નત્વાઽઽરુરોહ યાનં સ મુનેઃ પ્રાપ્ય શુભાશિષઃ
મુનિની શુભ આશીર્વાદ મેળવી, રાજાએ નમન કરીને ફરીથી પોતાના વાહન પર ચડ્યો.
નૃપૈઃ સાર્દ્ધં નૃપશ્રેષ્ઠશ્ચિક્ષેપ મુનિપુઙ્ગવે મુનિશ્ચિક્ષેપ દિવ્યાસ્ત્રં ચિચ્છિદે લીલયા નૃપઃ
બીજા રાજાઓ સાથે મળીને શ્રેષ્ઠ રાજાએ મહાન મુનિ પર શસ્ત્રો ફેંક્યા, પણ મુનિએ દિવ્ય અસ્ત્રથી સહેલાઈથી બધા શસ્ત્રો અને રાજાને પણ નાશ કરી દીધા.
શૂલં ચિક્ષેપ નૃપતિસ્તઞ્જઘાન તદા મુનિઃ
રાજાએ ભાલું ફેંક્યું, પણ મુનિએ તરત જ તેને તોડી નાખ્યું.
શસ્ત્રૌઘૈર્દુર્નિવાર્ય્યૈશ્ચ ખણ્ડં ખણ્ડં ચકાર ચ સઃ
મુનિએ રોકી ન શકાય એવા શસ્ત્રવર્ષાથી બધાં શસ્ત્રો ટુકડા-ટુકડા કરી નાખ્યા.
જૃમ્ભણાસ્ત્રેણ મુનિના તે ચ સર્વે વિજૃમ્ભિતાઃ
મુનિએ જંભણ અસ્ત્રથી બધાને ઊંઘ આવડાવી દીધી.
રાજાનં નિદ્રિતં દૃષ્ટ્વા ન જઘાન મુનીશ્વરઃ બોધયિત્વા પુરઃ કૃત્વા સ્વાશ્રમં ગન્તુમુદ્યતઃ
રાજા ઊંઘમાં પડેલો જોઈને મુનિએ તેને મારી નાંખ્યો નહીં; તેને જાગૃત કરીને આગળ લાવ્યા અને પોતાના આશ્રમ તરફ જવા તૈયાર થયા.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજા ચેતનાં પ્રાપ્ય નારદ
એ સમયે, નારદ, રાજાને ફરીથી જ્ઞાન આવ્યું.
જગામ કપિલા ત્રસ્તા સ્વસ્થાનં ચ રણાજિરાત્
કપિલા ડરીને યુદ્ધભૂમિ છોડીને પોતાના સ્થાન પર પાછી ગઈ.
બ્રહ્માસ્ત્રં ચ નૃપશ્રેષ્ઠઃ સ ચિક્ષેપ મુનૌ તદા
પછી શ્રેષ્ઠ રાજાએ મુનિ પર બ્રહ્માસ્ત્ર ફેંક્યું.
દિવ્યાસ્ત્રેણ મુનિશ્રેષ્ઠો નૃપસ્ય સશરં ધનુઃ
મુનિએ દિવ્ય અસ્ત્રથી રાજાનું ધનુષ્ય અને તેમાં ચડાવેલો બાણ બંને તોડી નાખ્યા.
અથ રાજા મહાક્રુદ્ધો દદર્શ સ્વસમીપતઃ
પછી રાજા ભારે ક્રોધથી પોતાના નજીક જોયું—
જગ્રાહ નત્વા દત્તં તં સ નત્વા શક્તિમુલ્બણામ્
એ પછી, રાજાએ નમન કરીને તેણે મળેલી ભયાનક શક્તિવાળી શક્તિ ઉઠાવી.
યત્તેજઃ સર્વદેવાનાં તેજો નારાયણસ્ય ચ
જે તેજ બધા દેવતાઓનું અને નારાયણનું પણ છે—
તત્રૈવાવાહયામાસ સ યોગી મન્ત્રપૂર્વકમ્
ત્યાં જ, યોગીએ યોગ્ય મંત્રો સાથે એ તેજનું આહ્વાન કર્યું.
