વ્રજ ત્વં શૂદ્રયોનિં ચ ગાન્ધર્વીં તનુમુત્સૃજ ।। 1.13.
તુ વ્રજ, હવે શૂદ્રના ઘરમાં જન્મ લે અને તું ગાંધર્વી રૂપને છોડી દે.
વિના વિપત્તેર્મહિમા પુંસાં નૈવ ભવેત્સુત
મારા પુત્ર, મુશ્કેલી વગર માણસોમાં સાચી મહાનતા ક્યારેય આવતી નથી.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સ વિધિરગચ્છત્પુષ્કરાદ્ ગૃહમ્
આ રીતે કહીને, તે સર્જનહાર પુષ્કરથી પોતાના ઘેર ચાલ્યો ગયો.
મૂલાધારં સ્વાધિષ્ઠાનં મણિપૂરમનાહતમ્
મૂળાધાર, સ્વાધિષ્ઠાન, મણિપુર અને અનાહત,
ઇડાં સુષુમ્નાં મેધાં ચ પિઙ્ગલાં પ્રાણહારિણીમ્
ઇડા, સુષુમ્ના, મેધા અને પિંગલા, જે પ્રાણ વહેવે છે,
વિશુદ્ધાં ચ નિરુદ્ધાં ચ વાયુસંચારિણીં તથા
વિશુદ્ધા, નિરુદ્ધા અને વાયુ વહેતી નાડી,
બુદ્ધિસંચારિણીં ચૈવ જ્ઞાનજૃમ્ભનકારિણીમ્
અને બુદ્ધિ વહેતી નાડી, જે જ્ઞાનને વિસ્તારે છે,
એતાઃ ષોડશધા નાડીર્ભિત્ત્વા વૈ હંસમેવ ચ
આ સોળ નાડીઓ અને હંસને ભેદી,
સ્થિત્વા મુહૂર્તમાત્માનમાત્મન્યેવ યુયોજ હ
થોડા સમય માટે, તેણે પોતાનું આત્મા આત્મામાં જોડ્યું.
વીણાં ત્રિતન્ત્રીં દુષ્પ્રાપ્યાં વામસ્કન્ધે નિધાય ચ
ત્રણ તારવાળી, દુર્લભ વીના પોતાના ડાબા ખભા પર રાખી,
સંજલ્પન્પરમં બ્રહ્મ વેદસારં પરાત્પરમ્ 1.13.
તેને વેદોનું સાર, પરમ બ્રહ્મ અને સર્વોચ્ચનું ઉચ્ચારણ કર્યું.
પ્રાચ્યાં કૃત્વા શિરઃસ્થાનં પશ્ચિમે ચરણદ્વયમ્
માથું પૂર્વ તરફ અને બંને પગ પશ્ચિમ તરફ રાખ્યા,
ગન્ધર્વરાજસ્તં દૃષ્ટ્વા ભાર્ય્યયા સહ તત્ક્ષણમ્
ગાંધર્વ રાજાએ, પોતાની પત્ની સાથે તેને એ ક્ષણે જોઈ,
પત્ન્યશ્ચ બાન્ધવાઃ સર્વે વિલપ્ય રુરુદુર્ભુશમ્
પત્નીઓ અને બધા સગા-સંબંધીઓએ દુઃખથી રડ્યા અને વિલાપ કર્યો.
પઞ્ચાશદ્યોષિતાં મધ્યે પ્રધાના મહિષી ચ યા
પચાસ સ્ત્રીઓમાં, જે મુખ્ય રાણી હતી,
ઉચ્ચૈ રુરોદ સા તીવ્રં કાન્તં કૃત્વા ચ વક્ષસિ
તેણે પોતાના પ્રિયને છાતી પર રાખી, ઉંચે ઉંચે દુઃખથી રડવા લાગી.
માલાવત્યુવાચ દર્શનં દેહિ માં બન્ધો નિમગ્નાં શોકસાગરે
માલાવતી બોલી: 'મિત્ર, મને દર્શન આપ, હું શોકના સાગરમાં ડૂબી ગઈ છું.'
વિસ્રમ્ભકે સુવસને રમ્યે ચન્દનકાનને
સુંદર વસ્ત્રો પહેરી, ચંદનના વનમાં, વિશ્વાસના સ્થાન પર,
ચન્દનાચલસાન્નિધ્યે ચારુચન્દનકાનને
ચંદનના પર્વત પાસે, સુંદર ચંદનના જંગલમાં,
ગન્ધમાદનશૈલૈકદેશે રમ્યે નદીતટે
ગંધમાદન પર્વતના મનોહર સ્થળે, નદીના કિનારે,
શ્રીશૈલે શ્રીવને દિવ્યે શ્રીનિવાસનિષેવિતે 1.13.
પવિત્ર પર્વત પર, દિવ્ય જંગલમાં, શ્રીનિવાસની સેવા હેઠળ,
પુરા યા યા કૃતા ક્રીડા વસન્તે રહસિ ત્વયા
વસંતમાં, જ્યારે તું મારા સાથે ગુપ્ત રીતે જે રમણીઓ કરી હતી,
સુધાતુલ્યેન વચસા સિક્તાઽહં ચ પુરા ત્વયા
ક્યારેક, તું મને અમૃત જેવી મીઠી વાતોથી ભીંજવી હતી,
સાધુના સહ સંસર્ગો વૈકુણ્ઠાદપિ દુર્લભઃ
સારા લોકો સાથેની સંગત તો વૈકુંઠ કરતાં પણ દુર્લભ છે.
તસ્માત્તેષાં ચ વિચ્છેદઃ સાધુશોકકરઃ પરઃ
એટલે, તેમના વિયોગથી સારા લોકોમાં સૌથી વધુ દુખ થાય છે.
તતોઽપત્યવિયોગો હિ મરણાદતિરિચ્યતે
પોતાના સંતાનનો વિયોગ તો મૃત્યુ કરતાં પણ વધારે દુખદ છે.
શયને ભોજને સ્નાને સ્વપ્ને જાગરણેઽપિ ચ
પડતાં, ખાતાં, સ્નાન કરતાં, સ્વપ્નમાં કે જાગૃત અવસ્થામાં,
સર્વશોકં વિસ્મરેત્સ્ત્રી સ્વામિસંયોગમાત્રતઃ
સ્ત્રી પોતાના પતિ સાથે મળવાથી બધું દુખ ભૂલી જાય છે.
નાતો વિશિષ્ટં પશ્યામિ બાન્ધવં સ્વામિના વિના
મારા પતિ વિના, મને કોઈ પણ સગા એટલા પ્રિય નથી લાગે.
હે દિગીશાશ્ચ દિક્પાલા હે ધર્મ ત્વં પ્રજાપતે
હે દિશાઓના રક્ષકો, હે ધર્મ, હે પ્રજાપતિ,