ದ್ರಷ್ಟುಂ ಜಗಾಮ ಸಾ ಸಾಧ್ವೀ ಚಾಶ್ವಮೇಕಾಕಿನೀ ಮುದಾ
ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಒಬ್ಬಳೇ ಅಶ್ವವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಳು
ತಯಾ ನಿವಾರ್ಯಮಾಣಶ್ಚ ರೇಮೇ ತತ್ರ ತಯಾ ಸಹ 4.14.
ಅವಳು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವಳ ಜೊತೆ ಆನಂದಿಸಿದನು
ಸಾ ಚ ಸಂಭೋಗಮಾತ್ರೇಣ ದೇಹಂ ತತ್ಯಾಜ ಯೋಗತಃ
ಆಕೆ ಸಂಯೋಗದ ಮೂಲಕ, ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದಳು.
ರಾಜಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಲಲಾಪ ಭೃಶಂ ಮುಹುಃ
ಅವಳು ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಾರವಾಗಿ ಅಳಿದನು.
ರಮ್ಭಾ ಚ ಮಾನವಂ ದೇಹಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಜಗಾಮ ಹ
ರಂಭಾ ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ನಲಕೂಬರಮೋಕ್ಷಶ್ಚ ರಮ್ಭಾಯಾಶ್ಚ ಮಹಾಮುನೇ ಇತ್ಯೇವಂ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವಮಪರಂ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಳಕುಬರನೂ ರಂಭೆಯೂ ಮುಕ್ತರಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು; ಈಗ ಉಳಿದದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ ತತ್ರೋಪವನಭಾಣ್ಡೀರೇ ಚಾರಯಾಮಾಸ ಗೋಧನಮ್
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೀಗೆಂದನು: ಅಲ್ಲಿ ಆಲದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಿದನು.
ಸರಃ ಸುಸ್ವಾದುತೋಯಂ ಚ ಪಾಯಯಾಮಾಸ ತತ್ಪಪೌ
ಅವನು ಅವುಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಿಹಿಯಾದ ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಕೊಟ್ಟನು, ತಾನೂ ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯಿತು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಕೃಷ್ಣೋ ಮಾಯಾಮಾನುಷವಿಗ್ರಹಃ
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಮಾಯಾಮನುಷ್ಯ ರೂಪದ ಕೃಷ್ಣನು—
ಮೇಘಾವೃತಂ ನಭೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶ್ಯಾಮಲಂ ಕಾನನಾನ್ತರಮ್
ಮೇಘಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಆಕಾಶವನ್ನೂ, ಕತ್ತಲಾದ ಅರಣ್ಯದ ಒಳಭಾಗವನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
ವೃಷ್ಟಿಧಾರಾಮತಿಸ್ಥೂಲಾಂ ಕಮ್ಪಮಾನಾಂಶ್ಚ ಪಾದಪಾನ್
ಅತಿಯಾದ ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಯ ಹರಿವನ್ನೂ, ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
ಕಥಂ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಗೋವತ್ಸಾನ್ವಿಹಾಯ ಸ್ವಾಶ್ರಮಂ ಬತ
ನಾನು ಹೇಗೆ ನನ್ನ ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ? ಅಯ್ಯೋ!
ಏವಂ ನನ್ದೇ ಪ್ರವದತಿ ರುರೋದ ಶ್ರೀಹರಿಸ್ತದಾ
ನಂದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶ್ರೀಹರಿ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ರಾಧಾಽಽಜಗಾಮ ಕೃಷ್ಣ ಸನ್ನಿಧಿಮ್
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂತಳು.
ಶರತ್ಪಾರ್ವಣಚನ್ದ್ರಾಭಾಮುಷ್ಟವಕ್ತ್ರಮನೋಹರಾ
ಅವಳ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವು ಶರದೃತುವಿನ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಪರಿತಸ್ತಾರಕಾಪಕ್ಷ್ಮವಿಚಿತ್ರಕಜ್ಜಲೋಜ್ಜ್ವಲಾ 4.15.
ಅವಳ ಸುತ್ತಲೂ ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಕಪ್ಪು ಕಜ್ಜಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದಳು.
ತನ್ಮಧ್ಯಸ್ಥಲಶೋಭಾರ್ಹ ಸ್ಥೂಲಮುಕ್ತಾಫಲೋಜ್ಜ್ವಲಾ
ಅವಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ, ಹೊಳೆಯುವ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಳು.
ಗ್ರೀಷ್ಮಮಧ್ಯಾಹ್ನಮಾರ್ತಣ್ಡಪ್ರಭಾಮುಷ್ಟಕಕುಣ್ಡಲಾ
ಅವಳ ಕುಂಡಲಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮುಕ್ತಾಪಙ್ಕ್ತಿಪ್ರಭಾತೈಕದನ್ತಪಙ್ಕ್ತಿಸಮುಜ್ಜ್ವಲಾ
ಅವಳ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಮುತ್ತಿನ ಸಾಲಿನಂತೆ ಮೆರೆದವು.
ಕಸ್ತೂರೀಬಿನ್ದುಸಂಯುಕ್ತ ಸಿನ್ದೂರಬಿನ್ದುಭೂಷಿತಾ
ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿಯ ಬಿಂದು ಇದ್ದಿತು, ಸಿಂಧೂರದ ತುಂಡಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಳು.
ಸುಚಾರುವರ್ತುಲಾಕಾರಕಪೋಲಪುಲಕಾನ್ವಿತಾ
ಅವಳ ಕೆನ್ನೆಗಲು ಸುಂದರವಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೆರೆವ ರೋಮಾಂಚನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು.
ಸುಚಾರುಶ್ರೀಫಲಯುಗಕಠಿನಸ್ತನಸಂಗತಾ
ಅವಳ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಉಬ್ಬಿದ স্তನಗಳು ಶುಭದ ಫಲಗಳಂತೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ಸುಚಾರುವರ್ತುಲಾಕಾರಮುದರಂ ಸುಮನೋಹರಮ್
ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೋಡುವವರಿಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿತ್ತು.
ಸದ್ರತ್ನಸಾರರಚಿತಮೇಖಲಾಜಾಲಭೂಷಿತಾ
ಅವಳು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಒಡಗಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
ಕಠಿನಶ್ರೋಣಿಯುಗಲಂ ಧರಣೀಧರನಿನ್ದಿತಮ್
ಅವಳ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ನಿತಂಬಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿದ ವೈಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ರತ್ನಭೂಷಣಸಂಯುಕ್ತಂ ಯಾವಕದ್ರವಸಂಯುತಮ್ 4.15.
ಅವಳು ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಅರಿಶಿನದ ಲೇಪನದಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
ಸದ್ರತ್ನಸಾರರಚಿತಕ್ವಣನ್ಮಞ್ಜೀರ ರಞ್ಜಿತಮ್
ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅವಳ ಗಜ್ಜೆಗಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಘುಂಘೂರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ರತ್ನಾಙ್ಗುಲೀಯನಿಕರವಹ್ನಿಶುದ್ಧಾಂಶುಕೋಜ್ವಲಾ
ಅವಳ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ಉಂಗುರಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅವಳ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮೆರೆದವು.
ಸಹಸ್ರದಲಸಂಯುಕ್ತಕ್ರೀಡಾಕಮಲಮುಜ್ಜ್ವಲಮ್
ಅವಳ ಆಟದ ಕಮಲವು ಸಾವಿರ ಹೂವಿನ ಹಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ನಿರ್ಜನೇ ನನ್ದೋ ವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಮಂ ಯಯೌ
ಅವಳನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ನಂದನು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡನು.