सत्यकस्य वचः श्रुत्वा वसन्तं तत्र संसदि । स्वर्णसिंहासनस्थं च वसुदेवमुवाच सः
सत्यक की बात सुनकर, जो वहाँ सभा में उपस्थित था, उसने स्वर्ण सिंहासन पर बैठे वसुदेव से कहा।
कंम उवाच तत्तवज्ञो नीतिशास्त्राणां त्वमुपायविशारदः । व्रज नन्दव्रजं बन्धो वसुदेव मुतालयम्
कंस ने कहा: तुम तत्व को जानने वाले, नीति के ज्ञाता और उपायों में निपुण हो; मित्र, नंद के व्रज और वसुदेव के घर जाओ।
वृषभानं च नन्दं च बलं च नन्दनन्दनम् । शीघ्रमानय यज्ञेऽत्र सर्वं गोकुलवासिनम्
वृषभानु, नंद, बलराम, नंदनंदन और गोकुल के सभी निवासियों को यज्ञ के लिए यहाँ जल्दी ले आओ।
गृहीत्वा पत्रिकां दूता गच्छन्तु च चतुर्दिश्म् । नृपान्मुनिगणान्सर्वान्कर्तुं विज्ञापनं मुदा
पत्रिका लेकर दूत चारों दिशाओं में जाएँ और सभी राजाओं तथा मुनियों को प्रसन्नता से निमंत्रण दें।
नृपस्य वचनं श्रुत्वा शुष्ककण्ठोष्ठतालुकः । उवाच वचनं ब्रह्मन् हृदयेन विदूषता
राजा का आदेश सुनकर, सूखे गले, होठ और तालु के साथ, उसने, हे ब्राह्मण, दुःखी हृदय से वचन कहे।
वसुदेव उवाच नियुक्तमत्र राजेन्द्र गमनं मम सांप्रतम् । विज्ञापितुं नन्दव्रजं नन्दं वा नन्दनन्दनम्
वसुदेव ने कहा: राजेंद्र, मुझे अब वहाँ जाने का आदेश मिला है, ताकि मैं नंद के व्रज, नंद या नंदनंदन को सूचना दे सकूँ।
यद्यायातो नन्दपुत्रो यागो ते च महोत्सवे । अवश्यं तद्विरोधश्च भविष्यति त्वया सह
यदि नंदपुत्र तुम्हारे इस महोत्सव में आता है, तो निश्चित रूप से तुम्हारे और उसके बीच विरोध होगा।
तमहं च समानीय कारयिष्यामि संयुतम् । इति मे न हि भद्रं च विध्नस्तस्य तवापि च
अगर मैं उसे यहाँ लाऊँ, तो टकराव होगा; इससे न तो मुझे भला होगा, न ही उसके या तुम्हारे लिए कोई विघ्न रहेगा।
पित्राऽऽनोतो मृतः कृष्ण इति सर्वो वदिष्यति । वसुदेवः सुतद्वारा जघान नृपमेव च
सब लोग कहेंगे, 'कृष्ण का पिता ने ही उसे मार डाला, कृष्ण मर गया।' वसुदेव ने अपने पुत्र के हाथों राजा का वध कराया।
द्वयोरेकतरस्यापि सद्यो मृत्युर्भविष्यति । पतिष्यन्ति च शूराश्च नास्ति युद्धं निरामिषम्
इन दोनों में से किसी एक की तुरंत मृत्यु हो जाएगी; और वीर लोग भी गिर पड़ेंगे, क्योंकि बिना रक्तपात के कोई युद्ध नहीं होता।
वसुदेववचः श्रुत्वा रक्तपङ्कचलोचनः । खड्गं गृहीत्वा तं हन्तुं प्रययौ नृपतीश्वरः
वसुदेव की बात सुनकर राजा की आँखें क्रोध से लाल हो गईं; उसने तलवार उठाई और उसे मारने के लिए चल पड़ा।
हाहेति कृत्वा पुत्रं च वारयामास तत्क्षणम् । उग्रसेनो महाराजमतीव बलवान्मुने
'हाय!' कहकर उसी क्षण उसने अपने पुत्र को रोक लिया; हे मुनि, बलशाली महाराज उग्रसेन ने उसे रोक दिया।
स्वपीठाद्वसुदेवश्च कोपाविष्टो गृहं ययौ । अक्रूरं प्रेरयामास गन्तुं नन्दव्रजं नृपः
वसुदेव क्रोध में अपने आसन से उठकर घर चले गए; राजा ने अक्रूर को नन्द के गाँव भेजने का आदेश दिया।
दूतान्प्रस्थापयामास शीघ्रं प्रतिदिशं तथा । आययुर्मुनयः सर्वे नृपश्च सपरिच्छदा
उसने तुरंत हर दिशा में दूत भेज दिए; सभी मुनि आ गए, और राजा भी अपने साथियों सहित पहुँचे।
दिक्पालाश्च सुराः सर्वे ब्राह्मणाश्च तपस्विनः । सनकश्च सनन्दश्च वोढुः पञ्चशिखस्तथा
सभी दिशाओं के रक्षक, देवता, ब्राह्मण और तपस्वी भी आए; सनक, सनंद, वोढु और पंचशिख भी वहाँ पहुँचे।
सनत्कुमारो भगवान्प्रज्वलन्ब्रह्मतेजसा । कपिलश्चासुरिः पैलः सुमन्तुश्च सनातनः
तेजस्वी सनत्कुमार, जो ब्रह्म तेज से प्रकाशित थे, कपिल, आसुरी, पैल, सुमंतु और सनातन भी आए।
पुलहश्च पुलस्त्यश्च भृसुश्च क्रतुरङ्गिराः । मरीचिः कश्यपश्चैव दक्षोऽत्रिश्च्यवनस्तथा
पुलह, पुलस्त्य, भृगु, क्रतु, अंगिरा, मरीचि, कश्यप, दक्ष, अत्रि और च्यवन भी वहाँ आए।
भरद्वाजश्च व्यासश्च गौतमश्च पराशरः । प्रचेताश्च वसिष्ठश्च संवर्तश्च बृहस्पतिः
भरद्वाज, व्यास, गौतम, पराशर, प्रचेतस, वशिष्ठ, संवर्त और बृहस्पति भी वहाँ पहुँचे।
कात्यायनो याज्ञवल्क्योऽप्युत्तङ्कः सौभरिस्तथा । पर्वतो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च जैमिनिः
कात्यायन, याज्ञवल्क्य, उत्तंक, सौभरी, पर्वत, देवल, जैगीषव्य और जैमिनि भी वहाँ आए।
विश्वामित्रश्च सुतपाः पिप्पलः शाकटायनः । जाबालिर्जाङ्गलिश्चैव पिशलिश्च शिलालिकः
विश्वामित्र, सुतपा, पिप्पल, शाकटायन, जाबालि, जांगलि, पिशलि और शिलालिक भी वहाँ पहुँचे।
आस्तौकश्च जगत्कारुस्तथा कल्याणमित्रकः । दुर्वासा वामदेवश्च ऋष्यश्रृङ्गो विभाण्डकः
आस्तौक, जगत के सृजनहार, कल्याणमित्रक, दुर्वासा, वामदेव, ऋष्यशृंग और विभांडक भी वहाँ आए।
पथिः कविः कणादश्च गौशिकः पाणिनिस्तथा । कौत्सोऽद्यमर्षणश्चैव वाल्मीकिर्लोमहर्षणः
पथि, कवि, कणाद, गौशिक, पाणिनि, कौत्स, अध्यमरषण, वाल्मीकि और लोमहर्षण भी वहाँ पहुँचे।
मार्कणडेयो मृकण्डुश्च पर्शुरामश्च सांकृतिः । अगस्त्यश्च तथा वान्तस्तथाऽन्ये मुनयो मुने
मार्कण्डेय, मृकण्डु, परशुराम, सांकृति, अगस्त्य, वान्त और अन्य मुनि भी, हे मुनि, वहाँ आए।
सशिष्याश्च सपुत्राश्च ब्राह्मणाश्च तपस्विनः । जरासंधो दन्तवक्रो दाम्भिको द्रविडाधिपः
अपने शिष्यों और पुत्रों सहित ब्राह्मण और तपस्वी भी आए; जरासंध, दन्तवक्र, दांभिक और द्रविडों के अधिपति भी पहुँचे।
शिशुपालो भीष्मकश्च भगदत्तश्च मुद्गलः । धार्तराष्ट्रो धूमकेशो धूम्रकेतुश्च शम्बरः
शिशुपाल, भीष्मक, भगदत्त, मुद्गल, धृतराष्ट्र, धूमकेश, धूम्रकेतु और शम्बर भी वहाँ आए।
शल्यः सत्राजितः शङ्कुर्नृपाश्चान्ये महाबलाः । भीष्मो द्रोणः कृपाचार्यो ह्यश्वत्थामा महाबलाः
शल्य, सत्राजित, शंकुर और अन्य बलशाली राजा; भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य और अश्वत्थामा, ये सभी महाबली वहाँ पहुँचे।
भूरिश्रवाश्च शाल्वश्च कैकेयः कौशलस्तथा । सर्वान्संभाषयामास महाराजो यथोचितम् सत्यको यज्ञदिवसे चकार च शुभक्षणम्
भूरिश्रवा, शाल्व, कैकेय और कौशल—इन सभी से महाराज ने यथोचित आदर के साथ बात की। यज्ञ के दिन सत्यक ने शुभ विधि पूरी की।
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo कंसयज्ञ- कथानं नाम चतुःषष्टितमोध्यायः
इस प्रकार श्रीब्रह्मवैवर्त पुराण के श्रीकृष्ण जन्मखंड में नारद द्वारा कही गई कंस यज्ञ कथा नामक चौंसठवाँ अध्याय समाप्त हुआ।
अथ पञ्चषष्टितमोऽध्यायः नारायम उवाच कंसस्य वचनं श्रुत्वा सोऽक्रूरो धर्मिणां वरः । उवाच चौद्धवं शान्तं शान्तः प्रहृष्टमानसः
अब पैंसठवाँ अध्याय आरंभ होता है। नारायण बोले—कंस के वचन सुनकर धर्मियों में श्रेष्ठ अक्रूर ने शांतचित्त और प्रसन्न मन से शांत उद्धव से कहा।
अक्रूर उवाच सुप्रभाताऽद्य रजनी बभूव मे शुभं दिनम् । तुष्टाश्च गुरवो विब्रा देवा मामिति निश्चितम्
अक्रूर बोले—आज की रात मेरे लिए बहुत शुभ रही, आज का दिन भी मंगलमय है। मेरे गुरुजन प्रसन्न हैं, देवता भी मुझसे खुश हैं—यह निश्चित है।