કુત્સિતં પતિતં મૂઢં દરિદ્રં રોગિણં જડમ્
અપમાનિત, પતિત, ભટકેલો, ગરીબ, બીમાર અને મૂર્ખ—
હુતાશનો વા સૂર્ય્યો વા સર્વતેજસ્વિનાં વરઃ
અગ્નિદેવ હોય કે સૂર્ય, તેજસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ—
મહાદાનાનિ પુણ્યાનિ વ્રતાન્યનશનાનિ ચ
મહાન અને પુણ્યદાયક દાન, વ્રત અને ઉપવાસ—
પુત્રોવાઽપિ પિતા વાઽપિ બાન્ધવોઽથ સહોદરઃ
પુત્ર હોય, પિતા હોય, સંબંધીઓ કે ભાઈ—
ઇત્યુક્ત્વા સ્વામિનં દુર્ગા દદર્શ પુરતો ભૃગુમ્
આ રીતે કહીને દુર્ગાએ પોતાના સ્વામીની સામે ભૃગુને જોયા.
પાર્વત્યુવાચ પુત્રોઽસિ જમદગ્નેશ્ચ શિષ્યો વૈ યોગિનાં ગુરોઃ
પાર્વતી બોલી: તું જમદગ્નિનો પુત્ર અને યોગીઓના ગુરુનો શિષ્ય છે.
માતા તે રેણુકા સાધ્વી પદ્માંશા સત્કુલોદ્ભવા
તારી માતા રેણુકા, સદ્ગુણી, પદ્માની અંશ અને ઉત્તમ કુટુંબમાં જન્મેલી છે.
ત્વં ચ રેણુકભૂપસ્ય મનુવંશોદ્ભવસ્ય ચ 3.44.
અને તું રેણુકાના રાજા અને મનુવંશમાંથી ઉત્પન્ન થયો છે.
કસ્ય દોષેણ દુર્દ્ધર્ષસ્ત્વં ન જાનેઽપ્યશુદ્ધધીઃ
કયાંના દોષે, દુર્ગમ, તારી બુદ્ધિ અશુદ્ધ છે? મને ખબર નથી.
અમોઘં પ્રાપ્ય પર્શું ચ ગુરું ચ કરુણાનિધિમ્
અભેદ્ય પરશુ અને દયાળુ ગુરુ મળ્યા પછી—
ગુરવે દક્ષિણાદાનમુચિતં ચ શ્રુતૌ શ્રુતમ્
શાસ્ત્રોમાં સાંભળ્યું છે કે ગુરુને દક્ષિણ આપવી યોગ્ય છે.
ગણેશ્વરં રણે જિત્વા સ્થિતશ્ચેદાવયોઃ પુરઃ
યુદ્ધમાં ગણેશ્વરને જીતીને જો તું અમને સામે ઊભો રહે—
પર્શુનાઽમોઘવીર્ય્યેણ શઙ્કરસ્ય વરેણ ચ
અભેદ્ય પરશુના બલ અને શંકરાના વરદાનથી—
ત્વદ્વિધં લક્ષકોટિં ચ હન્તું શક્તો ગણેશ્વરઃ
ગણેશ્વર તારા જેવા લાખો કરોડોને મારવાની શક્તિ ધરાવે છે.
તેજસા કૃષ્ણતુલ્યોઽયં કૃષ્ણાંશશ્ચ ગણેશ્વરઃ
તેના તેજથી એ કૃષ્ણ સમાન છે; ગણેશ્વર કૃષ્ણના અંશ છે.
વ્રતપ્રભાવતઃ પ્રાપ્તઃ શઙ્કરસ્ય વરેણ ચ
વ્રતના પ્રભાવ અને શંકરાના વરદાનથી તેણે આ પ્રાપ્ત કર્યું છે.
ઇત્યુક્ત્વા પાર્વતી રોષાત્તં રામં હન્તુમુદ્યતા
આ રીતે કહી પાર્વતી ગુસ્સામાં રામને મારવા તૈયાર થઈ.
એતસ્મિન્નન્તરે દુર્ગા દદર્શ પુરતો દ્વિજમ્ 3.44.
એ સમયે દુર્ગાએ પોતાના સામે એક બ્રાહ્મણને જોયા.
શુક્લદન્તં શુક્લવાસં શુક્લયજ્ઞોપવીતિનમ્
સફેદ દાંતવાળો, સફેદ વસ્ત્ર પહેરેલો અને સફેદ યજ્ઞોપવીત ધારણ કરેલો,
દધતં તુલસીમાલાં સસ્મિતં સુમનોહરમ્
તુલસીની માળા પહેરેલી, હંમેશા સ્મિતવદન અને અત્યંત મનમોહક,
રત્નનૂપુરપાદં ચ સદ્રત્નમુકુટોજ્જ્વલમ્
રત્નના પાયલથી શોભતા પગ અને રત્નમુકુટથી ઝગમગતો,
સ્થિરમુદ્રાં દર્શયન્તં ભક્તવામકરેણ ચ
સ્થિર મુદ્રા દર્શાવતો અને ભક્તોની તરફ ડાબો હાથ લંબાવતો,
બાલિકાબાલકગણૈર્નાગરૈઃ સસ્મિતૈર્યુતમ્
બાળકો, બાળિકાઓ અને શહેરના લોકોની ટોળકીથી ઘેરાયેલો, બધા સ્મિતવદન,
તં દૃષ્ટ્વા સમ્ભ્રમાચ્છમ્ભુઃ સભૃત્યઃ સહપુત્રકઃ
તેને જોઈને શંભુ, પોતાના સેવકો અને પુત્ર સાથે, આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયા,
આશિષં પ્રદદૌ બાલઃ સર્વેભ્યો વાઞ્છિતપ્રદામ્
તે બાળકે બધાને આશીર્વાદ આપ્યા અને સૌને ઇચ્છિત ફળ આપ્યું,
દત્ત્વા તસ્મૈ શિવો ભક્ત્યા તૂપચારાંસ્તુ ષોડશ
શિવએ ભક્તિપૂર્વક તેને સોળ ઉપચારથી પૂજા અર્પણ કરી,
રત્નસિંહાસનસ્થં ચ પ્રાવોચચ્છઙ્કરઃ સ્વયમ્ 3.44.
રત્નના સિંહાસન પર બેસેલા તેને શંકરે પોતે સંબોધ્યા:
શંકર ઉવાચ તે શશ્વત્કુશલાધારાઃ કુશલાઃ કુશલપ્રદાઃ
શંકર બોલ્યા: તમે સદા સુખ અને કલ્યાણના આધાર છો, સુખ આપનાર અને સુખ આપનારા છો.
અયને સફલં જન્મ જીવિતં ચ સુજીવિતમ્
આ જગતમાં જેનું જન્મ સફળ થાય છે અને જીવન સાર્થક બને છે,
પરિપૂર્ણતમઃ કૃષ્ણો લોકનિસ્તારહેતવે
કેમ કે પૂર્ણ કૃષ્ણ જ જગતના ઉદ્ધાર માટેનું કારણ છે.