કુશપુત્તલિકાં ચૈવ શવદાહનકારિણમ્
કુશથી બનાવેલી ગૂડી અને શવદાહ કરનાર વ્યક્તિ.
કાર્પાસં કચ્છપં ચૂર્ણં કુક્કુરં શબ્દકારિણમ્
કપાસ, કાચબો, ચૂર્ણ, કૂતરો અને મોટેથી અવાજ કરનાર.
કપર્દકં ચ ક્ષૌરં ચ ચ્છિન્નકેશં નખં મલમ્
કપાર, વાળ કાપવું, કપાયેલા વાળવાળો, નખ અને માળ.
અમઙ્ગલં રુદન્તં ચ રુદન્તં શોકકારિણમ્
અશુભ, રડતો માણસ અને રડીને દુઃખ આપનાર.
મિથ્યાસાક્ષ્ય પ્રદાતારં ચૌરં ચ નરઘાતિનમ્
ખોટું સાક્ષી આપનાર, ચોર અને માણસનો હત્યારો.
દેવતાગુરુવિપ્રાણાં વસ્તુવિત્તાપહારિણમ્
દેવતા, ગુરુ કે બ્રાહ્મણની વસ્તુ કે ધન ચોરાવનાર.
પિતૃમાતૃવિરક્તં ચ દ્વિજાશ્વત્થવિઘાતિનમ્
પિતા-માતાથી વિમુખ અને બ્રાહ્મણ કે પિપળા વૃક્ષને નુકસાન પહોંચાડનાર.
વિપ્રમિત્રદ્રોહમેવં ક્ષતં વિશ્વાસઘાતકમ્
બ્રાહ્મણ મિત્ર સાથે દ્રોહ કરનાર, ઘાયલ કરનાર અને વિશ્વાસ તોડનાર.
જીવાનાં ઘાતકં ચૈવ સ્વાંગહીનં ચ નિર્દયમ્ 3.35.
જીવ殺નાર, અંગહીન અને દયાહીન માણસ.
ગલિતવ્યાધિગાત્રં ચ કાણં બધિરમેવ ચ
શરીર રોગગ્રસ્ત, એક આંખવાળો અને બહેરો.
ક્ષિપ્તં વમન્તં રુધિરં મહિષં ગર્દભં તથા
બહાર કાઢેલો, લોહી ઉગાળતો, મહિષ અને ગધેડો.
ચણ્ડવાતં રક્તવૃષ્ટિં વાદ્યં વૈ વૃક્ષપાતનમ્
ભયાનક પવન, લોહીની વરસાદ, વાદ્ય અને વૃક્ષ કાપવું.
પાશં ચ શુષ્કકાષ્ઠં ચ વાયસં ગન્ધકં તથા
ફાંસ, સુકું લાકડું, કાગડો અને ગંધક.
પ્રતિગ્રાહિબ્રાહ્મણં ચ તન્ત્રમન્ત્રોપજીવિનમ્
દક્ષિણા લેતો બ્રાહ્મણ અને તંત્ર-મંત્રથી જીવિકાર્થ જીવન જીવતો.
કુવાર્ત્તાં મૃતવાર્તાં ચ વિપ્રશાપં ચ દારુણમ્
ખરાબ સમાચાર, મૃત્યુના સમાચાર અને ભયાનક બ્રાહ્મણશાપ.
મનશ્ચ કુત્સિતં પ્રાણાઃ ક્ષુભિતાશ્ચ નિરન્તરમ્
નિંદનીય મન અને સતત અસ્વસ્થ શ્વાસ.
તથાઽપિ રાજા નિશ્શઙ્કો દદર્શ સમરાઙ્ગણમ્
છતાં પણ રાજા નિર્ભય બની યુદ્ધભૂમિ તરફ જોયું.
અવરુહ્ય રથાત્તૂર્ણં દૃષ્ટ્વા ચ પુરતો ભૃગુમ્
રથમાંથી ઉતરીને, તેણે સામે ભૃગુને જોયા.
આશિષં યુયુજે રામઃ સ્વર્ગં યાહીતિ વાઞ્છિતમ્ 3.35.
રામે આશીર્વાદ આપ્યો કે, 'તને જે ઇચ્છા છે તે પ્રમાણે સ્વર્ગ પ્રાપ્ત થાઓ.'
ભૃગું પ્રણમ્ય રાજેન્દ્રો રાજેન્દ્રૈઃ સહ તત્ક્ષણાત્
ભૃગુને વંદન કરીને રાજાએ બીજા રાજાઓ સાથે તરત જ એ કર્યું.
નાનાપ્રકારવાદ્યં ચ દુન્દુભિં મુરજાદિકમ્
વિવિધ પ્રકારના વાદ્યો, જેમ કે ઢોલ અને મૃદંગ વગાડવામાં આવ્યા.
ઉવાચ રામો રાજેન્દ્રં રાજેન્દ્રાણાં ચ સંસદિ
રામે રાજાઓની સભામાં રાજાધિરાજને સંબોધીને કહ્યું.
પરશુરામ ઉવાચ વિષ્ણોરંશસ્ય શિષ્યસ્ત્વં દત્તાત્રેયસ્ય ધીમતઃ
પરશુરામે કહ્યું: તું વિષ્ણુના અંશ સ્વરૂપ અને વિદ્વાન દત્તાત્રેયનો શિષ્ય છે.
સ્વયં વિદ્વાંશ્ચ વેદાંશ્ચ શ્રુત્વા વેદવિદો મુખાત્
તું પોતે જ વિદ્વાન છે અને વેદજ્ઞોની પાસેથી વેદો સાંભળ્યા છે.
ત્વં પૂર્વમહનો લોભાન્નિરીહં બ્રાહ્મણં કથમ્
તું તો પહેલાં દોષનો નાશ કરતો હતો, તો પછી લોભમાં નિર્દોષ બ્રાહ્મણને કેમ દુઃખ આપ્યું?
કિં ભવિષ્યતિ તે ભૂપ પરત્રૈવાનયોર્વધાત્
રાજા, આ બંનેના વધના કારણે તારો પરલોકમાં શું થશે?
સત્કીર્ત્તિશ્ચાથ દુષ્કીર્તિઃ કથામાત્રાવશેષિતા
સારા કે ખરાબ નામનું અંતે ફક્ત કથા જ બાકી રહે છે.
ક્વ ગતા કપિલા ત્વં ક્વ ક્વ વિવાદો મુનિઃ કુતઃ
કપિલા ક્યાં ગઈ? તું ક્યાં છે? વિવાદ ક્યાં છે? મુનિ ક્યાંથી આવ્યા?
ત્વામુપોષિતમીશં હિ દૃષ્ટ્વા તાતો હિ ધાર્મિકઃ 3.35.
પ્રભુ, તને સન્માન મળતું જોઈને મારા ધર્મનિષ્ઠ પિતાએ—
અધીતં વિધિવદ્દત્તં બ્રાહ્મણેભ્યો દિને દિને
દિવસે દિવસે જે શીખ્યું હતું તે બ્રાહ્મણોને યોગ્ય રીતે આપ્યું હતું.