ಪಿಬೇನ್ಮುಖಮ್ 4.23.
ಅವಳು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ.
ಮನೋಽತಿಲೋಲಮಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಾನಿ ಚಕಮ್ಪಿರೇ
ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಚಂಚಲವಾಗುತ್ತದೆ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ತಂ ಚೇದ್ರಹಸಿ ಸಾಽಽಲಾಪಂ ಕುರುತೇ ಸ್ಫುಟಮ್
ಅವಳಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾದರೆ, ಅವಳ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ತಥಾ ಯದಿ ವಶಂ ಕರ್ತುಂ ನ ಶಶಾಕ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್
ಯಾವುದೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನನ್ನು ಅವಳು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ,
ದುಃಸಾಧ್ಯೇ ನಾಯಕೇ ದುಃಖಂ ಭವೇದಾಜನ್ಮಜನ್ಮನಿ
ಅಂತಹ ದುಷ್ಟನಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರತೀ ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ದುಃಖವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಂಶ್ಚಲೀನಾಮಪ್ರಿಯಃ ಕಃ ಕಃ ಪ್ರಿಯೋ ವಾ ಮಹೀತಲೇ
ಸಡಿಲ ಸ್ವಭಾವದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಯಾರು ಅಪ್ರಿಯ, ಯಾರು ಪ್ರಿಯ ಎಂಬುದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೇಳಬಹುದು?