वसुदेववचः श्रुत्वा रक्तपङ्कचलोचनः । खड्गं गृहीत्वा तं हन्तुं प्रययौ नृपतीश्वरः
वसुदेव की बात सुनकर राजा की आँखें क्रोध से लाल हो गईं; उसने तलवार उठाई और उसे मारने के लिए चल पड़ा।
हाहेति कृत्वा पुत्रं च वारयामास तत्क्षणम् । उग्रसेनो महाराजमतीव बलवान्मुने
'हाय!' कहकर उसी क्षण उसने अपने पुत्र को रोक लिया; हे मुनि, बलशाली महाराज उग्रसेन ने उसे रोक दिया।
स्वपीठाद्वसुदेवश्च कोपाविष्टो गृहं ययौ । अक्रूरं प्रेरयामास गन्तुं नन्दव्रजं नृपः
वसुदेव क्रोध में अपने आसन से उठकर घर चले गए; राजा ने अक्रूर को नन्द के गाँव भेजने का आदेश दिया।
दूतान्प्रस्थापयामास शीघ्रं प्रतिदिशं तथा । आययुर्मुनयः सर्वे नृपश्च सपरिच्छदा
उसने तुरंत हर दिशा में दूत भेज दिए; सभी मुनि आ गए, और राजा भी अपने साथियों सहित पहुँचे।
दिक्पालाश्च सुराः सर्वे ब्राह्मणाश्च तपस्विनः । सनकश्च सनन्दश्च वोढुः पञ्चशिखस्तथा
सभी दिशाओं के रक्षक, देवता, ब्राह्मण और तपस्वी भी आए; सनक, सनंद, वोढु और पंचशिख भी वहाँ पहुँचे।
सनत्कुमारो भगवान्प्रज्वलन्ब्रह्मतेजसा । कपिलश्चासुरिः पैलः सुमन्तुश्च सनातनः
तेजस्वी सनत्कुमार, जो ब्रह्म तेज से प्रकाशित थे, कपिल, आसुरी, पैल, सुमंतु और सनातन भी आए।
पुलहश्च पुलस्त्यश्च भृसुश्च क्रतुरङ्गिराः । मरीचिः कश्यपश्चैव दक्षोऽत्रिश्च्यवनस्तथा
पुलह, पुलस्त्य, भृगु, क्रतु, अंगिरा, मरीचि, कश्यप, दक्ष, अत्रि और च्यवन भी वहाँ आए।
भरद्वाजश्च व्यासश्च गौतमश्च पराशरः । प्रचेताश्च वसिष्ठश्च संवर्तश्च बृहस्पतिः
भरद्वाज, व्यास, गौतम, पराशर, प्रचेतस, वशिष्ठ, संवर्त और बृहस्पति भी वहाँ पहुँचे।
कात्यायनो याज्ञवल्क्योऽप्युत्तङ्कः सौभरिस्तथा । पर्वतो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च जैमिनिः
कात्यायन, याज्ञवल्क्य, उत्तंक, सौभरी, पर्वत, देवल, जैगीषव्य और जैमिनि भी वहाँ आए।
विश्वामित्रश्च सुतपाः पिप्पलः शाकटायनः । जाबालिर्जाङ्गलिश्चैव पिशलिश्च शिलालिकः
विश्वामित्र, सुतपा, पिप्पल, शाकटायन, जाबालि, जांगलि, पिशलि और शिलालिक भी वहाँ पहुँचे।
आस्तौकश्च जगत्कारुस्तथा कल्याणमित्रकः । दुर्वासा वामदेवश्च ऋष्यश्रृङ्गो विभाण्डकः
आस्तौक, जगत के सृजनहार, कल्याणमित्रक, दुर्वासा, वामदेव, ऋष्यशृंग और विभांडक भी वहाँ आए।
पथिः कविः कणादश्च गौशिकः पाणिनिस्तथा । कौत्सोऽद्यमर्षणश्चैव वाल्मीकिर्लोमहर्षणः
पथि, कवि, कणाद, गौशिक, पाणिनि, कौत्स, अध्यमरषण, वाल्मीकि और लोमहर्षण भी वहाँ पहुँचे।
मार्कणडेयो मृकण्डुश्च पर्शुरामश्च सांकृतिः । अगस्त्यश्च तथा वान्तस्तथाऽन्ये मुनयो मुने
मार्कण्डेय, मृकण्डु, परशुराम, सांकृति, अगस्त्य, वान्त और अन्य मुनि भी, हे मुनि, वहाँ आए।
सशिष्याश्च सपुत्राश्च ब्राह्मणाश्च तपस्विनः । जरासंधो दन्तवक्रो दाम्भिको द्रविडाधिपः
अपने शिष्यों और पुत्रों सहित ब्राह्मण और तपस्वी भी आए; जरासंध, दन्तवक्र, दांभिक और द्रविडों के अधिपति भी पहुँचे।
शिशुपालो भीष्मकश्च भगदत्तश्च मुद्गलः । धार्तराष्ट्रो धूमकेशो धूम्रकेतुश्च शम्बरः
शिशुपाल, भीष्मक, भगदत्त, मुद्गल, धृतराष्ट्र, धूमकेश, धूम्रकेतु और शम्बर भी वहाँ आए।
शल्यः सत्राजितः शङ्कुर्नृपाश्चान्ये महाबलाः । भीष्मो द्रोणः कृपाचार्यो ह्यश्वत्थामा महाबलाः
शल्य, सत्राजित, शंकुर और अन्य बलशाली राजा; भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य और अश्वत्थामा, ये सभी महाबली वहाँ पहुँचे।
