ભૃગુશ્ચ ચેતનાં પ્રાપ્ય દદર્શ પુરતઃ સુરાન્
ભૃગુએ હોશમાં આવીને પોતાના સામે દેવતાઓને જોયા.
રાજા દૃષ્ટ્વા સુરેશાંશ્ચ ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ
રાજાએ દેવતાઓના સ્વામીઓને જોઈને ભક્તિથી માથું નમાવ્યું.
તત્રાજગામ ભગવાન્દત્તાત્રેયો રણસ્થલમ્
ત્યાં ભગવાન દત્તાત્રેય યુદ્ધભૂમિ પર આવ્યા.
ભૃગુઃ પાશુપતાસ્ત્રં ચ સોઽગ્રહીત્કોપસંયુતઃ
ભૃગુ ગુસ્સાથી ભરાઈને પાશુપત અસ્ર પકડી લીધું.
દદર્શ સ્તમ્ભિતો રામો રાજાનં રણમૂર્દ્ધનિ
રામ આશ્ચર્યચકિત થઈને યુદ્ધના મથાડે રાજાને જોયા.
સુદર્શનં પ્રજ્વલન્તં ભ્રમણં કુર્વતા સદા
તેણે સદા જ્વલંત અને સતત ફરતું સુદર્શન ચક્ર જોયું.
ગોપાલશતયુક્તેન ગોપવેષવિધારિણા
સૌ ગોપાળાઓ સાથે, ગોપાળ જેવાં વેશમાં,
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર વાગ્બભૂવાશરીરિણી
એ સમયે ત્યાં એક અવાજ આવ્યો, જે દેહ વિનાનો હતો,
રાજ્ઞોઽસ્તિ દક્ષિણે બાહૌ સદ્રત્નગુટિકાન્વિતમ્
રાજાના જમણા હાથ પર રત્નોની માળા છે,
તદા હન્તું નૃપં શક્તો ભૃગુશ્ચેતિ ચ નારદ 3.40.
એ સમયે, નારદ, ભૃગુ રાજાને મારવા સક્ષમ હતો.
ભિક્ષાં કૃત્વા તુ કવચમાનીય ચ નૃપસ્ય ચ
ભિક્ષા લઈ અને રાજાનું કવચ લાવીને,
એતસ્મિન્નન્તરે દેવા જગ્મુઃ સ્વસ્થાનમુત્તમમ્
એ સમયે દેવતાઓ પોતપોતાના શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર ચાલ્યા ગયા.
પરશુરામ ઉવાચ કાલભેદે જયો નૃણાં કાલભેદે પરાજયઃ
પરશુરામે કહ્યું: મનુષ્યોની જીત સમય પર આધાર રાખે છે; હાર પણ સમય પર જ આધાર રાખે છે.
અધીતં વિધિવદ્દત્તં કૃત્સ્ના પૃથ્વી સુશાસિતા
જે શીખાયું, નિયમથી આપ્યું, આખી ધરતી સારી રીતે શાસિત,
જિતાઃ સર્વે ચ રાજેન્દ્રા લીલયા રાવણો જિતઃ
બધા રાજાઓ જીતાઈ ગયા, અને રાવણ પણ સહેલાઈથી હરાયો.
રામસ્ય વચનં શ્રુત્વા રાજા પરમધાર્મિકઃ
રામના વચન સાંભળી, રાજા સર્વોત્તમ ધર્મી બન્યો.
રાજોવાચ ગતાઃ કતિવિધા ભૂપા માદૃશા ધરણીતલે
રાજાએ પૂછ્યું: મારા જેવા કેટલાં રાજાઓ ધરતી પરથી ગયા?
બુદ્ધિસ્તેજો વિક્રમશ્ચ વિવિધા રણમન્ત્રણા
બુદ્ધિ, તેજ, પરાક્રમ અને વિવિધ યુદ્ધની યુક્તિઓ,
આચારો વિનયો વિદ્યા પ્રતિષ્ઠા પરમં તપઃ
આચાર, વિનય, વિદ્યા, પ્રતિષ્ઠા અને શ્રેષ્ઠ તપસ્યા,
સા ચ સ્ત્રી પ્રાણતુલ્યા મે સાધ્વી પદ્માંશસમ્ભવા 3.40.
એ સ્ત્રી, જે મને પ્રાણ સમાન છે, સત્કારણી અને કમળમાંથી જન્મેલી પદ્મા છે.
આબાલ્યાત્સંગિની શશ્વચ્છયને ભોજને રણે
બાળપણથી જ એ મારી સાથી રહી છે, સુવાસ્થ્ય, ભોજન અને યુદ્ધમાં હંમેશા સાથે રહી છે.
ત્વયા ન દૃષ્ટં યુદ્ધં મે પુરેયં શોચના સ્થિતા
તમે મારા શહેરના યુદ્ધને જોયું નથી; હું દુઃખમાં જ રહ્યો છું.
કાલે સિંહઃ સૃગાલં ચ સૃગાલઃ સિંહમેવ ચ
સમય આવે ત્યારે સિંહ શિયાળ બને છે અને શિયાળ સિંહ બની જાય છે.
મહિષં મક્ષિકા કાલે ગરુડં ચ તથોરગઃ
સમય આવે ત્યારે મહિષી માખી બની જાય છે અને સાપ પણ ગરુડ બને છે.
ઇન્દ્રં ચ માનવઃ કાલે કાલે બ્રહ્મા મરિષ્યતિ
હે માનવ, નિશ્ચિત સમયે ઇન્દ્ર અને બ્રહ્મા પણ મૃત્યુ પામશે.
મરિષ્યન્તિ સુરાઃ સર્વે ત્રિલોકસ્થાશ્ચરાચરાઃ
ત્રણે લોકમાં રહેલા બધા દેવતાઓ અને ચાલતા-અચળ બધા જીવ અંતે નાશ પામશે.
કાલસ્ય કાલઃ શ્રીકૃષ્ણઃ સ્રષ્ટુઃ સ્રષ્ટા યથેચ્છયા
કાળનો પણ કાળ તો શ્રીકૃષ્ણ છે, જે સર્જનહારના પણ સર્જનહાર છે અને પોતાની ઈચ્છાથી બધું કરે છે.
મહાસ્થૂલાત્સ્થૂલતમઃ સૂક્ષ્માત્સૂક્ષ્મતમઃ કૃશઃ
શ્રીકૃષ્ણ અતિ મહાન કરતાં પણ મહાન છે અને અતિ સૂક્ષ્મ કરતાં પણ વધારે સૂક્ષ્મ છે.
તતઃ ક્ષુદ્રવિરાડ્ જાતઃ સર્વેષાં કારણં પરમ્ 3.40.
પછી એમાંથી એક સૂક્ષ્મ વિરાટ જન્મ્યો, જે સર્વનો પરમ કારણ છે.
નાભેઃ કમલદણ્ડસ્ય યોઽન્તં ન પ્રાપ યત્નતઃ
એણે બહુ પ્રયત્ન કર્યો છતાં નાભિમાંથી ઉગેલા કમળના દંડનો અંત સુધી પહોંચી શક્યો નહીં.