ધનં બલં ચ ધનિનાં શુચીનાં ચ વિશેષતઃ
ધનવાન લોકોનું બળ તેમનું ધન છે, ખાસ કરીને શુદ્ધ હૃદયવાળા લોકો માટે.
હિંસા ચ હિંસ્રજન્તૂનાં સતીનાં પતિસેવનમ્
હિંસક પ્રાણીઓનું બળ હિંસામાં છે અને પતિવ્રતા સ્ત્રીઓનું બળ પતિની સેવા છે.
બલં ધર્મો ગૃહસ્થાનાં ભૃત્યાનાં રાજસેવનમ્
ગૃહસ્થોનું બળ ધર્મ છે અને નોકરોએ માટે રાજાની સેવા જ તેમનું બળ છે.
યતીનાં ચ સદાચારો ન્યાસઃ સંન્યાસિનાં બલમ્
યતિઓનું બળ સદાચાર છે અને સંન્યાસીઓનું બળ સંન્યાસ જ છે.
પુણ્યં બલં પુણ્યવતાં પ્રજાનાં નૃપતિર્બલમ્
પુણ્યવાન લોકોનું બળ પુણ્ય છે અને પ્રજાનું બળ રાજા છે.
જલં બલં ચ સસ્યાનાં મત્સ્યાનાં ચ જલં બલમ્
વનસ્પતિઓનું બળ પાણી છે અને માછલીઓનું બળ પણ પાણી છે.
વિપ્રઃ શાન્તો રણોદ્યોગી નૈવ દૃષ્ટો ન ચ શ્રુતઃ
શાંતિપ્રિય બ્રાહ્મણ યુદ્ધમાં ઉતરે એવો ક્યારેય જોયો કે સાંભળ્યો નથી.
ઇત્યેવમુક્ત્વા રાજેન્દ્રો વિરરામ રણાજિરે 3.35.
આ રીતે કહીને રાજાએ યુદ્ધના મેદાનમાં લડવું બંધ કર્યું.
રામસ્ય ભ્રાતરઃ સર્વે તીક્ષ્ણશસ્ત્રાસિપાણયઃ
રામના બધા ભાઈઓ તીક્ષ્ણ શસ્ત્રો અને તલવાર હાથમાં લઈને ઊભા હતા.
રણોન્મુખાંશ્ચ તાન્દૃષ્ટ્વા મત્સ્યરાજો મહાબલઃ
યુદ્ધ માટે ઉત્સુક એવા તેમને જોઈને મચ્છરાજ મહાબળવાન ખુશ થયો.
શરજાલેન રાજેન્દ્રો વારયામાસ તાનપિ
રાજાએ બાણોની ઝડી વરસાવીને તેમને પણ અટકાવ્યા.
રાજા ચિક્ષેપ દિવ્યાસ્ત્રં શતસૂર્ય્યપ્રભં મુને
મુનિ, રાજાએ શતસૂર્ય જેવી તેજસ્વી દિવ્યાસ્ત્ર ફેંકી.
દિવ્યાસ્ત્રેણૈવ મુનયશ્ચિચ્છિદુઃ સશરં ધનુઃ ૧૦૫ ન્યસ્તશસ્ત્રં નૃપં દૃષ્ટ્વા મુનયો હર્ષવિહ્વલાઃ
દિવ્ય અસ્ત્ર વડે ઋષિઓએ ધનુષ્ય અને તીણ બંને કાપી નાખ્યા. રાજાએ પોતાના શસ્ત્રો મૂકી દીધા, એ જોઈને ઋષિઓ આનંદથી ભરાઈ ગયા.
શૂલનિક્ષેપસમયે વાગ્બભૂવાશરીરિણી
જ્યારે શૂળ ફેંકવામાં આવ્યું, ત્યારે એક અવ્યક્ત વાણી સંભળાઈ.
શિવસ્ય કવચં દિવ્યં દત્તં દુર્વાસસા પુરા
ક્યારેક દુર્વાસાએ ભગવાન શિવનું દિવ્ય કવચ આપ્યું હતું.