भूरिश्रवाश्च शाल्वश्च कैकेयः कौशलस्तथा । सर्वान्संभाषयामास महाराजो यथोचितम् सत्यको यज्ञदिवसे चकार च शुभक्षणम्
भूरिश्रवा, शाल्व, कैकेय और कौशल—इन सभी से महाराज ने यथोचित आदर के साथ बात की। यज्ञ के दिन सत्यक ने शुभ विधि पूरी की।
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo कंसयज्ञ- कथानं नाम चतुःषष्टितमोध्यायः
इस प्रकार श्रीब्रह्मवैवर्त पुराण के श्रीकृष्ण जन्मखंड में नारद द्वारा कही गई कंस यज्ञ कथा नामक चौंसठवाँ अध्याय समाप्त हुआ।
अथ पञ्चषष्टितमोऽध्यायः नारायम उवाच कंसस्य वचनं श्रुत्वा सोऽक्रूरो धर्मिणां वरः । उवाच चौद्धवं शान्तं शान्तः प्रहृष्टमानसः
अब पैंसठवाँ अध्याय आरंभ होता है। नारायण बोले—कंस के वचन सुनकर धर्मियों में श्रेष्ठ अक्रूर ने शांतचित्त और प्रसन्न मन से शांत उद्धव से कहा।
अक्रूर उवाच सुप्रभाताऽद्य रजनी बभूव मे शुभं दिनम् । तुष्टाश्च गुरवो विब्रा देवा मामिति निश्चितम्
अक्रूर बोले—आज की रात मेरे लिए बहुत शुभ रही, आज का दिन भी मंगलमय है। मेरे गुरुजन प्रसन्न हैं, देवता भी मुझसे खुश हैं—यह निश्चित है।
कोटिजन्मार्जितं पुण्यं मम स्वयमुपस्थितम् । बभूव मे समुत्पन्नं यद्यत्कर्म शुभाशुभम्
करोड़ों जन्मों में जो पुण्य मैंने कमाया था, वह आज स्वयं मेरे पास आ गया है; मेरे किए हुए सभी शुभ और अशुभ कर्मों का फल अब मुझे मिल गया है।
चिच्छेद बन्धनिगडं मम बद्धस्य कर्मणा । कारागाराश्च संसारान्मुक्तो यामि हरेःपदम्
मेरे कर्मों से जो बंधन की बेड़ियाँ पड़ी थीं, वे कट गई हैं; संसार रूपी कारागार से छूटकर अब मैं हरि के चरणों की ओर जा रहा हूँ।
सुहृदर्थो कृतोऽहं च कंसेन विदुषा रुषा । वरेण तुल्यो देवस्य क्रोधो मम बभूव ह
ज्ञानी लेकिन क्रोधित कंस ने मुझे अपने स्वार्थ के लिए साधन बना लिया; देवता का क्रोध भी मेरे लिए वरदान के समान हो गया है।
व्रजराज समाहर्तुं व्रजं यास्यामि सांप्रतम् । द्रक्ष्यामि परमं पूज्यं भुक्तिमुक्तिप्रदायिनम्
अब मैं व्रजराज को लाने के लिए व्रज जाऊँगा; वहाँ परम पूज्य, भोग और मुक्ति देने वाले प्रभु के दर्शन करूँगा।
नवीनजलदश्यामं नीलेन्दीवरनोचनम् । पीतवस्त्रसमायुक्तकटिदेशविराजितम्
मैं उन्हें देखूँगा, जो नए मेघ के समान श्याम हैं, जिनकी आँखें नील कमल जैसी हैं, पीत वस्त्र पहने हैं और कमर पर शोभा बिखेर रहे हैं।
धूलिधूसरिताङ्गं च किंवा चन्दनचर्चितम् । अथाव नवनीताक्तमङ्गं द्रक्ष्यामि सस्मितम्
कभी उनका शरीर धूल से सना हुआ होगा, या चंदन से लेपा होगा; या फिर ताजे माखन से लिप्त अंगों के साथ, मुस्कराते हुए दिखाई देंगे।
किंवा विनोदमुरलीं वादयन्तं मनोहरम् । किंवा गवां समूहं च चारजन्तमितस्ततः
या फिर वे अपनी मनभावन बांसुरी बजाते हुए दिखेंगे, या गायों के झुंड को इधर-उधर चराते हुए देखूँगा।
किंवा वसन्तं गच्छन्तं शयानं वा सुनिश्चितम् । निद्रेशं कीदृशं चाद्य सुदृष्ट्वा च शुभे क्षणो
या शायद वे चलते हुए, या निश्चित ही विश्राम करते हुए दिखेंगे; आज इस शुभ घड़ी में उनकी कैसी नींद है, यह मैं देखूँगा।
यत्पादपद्मं ध्यायन्ते ब्रह्मविष्णुशिवादयः । न हि जानाति यस्यान्तमनन्तोऽनन्तविग्रहः
जिनके चरणकमल का ध्यान ब्रह्मा, विष्णु, शिव आदि करते हैं—जिनका अंत अनंत भी नहीं जान पाते, जिनके रूप भी अनगिनत हैं।
यत्प्रभावं न जानन्ति देवाः सन्तश्च संततम् । स्य स्तोत्रे जडीभूता भीता देवी सरस्वती
जिनकी महिमा को देवता और संतजन भी नहीं जानते; जिनकी स्तुति करते हुए स्वयं देवी सरस्वती भी मौन और भयभीत हो जाती हैं।