યત્કર્મ દક્ષિણાહીનં કુરુતે મૂઢધીઃ શઠઃ
જે મૂર્ખ અને કપટી માણસ દક્ષિના વિના કોઈ કર્મ કરે છે,
મન્ત્રવિદ્યોપજીવી ચ ગ્રામયાજી ચિકિત્સકઃ
જે મંત્ર કે વિદ્યા પરથી જીવન ગુજારે છે, ગામનો યજમાન છે અથવા વૈદ્ય છે,
વિવાહં ધર્મકાર્યં વા યો નિહન્તિ ચ કોપતઃ
જે ગુસ્સામાં લગ્ન કે કોઈ સારા કામને બગાડે છે—
ઇત્યુક્ત્વા સા મહાલક્ષ્મીરન્તર્દ્ધાનં જગામ હ
આવું કહી મહાલક્ષ્મી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
તાં પ્રણમ્ય સુરાઃ સર્વે મુનયશ્ચ મુદાઽન્વિતાઃ
બધા દેવતાઓ અને ઋષિઓ આનંદથી તેમને વંદન કર્યા.
નેદુર્દુન્દુભયઃ સ્વર્ગે બભૂવુઃ પુષ્પવૃષ્ટયઃ
સ્વર્ગમાં ઢોલ વગાડાયા અને ફૂલોની વરસાદ થઈ.
ઇત્યેવં કથિતં વત્સ લક્ષ્મીચરિતમુત્તમમ્
હવે, વત્સ, તને લક્ષ્મીજીની ઉત્તમ કથા કહી આપી.
નારદ ઉવાચ સર્વં શ્રુતં ત્વત્પ્રસાદાદ્ગણેશચરિતં શુભમ્
નારદે કહ્યું: તારી કૃપાથી હું ગણેશજીની શુભ કથા સાંભળી.
દન્તદ્વયયુતં વક્ત્રં ગજરાજસ્ય બાલકે
હાથીના રાજાના પુત્ર, જેના મુખે બે દાંત છે—
કુતો ગતોઽસ્ય દન્તોઽન્યસ્તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ
એમનો બીજો દાંત ક્યાં ગયો? એ વાત કહેવા તું યોગ્ય છે.
સૂત ઉવાચ એકદન્તસ્ય ચરિતં પ્રવક્તુમુપચક્રમે
સૂતે કહ્યું: એકડંતા ભગવાનની કથા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
નારાયણ ઉવાચ એકદન્તસ્ય ચરિતં સર્વમંગલમંગલમ્
નારાયણે કહ્યું: એકદંતા ભગવાનની કથા સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ અને શુભ છે.
એકદા કાર્ત્તવીર્ય્યશ્ચ જગામ મૃગયાં મુને
એક વખત, મુનિ, કાર્તવીર્ય શિકાર કરવા ગયો.
નિશામુખે દિનેઽતીતે તત્ર તસ્થૌ વને નૃપઃ
રાત વીતી ગઈ ત્યારે રાજા વનમાં જ રહ્યો.
પ્રાતઃ સરોવરે રાજા સ્નાતઃ શુચિરલંકૃતઃ
સવારે રાજાએ સરોવર ખાતે સ્નાન કર્યું, શુદ્ધ અને શોભાયમાન બન્યો.
મુનિર્દદર્શ રાજાનં શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકમ્
મુનિએ રાજાને જોયો, જેના ગળું, હોઠ અને તાળું સુકાઈ ગયેલું હતું.
નનામ સમ્ભમાદ્રાજા મુનિં સૂર્ય્યસમપ્રભમ્
રાજાએ સૂર્ય જેવો તેજસ્વી મુનિને આદરપૂર્વક વંદન કર્યું.
વૃત્તાન્તં કથયામાસ રાજા ચાનશનાદિકમ્
રાજાએ મુનિને પોતાની ભૂખ અને ઉપવાસની વાત સહિત આખી ઘટના કહી.
વિજ્ઞાપ્ય તં મુનિશ્રેષ્ઠઃ પ્રયયૌ સ્વાલયં મુદા
મુનિમાં શ્રેષ્ઠ એ મુનિએ રાજાને જાણ કરી આનંદથી પોતાના ઘર ગયો.
ઉવાચ સા મુનિં ભીતં ભયં કિં તે મમ સ્થિતૌ
તેણીએ ડરેલા મુનિને પૂછ્યું: 'મારે હાજર હોવા છતાં તને શેનું ડર છે?'
રાજભોજનયોગ્યાર્હં યદ્યદ્દ્રવ્યં પ્રયાચસે
તમે રાજભોજન માટે યોગ્ય જે પણ વસ્તુઓ આપો છો,
સૌવર્ણાનિ ચ રૌપ્યાણિ પાત્રાણિ વિવિધાનિ ચ
સોનાં-ચાંદીનાં વાસણો અને અનેક પ્રકારનાં પાત્રો,
પાત્રાણિ સ્વાદુપૂર્ણાનિ પ્રદદૌ મુનયે ચ સા
મીઠાં ખોરાકથી ભરેલા વાસણો તેણે ઋષિને આપ્યા,
પનસામ્રશ્રીફલાનિ નારિકેલાદિકાનિ ચ
પનસ, કેરી, બેલ, નાળિયેર અને બીજી ઘણી ફળો,
યવગોધૂમચૂર્ણાનાં ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ
યવ અને ઘઉંના લોટમાંથી બનેલા વિવિધ સ્વાદિષ્ટ ખોરાકો,
દુગ્ધાનાં ચ ઘૃતાનાં ચ નદીર્દધ્નાં દદૌ મુદા
દૂધ, ઘી અને દહીંની નદીઓ તેણે આનંદથી આપી,
પૃથુકાનાં સુશાલીનાં પર્વતાન્પ્રદદૌ મુદા
સુંદર અને સારી રીતે વાંધેલા પોહાની પહાડીઓ પણ તેણે ખુશીથી આપી,
નૃપયોગ્યં કૌતુકાચ્ચ સુન્દરં વસ્ત્રભૂષણમ્
રાજાને યોગ્ય એવા સુંદર વસ્ત્રો અને આભૂષણો પણ આનંદથી આપ્યા,
ભોજયામાસ રાજાનં સસૈન્યમપિ લીલયા જગામ વિસ્મયં રાજા દૃષ્ટ્વા પાત્રાણ્યુવાચ હ
તેણે રમતમાં રાજા અને તેની સૈન્યને જમાડ્યા; વાસણો જોઈને રાજા આશ્ચર્યચકિત થયો અને બોલ્યો,
રાજોવાચ મમાસાધ્યાનિ સહસા ક્વાગતાન્યવલોકય
રાજાએ કહ્યું: 'મારે માટે અપ્રાપ્ય એવી વસ્તુઓ અચાનક ક્યાંથી આવી ગઈ, જુઓ તો?'