પ્રાણાનાં ચ પ્રદાતારં કવચં યાચતં નૃપમ્
જે કવચ જીવદાતા છે, તે રાજા પાસે માંગો.
તચ્છૂલં તં નૃપં પ્રાપ્ય શતખણ્ડં ગતં મુને 3.35.
હે મુનિ, એ શૂળ રાજાને લાગ્યું ત્યારે તે સો ટુકડામાં તૂટી ગયું.
યયાચે કવચં ભૂપં જમદગ્નિસુતો મહાન્
જમદગ્નિના મહાન પુત્રે રાજા પાસે કવચ માગ્યું.
ગૃહીત્વા કવચં તચ્ચ શૂલેનૈવ જઘાન હ મહાબલિષ્ઠો ગુણવાંશ્ચન્દ્રવંશસમુદ્ભવઃ
એ કવચ લઈ, તેણે શૂળ વડે પ્રહાર કર્યો; તે મહાબલી, ગુણવાન અને ચંદ્રવંશમાંથી જન્મેલો હતો.
નારદ ઉવાચ નારાયણ મહાભાગ શ્રોતું કૌતૂહલં મમ
નારદે કહ્યું: હે મહાભાગ નારાયણ, મને સાંભળવાની ઉત્સુકતા છે.
નારાયણ ઉવાચ બ્રહ્માણ્ડવિજયં નામ સર્વાવયવરક્ષણમ્
નારાયણે કહ્યું: તેને 'બ્રહ્માંડ વિજય' કહે છે, જે સર્વ અંગોનું રક્ષણ કરે છે.
પુરા દુર્વાસસા દત્તં મત્સ્યરાજાય ધીમતે
ક્યારેક દુર્વાસાએ તે કવચ બુદ્ધિશાળી મચ્છરાજાને આપ્યું હતું.
સ્થિતે ચ કવચે દેહે નાસ્તિ મૃત્યુશ્ચ જીવિનામ્
કવચ શરીર પર હોય ત્યાં સુધી જીવતા માટે મૃત્યુ આવતું નથી.
યદ્ધૃત્વા પઠનાદ્બાણઃ શિવત્વં પ્રાપ લીલયા
તેનું પઠન અને ધારણ કરીને બાણે સહેલાઈથી શિવપદ પ્રાપ્ત કર્યું.
વીરશ્રેષ્ઠો વીરભદ્રઃ સામ્બોઽભૂદ્ધારણાદ્યતઃ
વીરશ્રેષ્ઠ વીરભદ્ર એ કવચ ધારણ કરીને સાંબ બની ગયો.
હિરણ્યાક્ષશ્ચ વિજયી ચાભવદ્ધારણાદ્ધિ સઃ
હિરણ્યાક્ષ પણ એ કવચ ધારણ કરીને વિજયી થયો.
જૈગીષવ્યો મહાયોગી પઠનાદ્ધારણાદ્યતઃ અગસ્ત્યશ્ચ પુલસ્ત્યશ્ચાપ્યભવદ્વિશ્વપૂજિતઃ ।। 3.35.
મહાયોગી જયગીષવ્યે પઠન અને ધારણથી, તેમજ અગસ્ત્ય અને પુલસ્ત્યે પણ, સર્વે જગતમાં પૂજ્યતા પામ્યા.
ૐ નમઃ શિવાયેતિ ચ મસ્તકં મે સદાઽવતુ
'ૐ નમઃ શિવાય' મારો માથું હંમેશા રક્ષે.
ૐ હ્રીં શ્રીં ક્લીં શિવાયેતિ સ્વાહા નેત્રે સદાઽવતુ
'ૐ હ્રીં શ્રીં ક્લીં શિવાય સ્વાહા' મારા નેત્રો હંમેશા રક્ષે.
ૐ નમઃ શિવાય શાન્તાય સ્વાહા કણ્ઠં સદાઽવતુ
'ૐ નમઃ શિવાય શાંતાય સ્વાહા' મારો ગળો હંમેશા રક્ષે.