દૃષ્ટ્વા ક્ષિપન્તીં તાં દેવા હાહાકારેણ ચુક્રુશુઃ
તેને ફેંકતી જોઈને દેવતાઓ ભયથી ચીસો પાડવા લાગ્યા.
ચિક્ષેપ તાં ચૂર્ણયિત્વા કાર્તવીર્ય્યાર્જુનઃ સ્વયમ્
કર્તવીર્યાર્જુને પોતે એ શસ્ત્ર ફેંકીને તેને ચૂરચૂર કરી નાખ્યું.
વિદાર્ય્યોરો મુનેઃ શક્તિર્જગામ હરિસન્નિધિમ્
વિદારીય્ય મુનિની શક્તિ હરિની હાજરીમાં પહોંચી ગઈ.
મૂર્ચ્છાં સમ્પ્રાપ્ય સ મુનિઃ પ્રાણાંસ્તત્યાજ તત્ક્ષણમ્
એ મુનિ બેભાન થઈને એ જ ક્ષણે પ્રાણ છોડીને ચાલ્યા ગયા.
યુદ્ધે મુનિં મૃતં દૃષ્ટ્વા રુરોદ કપિલા મુહુઃ
યુદ્ધમાં મુનિને મરેલો જોઈને કપિલાએ વારંવાર રડ્યું.
સર્વં સા કથયામાસ ગોલોકે કૃષ્ણમીશ્વરમ્
એ પછી તે ગોલોકમાં જઈને કૃષ્ણ ભગવાનને બધું કહી દીધું.
કૃષ્ણેન બ્રહ્મણે દત્તા બ્રહ્મણા ભૃગવે પુરા
જે કૃષ્ણે બ્રહ્માને અને બ્રહ્માએ પ્રાચીન સમયમાં ભૃગુને આપ્યું હતું.
નત્વા ચ કામધેનૂનાં સમૂહં સા જગામ હ
કામધેનુઓના સમૂહને વંદન કરીને તે ત્યાંથી ચાલતી થઈ.
અથ રાજા તં નિહત્ય બોધયિત્વા સ્વસૈન્યકમ્
પછી રાજાએ તેને મારીને પોતાની સેના ને ઉત્સાહ આપ્યો.
પ્રાણનાથં મૃતં શ્રુત્વા જગામ રેણુકા સતી
પતિના મૃત્યુની વાત સાંભળી સતી રેણુકા ત્યાં આવી.
તતઃ સા ચેતનાં પ્રાપ્ય ન રુરોદ પતિવ્રતા
પછી એ પativ્રતા સ્ત્રીએ હોશમાં આવી અને રડી નહીં.
આજગામ ભૃગુસ્તૂર્ણં ક્ષણાદ્વૈ પુષ્કરાદહો
અરે આશ્ચર્ય! ભૃગુ પુષ્કરથી ક્ષણમાં જ ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
દૃષ્ટ્વા રામો મૃતં તાતં શોકાર્તાં જનનીં સતીમ્
પિતા મરેલા અને માતા દુઃખથી વ્યાકુળ જોઈને રામે—
વિલલાપ ભૃશં તત્ર હે તાત જનનીતિ ચ
ત્યાં રામે ખૂબ રડ્યા, 'હે પિતા! હે માતા!' કહીને.
રેણુકા રામમાદાય તૂર્ણં કૃત્વા સ્વવક્ષસિ
રેણુકાએ રામને ઝડપથી ઉઠાવી પોતાના છાતીએ ભેળવી લીધા.
રામ રામ મહાબાહો ક્વ યામિ ત્વાં વિહાય ચ
'રામ, રામ, બળવાન પુત્ર, તને છોડીને હું ક્યાં જઉં?'