સૂત ઉવાચ એકદન્તસ્ય ચરિતં પ્રવક્તુમુપચક્રમે
સૂતે કહ્યું: એકડંતા ભગવાનની કથા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
નારાયણ ઉવાચ એકદન્તસ્ય ચરિતં સર્વમંગલમંગલમ્
નારાયણે કહ્યું: એકદંતા ભગવાનની કથા સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ અને શુભ છે.
એકદા કાર્ત્તવીર્ય્યશ્ચ જગામ મૃગયાં મુને
એક વખત, મુનિ, કાર્તવીર્ય શિકાર કરવા ગયો.
નિશામુખે દિનેઽતીતે તત્ર તસ્થૌ વને નૃપઃ
રાત વીતી ગઈ ત્યારે રાજા વનમાં જ રહ્યો.
પ્રાતઃ સરોવરે રાજા સ્નાતઃ શુચિરલંકૃતઃ
સવારે રાજાએ સરોવર ખાતે સ્નાન કર્યું, શુદ્ધ અને શોભાયમાન બન્યો.
મુનિર્દદર્શ રાજાનં શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકમ્
મુનિએ રાજાને જોયો, જેના ગળું, હોઠ અને તાળું સુકાઈ ગયેલું હતું.
નનામ સમ્ભમાદ્રાજા મુનિં સૂર્ય્યસમપ્રભમ્
રાજાએ સૂર્ય જેવો તેજસ્વી મુનિને આદરપૂર્વક વંદન કર્યું.
વૃત્તાન્તં કથયામાસ રાજા ચાનશનાદિકમ્
રાજાએ મુનિને પોતાની ભૂખ અને ઉપવાસની વાત સહિત આખી ઘટના કહી.
વિજ્ઞાપ્ય તં મુનિશ્રેષ્ઠઃ પ્રયયૌ સ્વાલયં મુદા
મુનિમાં શ્રેષ્ઠ એ મુનિએ રાજાને જાણ કરી આનંદથી પોતાના ઘર ગયો.
ઉવાચ સા મુનિં ભીતં ભયં કિં તે મમ સ્થિતૌ
તેણીએ ડરેલા મુનિને પૂછ્યું: 'મારે હાજર હોવા છતાં તને શેનું ડર છે?'
રાજભોજનયોગ્યાર્હં યદ્યદ્દ્રવ્યં પ્રયાચસે
તમે રાજભોજન માટે યોગ્ય જે પણ વસ્તુઓ આપો છો,
સૌવર્ણાનિ ચ રૌપ્યાણિ પાત્રાણિ વિવિધાનિ ચ
સોનાં-ચાંદીનાં વાસણો અને અનેક પ્રકારનાં પાત્રો,
પાત્રાણિ સ્વાદુપૂર્ણાનિ પ્રદદૌ મુનયે ચ સા
મીઠાં ખોરાકથી ભરેલા વાસણો તેણે ઋષિને આપ્યા,
પનસામ્રશ્રીફલાનિ નારિકેલાદિકાનિ ચ
પનસ, કેરી, બેલ, નાળિયેર અને બીજી ઘણી ફળો,
યવગોધૂમચૂર્ણાનાં ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ
યવ અને ઘઉંના લોટમાંથી બનેલા વિવિધ સ્વાદિષ્ટ ખોરાકો,
દુગ્ધાનાં ચ ઘૃતાનાં ચ નદીર્દધ્નાં દદૌ મુદા
દૂધ, ઘી અને દહીંની નદીઓ તેણે આનંદથી આપી,
પૃથુકાનાં સુશાલીનાં પર્વતાન્પ્રદદૌ મુદા
સુંદર અને સારી રીતે વાંધેલા પોહાની પહાડીઓ પણ તેણે ખુશીથી આપી,
નૃપયોગ્યં કૌતુકાચ્ચ સુન્દરં વસ્ત્રભૂષણમ્
રાજાને યોગ્ય એવા સુંદર વસ્ત્રો અને આભૂષણો પણ આનંદથી આપ્યા,
ભોજયામાસ રાજાનં સસૈન્યમપિ લીલયા જગામ વિસ્મયં રાજા દૃષ્ટ્વા પાત્રાણ્યુવાચ હ
તેણે રમતમાં રાજા અને તેની સૈન્યને જમાડ્યા; વાસણો જોઈને રાજા આશ્ચર્યચકિત થયો અને બોલ્યો,
રાજોવાચ મમાસાધ્યાનિ સહસા ક્વાગતાન્યવલોકય
રાજાએ કહ્યું: 'મારે માટે અપ્રાપ્ય એવી વસ્તુઓ અચાનક ક્યાંથી આવી ગઈ, જુઓ તો?'
નૃપાજ્ઞયા ચ સચિવઃ સર્વં દૃષ્ટ્વા મુનેર્ગૃહે
રાજાની આજ્ઞાથી મંત્રીએ ઋષિના ઘરમાં બધું જોઈ લીધું,
સચિવ ઉવાચ વહ્નિકુણ્ડં યજ્ઞકાષ્ઠકુશપુષ્પફલાન્વિતમ્
મંત્રી બોલ્યો: 'અગ્નિકુંડ, યજ્ઞ માટેની લાકડીઓ, કુશ, ફૂલો અને ફળોથી ભરેલું છે,'
કૃષ્ણચર્મસ્રુવસ્રુગ્ભિઃ શિષ્યસંઘૈશ્ચ સંકુલમ્
કાળાં હરણચામડાં, ચમચાં અને શિષ્યોની ભીડથી ભરેલું છે,
વૃક્ષચર્મપરીધાના દૃષ્ટાઃ સર્વે જટાધરાઃ
બધા વૃક્ષછાલના વસ્ત્રો પહેરેલા અને જટાવાળા દેખાયા,
ચાર્વંગી રુદ્રવર્ણાભા રક્તપઙ્કજલોચના
સુંદર આકારવાળી, રુદ્ર જેવી કાંતિવાળી અને લાલ કમળ જેવી આંખો ધરાવતી સ્ત્રી,
સર્વસમ્પદ્ગુણાધારા સાક્ષાદિવ હરિપ્રિયા
બધી સંપત્તિ અને ગુણોથી ભરપૂર, જાણે હરિપ્રિય સ્વયં હાજર હોય એવી,
મુનિં યયાચે તાં ધેનું નિબદ્ધઃ કાલપાશતઃ
કાળના બંધનમાં બંધાઈને તેણે ઋષિ પાસે એ ગાય માગી,
પુણ્યવાન્બુદ્ધિમાન્દૈવાદ્રાજેન્દ્રો ઽયાચત દ્વિજમ્
પુણ્યવાન અને બુદ્ધિશાળી એવા રાજાએ ભાગ્યવશ દ્વિજ ઋષિ પાસે વિનંતી કરી.
પાપાત્પ્રજાયતે કર્મ પાપરૂપં ભયાવહમ્
પાપમાંથી પાપરૂપ અને ભય લાવતું કર્મ જન્મે છે.
પાપાદ્ભુક્ત્વા ચ નરકં કુત્સિતં જન્મ જીવિનામ્
પાપના કારણે, નરક ભોગવીને જીવને નીચું જન્મ મળે છે.