બ્રહ્મા ત્રિપુરસંગ્રામે શંકરાય દદૌ પુરા
એ કવચ બ્રહ્માએ ત્રિપુરાના યુદ્ધમાં શંકરને આપ્યું હતું.
હરો દદૌ ગૌતમાય પદ્માક્ષાય ચ ગૌતમઃ
હરએ એ કવચ ગૌતમને આપ્યું અને ગૌતમે પદ્માક્ષને આપ્યું.
યદ્ધૃત્વા પઠનાદ્બ્રહ્મા જ્ઞાનવાઞ્છક્તિમાન્ભુવિ શિવતુલ્યો ગૌતમશ્ચ બભૂવ મુનિસત્તમઃ
આ કવચ ધારણ કરીને અને તેનું પઠન કરીને બ્રહ્મા પૃથ્વી પર જ્ઞાનવાન અને શક્તિશાળી બન્યા; અને શ્રેષ્ઠ મુનિ ગૌતમ શિવ સમાન થયા.
બ્રહ્માણ્ડવિજયસ્યાસ્ય કવચસ્ય પ્રજાપતિઃ
પૃથ્વી પર વિજય મેળવવા માટેનું આ કવચ છે, હે પ્રજાપતિ.
બ્રહ્માણ્ડવિજયે ચૈવ વિનિયોગઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ
અને બ્રહ્માંડ વિજય માટે તેનો ઉપયોગ જણાવવામાં આવ્યો છે.
ૐ હ્રીં દુર્ગતિનાશિન્યૈ સ્વાહા મે પાતુ મસ્તકમ્
ૐ હ્રીં દુર્ગતિનાશિની સ્વાહા—મારી માથાની હંમેશા રક્ષા કરે.
પાતુ મે કર્ણયુગ્મં ચાપ્યોં દુર્ગાયૈ નમઃ સદા 3.39.
મારા બંને કાનની હંમેશા રક્ષા કરે—ૐ દુર્ગાને નમન છે.
હ્રીં શ્રીં ક્રૂમિતિ દન્તાંશ્ચ પાતુ ક્લીમોષ્ઠયુગ્મકમ્
હ્રીં, શ્રીં, ક્રૂમ—મારા દાંતની રક્ષા કરે; ક્લીં—મારા બંને ઓઠની રક્ષા કરે.
સ્કન્ધં મહાકાલિ દુર્ગે સ્વાહા પાતુ નિરન્તરમ્
મહાકાળી દુર્ગા, સ્વાહા, મારા ખભાની હંમેશા રક્ષા કરે.
દુર્ગે દુર્ગે રક્ષ પાર્શ્વૌ સ્વાહા નાભિં સદાઽવતુ
દુર્ગે, દુર્ગે, મારા બાજુની રક્ષા કરે; સ્વાહા, મારી નાભિની હંમેશા રક્ષા કરે.
ૐ હ્રીં દુર્ગાયૈ સ્વાહા ચ હસ્તૌ પાદૌ સદાઽવતુ
‘ૐ હ્રીં દુર્ગાયૈ સ્વાહા’ મંત્ર મારા હાથ અને પગને હંમેશા રક્ષે.
પ્રાચ્યાં પાતુ મહામાયા ચાગ્નેય્યાં પાતુ કાલિકા
પૂર્વ દિશામાં મહામાયાએ મારી રક્ષા કરે અને આગ્નેય દિશામાં કાલિકા મારી રક્ષા કરે.
પશ્ચિમે પાર્વતી પાતુ વારાહી વારુણે સદા
પશ્ચિમ દિશામાં પાર્વતી મારી રક્ષા કરે અને વાયવ્ય દિશામાં વારાહી હંમેશા મારી રક્ષા કરે.
ઊર્ધ્વં નારાયણી પાતુ ત્વમ્બિકાઽધઃ સદાઽવતુ
ઉપર નારાયણી મારી રક્ષા કરે અને નીચે અંબિકા હંમેશા મારી રક્ષા કરે.
ઇતિ તે કથિતં વત્સ સર્વમન્ત્રૌઘવિગ્રહમ્
હે વત્સ, મેં તને બધા મંત્રોનો સમૂહ સંપૂર્ણ રીતે કહી દીધો છે.
