એવંરૂપં પરં બિભ્રદ્ભગવાનેક એવ સઃ
આ રીતે, એ પરમ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, ભગવાન એકલાં જ છે.
સૌતિરુવાચ નિર્જન્તુ નિર્જલં ઘોરં નિર્વાતં તમસા વૃતમ્
સૌતિએ કહ્યું: એ જગત જીવોથી ખાલી, પાણી વગરનું, ભયાનક, પવન વગરનું અને અંધકારથી ઘેરાયેલું હતું.
વૃક્ષશૈલસમુદ્રાદિવિહીનં વિકૃતાકૃતમ્
એમાં વૃક્ષો, પર્વતો, સમુદ્રો અને અન્ય વસ્તુઓ નહોતી; તેનું સ્વરૂપ વિક્રમ અને વિલક્ષણ હતું.
આલોચ્ય મનસા સર્વમેક એવાસહાયવાન્
આ બધું મનમાં વિચાર કરીને, એ એકલાં જ, કોઈ સાથી વગર હતા.
આવિર્બભૂવુઃ સર્ગાદૌ પુંસો દક્ષિણપાર્શ્વતઃ
સૃષ્ટિની શરૂઆતમાં, પુરુષના દક્ષિણ ભાગમાંથી જીવો પ્રગટ થયા.
તતો મહાનહઙ્કારઃ પઞ્ચતન્માત્ર એવ ચ
પછી મહાન અહંકાર અને પાંચ સૂક્ષ્મ તત્વો ઉત્પન્ન થયા.
આવિર્બભૂવ પશ્ચાત્સ્વયં નારાયણઃ પ્રભુઃ
પછી, સ્વયં નારાયણ ભગવાન પ્રગટ થયા.
શંખચક્રગદાપદ્મધરઃ સ્મેરમુખામ્બુજઃ
એ શંખ, ચક્ર, ગદા અને પદ્મ ધારણ કરતા હતા; તેમનું કમળ જેવું મુખ હસતું હતું.
શ્રીવત્સવક્ષાઃ શ્રીવાસઃ શ્રીવિધિઃ શ્રીવિભાવનઃ
એના છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન હતું, એ શ્રીનો નિવાસ, શ્રીનો મૂળ અને સમૃદ્ધિનો સ્ત્રોત છે.
કામદેવપ્રભામૃષ્ટરૂપલાવણ્યસુન્દરઃ
એ કામદેવની તેજથી ઝળહળતા, સુંદર રૂપ અને લાવણ્ય ધરાવતા હતા.
નારાયણ ઉવાચ કારણં કારણાનાં ચ કર્મ તત્કર્મકારણમ્ ।। 1.3.
નારાયણએ કહ્યું: કારણોનું કારણ અને એ કાર્ય જે કાર્યનું કારણ બને છે.
તપસ્તત્ફલદં શશ્વત્તપસ્વીશં ચ તાપસમ્
તપ, તેનું શાશ્વત ફળ, તપસ્વીઓના ભગવાન અને તપસ્વી પોતે.
નિષ્કામં કામરૂપં ચ કામઘ્નં કામકારણમ્
નિષ્કામ, પણ કામરૂપ, કામનો નાશક અને કામનું કારણ.
વેદરૂપં વેદભવં વેદોક્તફલદં ફલમ્
વેદરૂપ, વેદનો મૂળ, વેદમાં જણાવેલ ફળ અને એ ફળ પોતે.
ઇત્યુક્ત્વા ભક્તિયુક્તશ્ચ સ ઉવાસ તદાજ્ઞયા
આ રીતે બોલી, ભક્તિથી ભરેલા, એ આજ્ઞાથી ત્યાં જ રહ્યા.
નારાયણકૃતં સ્તોત્રં યઃ પઠેત્સુસમાહિતઃ
જે વ્યક્તિ નારાયણ રચેલ સ્તોત્ર એકાગ્રતાથી પઠન કરે છે,
પુત્રાર્થી લભતે પુત્રં ભાર્ય્યાર્થી લભતે પ્રિયામ્
પુત્રની ઈચ્છા રાખનાર પુત્ર મેળવે છે; પત્નીની ઈચ્છા રાખનાર પ્રિય પત્ની મેળવે છે.
