ಪುತ್ರಾನಿವ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಧಾರ್ಮಿಕಃ
ಆ ಧಾರ್ಮಿಕನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೃತ್ವಾ ನಾನಾವಿಧಂ ಪುಣ್ಯಂ ಫಲಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ನ ಚ ಸ್ವಯಮ್
ಅವನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
ಕೇದಾರತುಲ್ಯೋ ರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ನ ಭೂತೋ ಭವಿತಾ ಪುನಃ
ಆ ರಾಜನು ಹೊಲದಂತೆ ಇದ್ದನು; ಅವನಂತವರು ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ಆಗಲಾರರು.
ಜೈಗೀಷವ್ಯೋಪದೇಶೇನ ಜಗಾಮ ತಪಸೇ ವನಮ್
ಜೈಗೀಷವ್ಯನ ಉಪದೇಶದಿಂದ, ಅವನು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಶಶ್ವತ್ಸುದರ್ಶನಂ ಚಕ್ರಮಸ್ತಿ ಯತ್ಸನ್ನಿಧೌ ಮುನೇ
ಮುನಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಕೇದಾರಂ ನಾಮ ತೀರ್ಥಂ ಚ ತನ್ನಾಮ್ನಾ ಚ ಬಭೂವ ಹ
ಅಲ್ಲೆ 'ಕೇದಾರ' ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಕಮಲಾಂಶಾ ತಸ್ಯ ಕನ್ಯಾ ನಾಮ್ನಾ ವೃನ್ದಾ ತಪಸ್ವಿನೀ
ಅವನಿಗೆ ವೃಂದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು; ಅವಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ದತ್ತೋ ದುರ್ವಾಸಸಾ ತಸ್ಯೈ ಹರೇರ್ಮನ್ತ್ರಃ ಸುದುರ್ಲಭಃ
ದುರ್ವಾಸನು ಅವಳಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಹರಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಷಷ್ಟಿವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸುನಿರ್ಜನೇ 4.17.
ಅವಳು ಅರೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.
ಪ್ರಸನ್ನವದನಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ವರಂ ವೃಣ್ವಿತ್ಯುವಾಚ ಸಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸಂತೋಷದ ಮುಖದಿಂದ, 'ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಸಂಪ್ರಾಪ ಸಾ ಸದ್ಯಃ ಕಾಮಬಾಣಪ್ರಪೀಡಿತಾ
ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತಳಾಗಿ, ಅವಳು ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದಳು.
ಓಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಚ ರಹಸಿ ಚಿರಂ ರೇಮೇ ತಯಾ ಸಹ
ರಹಸ್ಯವಾಗಿ 'ಓಂ' ಎಂಬುದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅವನು ಅವಳ ಜೊತೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವನು.
ರಾಧಾ ಸಮಾ ಸಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಾದ್ಗೋಪೀಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಬಭೂವ ಹ
ಅವಳ ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ, ಅವಳು ರಾಧೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ, ಗೋಪಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದಳು.
ವೃನ್ದಯಾಽತ್ರ ಕೃತಾ ಕ್ರೀಡಾ ತೇನ ವಾ ಮುನಿಪುಂಗವ
ಅಲ್ಲೆ ವೃಂದಾ ಅವನ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಿದಳು, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
ಯೇನ ವೃನ್ದಾವನಂ ನಾಮ ನಿಬೋಧ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ
ಯಾರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವೃಂದಾವನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ತುಲಸೀವೇದವತ್ಯೌ ಚ ವಿರಕ್ತೇ ಭವಕರ್ಮಣಿ
ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ವೇದವತಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಲೋಕಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರು.
ದೈವಾದ್ದುರ್ವಾಸಸಃ ಶಾಪಾತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶಙ್ಖಾಸುರಂ ಪ್ರತಿ
ದೈವವಶದಿಂದ ಮತ್ತು ದುರ್ವಾಸನ ಶಾಪದಿಂದ, ಅವಳು ಶಂಖಾಸುರನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಳು.
ಸಾ ಚೈವ ಹರಿಶಾಪೇನ ವೃಕ್ಷರೂಪಾ ಸುರೇಶ್ವರೀ 4.17.
ಹರಿಯ ಶಾಪದಿಂದ, ಆ ದೇವರಾಜೆಯೂ ಮರವಾಗಿ ಬದಲಾದಳು.
ತಥಾ ತಸ್ಥೌ ಚ ಸತತಂ ಶಿಲಾವಕ್ಷಸಿ ಸುಂದರೀ ತಥಾಽಪಿ ಚ ಪ್ರಸಂಗೇನ ಕಿಂಚಿದುಕ್ತಂ ಮುನೇ ಪುನಃ
ಅವಳು ಸದಾ ಆ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಂದರಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು; ಆದರೂ, ಮುನಿಯೇ, ಸಂದರ್ಭವಶಾತ್ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ತಪಸಃ ಸ್ಥಾನಂ ತದಿದಂ ಚ ತಪೋಧನ
ಈ ಸ್ಥಳವೇ ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಳ, ತಪಸ್ಸಿನ ಧನವೇ.
ಅಥ ವಾ ತೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪರಂ ಹೇತ್ವನ್ತರಂ ಶೃಣು
ಇನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತರವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
ರಾಧಾಷೋಡಶನಾಮ್ನಾಂ ಚ ವೃನ್ದಾನಾಮ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಮ್
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಹದಿನಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ವೃಂದೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ.
ಗೋಲೋಕೇ ಪ್ರೀತಯೇ ತಸ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣೇನ ನಿರ್ಮಿತಂ ಪುರಾ
ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ನಾರದ ಉವಾಚ ತಾನಿ ಮೇ ವದ ಶಿಷ್ಯಾಯ ಶ್ರೋತುಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಮಮ
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಗುರುವೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯನು, ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ನನಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಶ್ರುತಂ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸಾಮವೇದೇ ನಿರೂಪಿತಮ್
ಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
ಅಭ್ಯಂತರಾಣಿ ತೇಷಾಂ ವಾ ತದನ್ಯಾನ್ಯೇವ ಮೇ ವಿಭೋ
ಪ್ರಭು, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆಂತರಿಕ ಹೆಸರುಗಳೆ? ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇದೆಯೆ?
ನಾಮಾನಿ ತೇಷಾಂ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ದುರ್ಲಭಾನಿ ಚ
ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಾಣಾಧಿಕಾ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಿಯಾ ಕೃಷ್ಣಸ್ವರೂಪಿಣೀ ।। 4.17.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಆಕೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳು, ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಿಯತಮೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಕೃಷ್ಣವಾಮಾಂಗಸಂಭೂತಾ ಪರಮಾನನ್ದರೂಪಿಣೀ
ಆಕೆ ಕೃಷ್ಣನ ಎಡ ಭಾಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು, ಪರಮ ಆನಂದದ ರೂಪವಾಳೆ.
ಚನ್ದ್ರಾವತೀ ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾ ಶತಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾ
ಆಕೆ ಚಂದ್ರಾವತಿ, ಚಂದ್ರಕಾಂತಾ, ಆಕೆಯ ಮುಖ ನೂರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.