રાજભોજનયોગ્યાર્હં યદ્યદ્દ્રવ્યં પ્રયાચસે
તમે રાજભોજન માટે યોગ્ય જે પણ વસ્તુઓ આપો છો,
સૌવર્ણાનિ ચ રૌપ્યાણિ પાત્રાણિ વિવિધાનિ ચ
સોનાં-ચાંદીનાં વાસણો અને અનેક પ્રકારનાં પાત્રો,
પાત્રાણિ સ્વાદુપૂર્ણાનિ પ્રદદૌ મુનયે ચ સા
મીઠાં ખોરાકથી ભરેલા વાસણો તેણે ઋષિને આપ્યા,
પનસામ્રશ્રીફલાનિ નારિકેલાદિકાનિ ચ
પનસ, કેરી, બેલ, નાળિયેર અને બીજી ઘણી ફળો,
યવગોધૂમચૂર્ણાનાં ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ
યવ અને ઘઉંના લોટમાંથી બનેલા વિવિધ સ્વાદિષ્ટ ખોરાકો,
દુગ્ધાનાં ચ ઘૃતાનાં ચ નદીર્દધ્નાં દદૌ મુદા
દૂધ, ઘી અને દહીંની નદીઓ તેણે આનંદથી આપી,
પૃથુકાનાં સુશાલીનાં પર્વતાન્પ્રદદૌ મુદા
સુંદર અને સારી રીતે વાંધેલા પોહાની પહાડીઓ પણ તેણે ખુશીથી આપી,
નૃપયોગ્યં કૌતુકાચ્ચ સુન્દરં વસ્ત્રભૂષણમ્
રાજાને યોગ્ય એવા સુંદર વસ્ત્રો અને આભૂષણો પણ આનંદથી આપ્યા,
ભોજયામાસ રાજાનં સસૈન્યમપિ લીલયા જગામ વિસ્મયં રાજા દૃષ્ટ્વા પાત્રાણ્યુવાચ હ
તેણે રમતમાં રાજા અને તેની સૈન્યને જમાડ્યા; વાસણો જોઈને રાજા આશ્ચર્યચકિત થયો અને બોલ્યો,
રાજોવાચ મમાસાધ્યાનિ સહસા ક્વાગતાન્યવલોકય
રાજાએ કહ્યું: 'મારે માટે અપ્રાપ્ય એવી વસ્તુઓ અચાનક ક્યાંથી આવી ગઈ, જુઓ તો?'
નૃપાજ્ઞયા ચ સચિવઃ સર્વં દૃષ્ટ્વા મુનેર્ગૃહે
રાજાની આજ્ઞાથી મંત્રીએ ઋષિના ઘરમાં બધું જોઈ લીધું,
સચિવ ઉવાચ વહ્નિકુણ્ડં યજ્ઞકાષ્ઠકુશપુષ્પફલાન્વિતમ્
મંત્રી બોલ્યો: 'અગ્નિકુંડ, યજ્ઞ માટેની લાકડીઓ, કુશ, ફૂલો અને ફળોથી ભરેલું છે,'
કૃષ્ણચર્મસ્રુવસ્રુગ્ભિઃ શિષ્યસંઘૈશ્ચ સંકુલમ્
કાળાં હરણચામડાં, ચમચાં અને શિષ્યોની ભીડથી ભરેલું છે,
વૃક્ષચર્મપરીધાના દૃષ્ટાઃ સર્વે જટાધરાઃ
બધા વૃક્ષછાલના વસ્ત્રો પહેરેલા અને જટાવાળા દેખાયા,
ચાર્વંગી રુદ્રવર્ણાભા રક્તપઙ્કજલોચના
સુંદર આકારવાળી, રુદ્ર જેવી કાંતિવાળી અને લાલ કમળ જેવી આંખો ધરાવતી સ્ત્રી,
સર્વસમ્પદ્ગુણાધારા સાક્ષાદિવ હરિપ્રિયા
બધી સંપત્તિ અને ગુણોથી ભરપૂર, જાણે હરિપ્રિય સ્વયં હાજર હોય એવી,
મુનિં યયાચે તાં ધેનું નિબદ્ધઃ કાલપાશતઃ
કાળના બંધનમાં બંધાઈને તેણે ઋષિ પાસે એ ગાય માગી,
પુણ્યવાન્બુદ્ધિમાન્દૈવાદ્રાજેન્દ્રો ઽયાચત દ્વિજમ્
પુણ્યવાન અને બુદ્ધિશાળી એવા રાજાએ ભાગ્યવશ દ્વિજ ઋષિ પાસે વિનંતી કરી.
પાપાત્પ્રજાયતે કર્મ પાપરૂપં ભયાવહમ્
પાપમાંથી પાપરૂપ અને ભય લાવતું કર્મ જન્મે છે.
પાપાદ્ભુક્ત્વા ચ નરકં કુત્સિતં જન્મ જીવિનામ્
પાપના કારણે, નરક ભોગવીને જીવને નીચું જન્મ મળે છે.
તેન કુર્વન્તિ સન્તશ્ચ સન્તતં કર્મણઃ ક્ષયમ્
એથી સારા લોકો સતત કર્મનો અંત લાવવા પ્રયત્ન કરે છે.
સા માતા સ પિતા પુત્રસ્તત્ક્ષયં કારયેત્તુ યઃ
જે તેનો અંત લાવે, એ જ માતા છે, એ જ પિતા છે અને એ જ પુત્ર છે.
ભક્તવૈદ્યસ્તં નિહન્તિ કૃષ્ણભક્તિરસાયનાત્
ભક્તિથી ભરેલો વૈદ્ય કૃષ્ણભક્તિના અમૃતથી તેને નાશ કરે છે.
પરિતુષ્ટા જગદ્ધાત્રી ભક્તેભ્યો બુદ્ધિદાયિની
જગતને પોષણ આપનારી દેવી ભક્તો પર પ્રસન્ન થઈને તેમને બુદ્ધિ આપે છે.
માયાં તસ્મૈ મોહયિતું ન વિવેકં કદાચન
તે ભક્તને માયા ક્યારેય ભ્રમમાં પાડી શકતી નથી, અને તેની સમજ કદી દૂર કરતી નથી.
રાજોવાચ મહ્યં ભક્તાય ભક્તેશ ભક્તાનુગ્રહકારક
રાજાએ કહ્યું: હે ભક્તોના સ્વામી, ભક્તો પર કૃપા કરનાર, હું પણ તમારો ભક્ત છું—
યુષ્મદ્વિધાનાં દાતૄણામદેયં નાસ્તિ ભારતે
તમારા જેવા દાતા માટે ભારતભૂમિમાં કંઈ અપ્રાપ્ય નથી.
ભ્રૂભંગલીલામાત્રેણ તપોરાશે તપોધન
હે તપના ખજાનાં, હે તપસ્વી, તમારી ભ્રૂના હલકા ઇશારાથી જ—
મુનિરુવાચ દાનં દાસ્યામિ વિપ્રોઽહં ક્ષત્રિયાય કથં નૃપ
મુનિએ કહ્યું: હે રાજા, હું બ્રાહ્મણ છું, તો હું ક્ષત્રિયને દાન કેવી રીતે આપી શકું?
કૃષ્ણેન દત્તા ગોલોકે બ્રહ્મણે પરમાત્મના
કૃષ્ણે ગોલોકમાં પરમાત્મા રૂપે બ્રહ્માને આપેલું—