સુસ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ફલમ્
જે ફળ બધા તીર્થોમાં સ્નાન કરીને અને બધા યજ્ઞો કરીને મળે છે—
ગુરુમભ્યર્ચ્ય વિધિવદ્વસ્ત્રાલંકારચન્દનૈઃ 3.39.
—અને ગુરુની યોગ્ય રીતે વસ્ત્ર, આભૂષણ અને ચંદનથી પૂજા કર્યા પછી—
સ ચ ત્રૈલોક્યવિજયી સર્વશત્રુપ્રમર્દકઃ
—એ મનુષ્ય ત્રણેય લોકમાં વિજયી બને છે અને બધા શત્રુઓનો નાશ કરે છે.
શતલક્ષં પ્રજપ્તોઽપિ ન મન્ત્રઃ સિદ્ધિદાયકઃ
મંત્રને લાખ વખત જપ્યા છતાં પણ તે સિદ્ધિ આપતો નથી—
કવચં કાણ્વશાખોક્તમુક્તં નારદ સિદ્ધિદમ્
—પણ કાણ્વ શાખામાં કહેલું આ કવચ, હે નારદ, સિદ્ધિ આપે છે.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે દુર્ગતિનાશિનીકવચં નામૈકોનચત્વારિંશતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી બ્રહ્મવૈવર્ત મહાપુરાણના તૃતીય ભાગના ગણપતિ ખંડમાં નારદ અને નારાયણ સંવાદમાં ‘દુર્ગતિનાશિની કવચ’ નામના એકચાલીસમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.
નારાયણ ઉવાચ સપુત્રં ચ સહસ્રાક્ષં જઘાન ભૃગુનન્દનઃ
નારાયણે કહ્યું: ભૃગુના પુત્રે સહસ્રાક્ષ અને તેના પુત્રોને પણ સંહાર્યા.
કૃત્વા યુદ્ધં તુ સપ્તાહં બ્રહ્માસ્ત્રેણ પ્રયત્નતઃ પતિતે તુ સહસ્રાક્ષે કાર્તવીર્ય્યાર્જુનઃ સ્વયમ્
સાત દિવસ સુધી યુદ્ધ કરીને, બ્રહ્માસ્ત્રનો કાળજીપૂર્વક ઉપયોગ કર્યો. સહસ્રાક્ષ પડી ગયા પછી, કાર્તવીર્ય અર્જુને પોતે—
સુવર્ણરથમારુહ્ય રત્નસારપરિચ્છદમ્
—સોનાની રથ પર ચઢ્યા, જે શ્રેષ્ઠ રત્નોથી શોભિત હતો.
સમરે તં પરશુરામો રાજેન્દ્રં ચ દદર્શ હ
યુદ્ધમાં પરશુરામે એ રાજાને જોયા.
રત્નાતપત્રભૂષાઢ્યં રત્નાલંકારભૂષિતમ્
તે રત્નોથી શોભિત છત્ર અને રત્નના આભૂષણોથી સજ્જ હતો.
રાજા દૃષ્ટ્વા મુનીન્દ્રં તમવરુહ્મ રથાદહો
રાજાએ એ મહામુનિને જોઈને પોતાના રથમાંથી ઉતરી આવ્યા—ખરેખર!
દદૌ શુભાશિષં તસ્મૈ રામશ્ચ સમયોચિતમ્
તે રાજાએ તેમને શુભ આશીર્વાદ આપ્યા અને રામે પણ યોગ્ય રીતે જવાબ આપ્યો.
ઉભયોઃ સેનયોર્યુદ્ધમભવત્તત્ર નારદ ક્ષતવિક્ષતસર્વાઙ્ગાઃ કાર્ત્તવીર્ય્યપ્રપીડિતાઃ
હે નારદ, બંને સેના વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું; કાર્તવીર્યના અત્યાચારથી બધા જ યોદ્ધાઓ ઘાયલ અને થકિત થઈ ગયા.
નૃપસ્ય શરજાલેન રામઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ 3.40.
શસ્ત્રધારીમાં શ્રેષ્ઠ એવા રામને રાજાએ તીરોની ઝાડીથી ઘાયલ કર્યો.