કારાગારે વિપદ્ગ્રસ્તઃ સ્તોત્રેણાનેન મુચ્યતે
કેદમાં પીડાતા વ્યક્તિ આ સ્તોત્રથી મુક્તિ મેળવે છે.
સૌતિરુવાચ શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશઃ પઞ્ચવક્ત્રો દિગમ્બરઃ
સૌતિએ કહ્યું: તે પવિત્ર સ્ફટિક જેવો, પાંચ મુખ ધરાવતો અને દિશાઓને જ વસ્ત્ર તરીકે ધારણ કરતો દેખાયો.
તપ્તકાઞ્ચનવર્ણાભ જટાભારધરો વરઃ
તેનું રૂપ તપેલા સોનાની જેમ ઝળહળતું હતું, જટાઓથી શોભિત અને સર્વોત્તમ હતું.
ત્રિશૂલપટ્ટિશધરો જપમાલાકરઃ પરઃ 1.3.
તેના હાથમાં ત્રિશૂલ અને ભાલા હતા, જપમાળા પકડેલી હતી અને તે સર્વોથી શ્રેષ્ઠ હતો.
મૃત્યોર્મૃત્યુરીશ્વરશ્ચ મૃત્યુર્મૃત્યુઞ્જયઃ શિવઃ
મૃત્યુનો પણ મૃત્યુ, ઈશ્વર, મૃત્યુને જીતનાર, શિવ છે.
પૂર્ણચન્દ્રપ્રભામૃષ્ટમુખદૃશ્યો મનોહરઃ
તેનું મુખ અને નજર પૂર્ણચંદ્રની જેમ પ્રકાશિત હતી, જોતા મનમોહક લાગતું હતું.
શ્રીકૃષ્પુરતઃ સ્થિત્વા તુષ્ટાવ તં પુટાઞ્જલિઃ
શ્રીકૃષ્ણની સામે ઊભા રહી, તેણે જોડેલા હાથથી તેની સ્તુતિ કરી.
મહાદેવ ઉવાચ પ્રવરં જયદાનાં ચ વન્દે તમપરાજિતમ્
મહાદેવએ કહ્યું: હું એ અપરાજિત, વિજય અને વરદાન આપનાર શ્રેષ્ઠને વંદન કરું છું.
વિશ્વં વિશ્વેશ્વરેશં ચ વિશ્વેશં વિશ્વકારણમ્
તે જ સમગ્ર વિશ્વ છે, વિશ્વના દેવોના દેવ, વિશ્વનો સ્વામી અને વિશ્વનું કારણ છે.
વિશ્વરક્ષાકારણં ચ વિશ્વઘ્નં વિશ્વજં પરમ્
તે વિશ્વની રક્ષા માટેનું કારણ છે, વિશ્વનો વિનાશક છે અને વિશ્વમાંથી જન્મેલો સર્વોચ્ચ છે.
તેજઃસ્વરૂપં તેજોદં સર્વતેજસ્વિનાં વરમ્ નારાયણં ચ સંભાષ્ય સ ઉવાસ તદાજ્ઞયા
તેનું સ્વરૂપ જ તેજ છે, તેજ આપનાર છે, સર્વ તેજવાળાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે; નારાયણને સંબોધી, તે તેની આજ્ઞાથી ત્યાં જ રહ્યો.
ઇતિ શમ્ભુકૃતં સ્તોત્રં યો જનઃ સંયતઃ પઠેત્
જે વ્યક્તિ સંયમથી શંભુ રચિત આ સ્તોત્રનું પઠન કરે છે—
સન્તતં વર્દ્ધતે મિત્રં ધનમૈશ્વર્ય્યમેવ ચ
તેના મિત્રો, ધન અને વૈભવ સતત વધે છે.