સાલોક્યસાર્ષ્ટિસામીપ્યસાયુજ્યં શ્રીહરેરપિ
શ્રીહરી સાથે રહેવું, વૈભવ, નજીકતા કે એકરૂપતા—even residence, opulence, nearness, or oneness with Śrī Hari—
શશ્વત્તત્ર દૃઢા ભક્તિર્હરિદાસ્યં સુદુર્લભમ્
ત્યાં, શાશ્વત અને દૃઢ ભક્તિ તથા હરિદાસ્યનું સ્થાન ખૂબ જ દુર્લભ છે.
તદ્દાસ્યં વૈષ્ણવસુતં દેહિ કલ્પતરો વરમ્
હે ઇચ્છા પૂરી કરતી વૃક્ષ, મને એ આશીર્વાદ આપ કે હું વિષ્ણુના પુત્રનો દાસ બની શકું.
ન દાસ્યસીદં ચેચ્છમ્ભો વરં દુષ્કૃતિનં ચ મામ્
જો તું આ આશીર્વાદ નહીં આપે, હે શંભુ, તો મને પાપી બનાવી દે.
ગન્ધર્વવચનં શ્રુત્વા તમુવાચ કૃપાનિધિઃ
ગંધર્વના શબ્દો સાંભળીને, દયાનો સાગર તેને બોલ્યો.
શ્રીશંકર ઉવાચ ચિરાયુષં ચ ગુણિનં શશ્વત્સુસ્થિરયૌવનમ્ ।। 1.12.
શ્રી શંકરે કહ્યું: તે લાંબુ આયુષ્ય ધરાવે, ગુણવાન હોય, હંમેશા યુવાન અને સ્થિર રહે.
જ્ઞાનિનં સુન્દરવરં ગુરુભક્તં જિતેન્દ્રિયમ્
તે જ્ઞાનવાન, સુંદર, ગુરુભક્ત અને ઇન્દ્રિયોને જીતનાર હોય.
ઇત્યુક્ત્વા શંકરસ્તસ્માજ્જગામ સ્વાલયં મુને
આ રીતે કહીને, શંકર પોતાનું ઘર છોડીને ચાલ્યા ગયા, હે મુનિ.
પ્રફુલ્લમાનસાઃ સર્વે માનવાઃ સિદ્ધકર્મણઃ
બધા માનવો ખુશ દિલથી, પોતાનું કામ પૂરું કરીને, આનંદિત થયા.
સુષાવ પુત્રં સા વૃદ્ધા પર્વતે ગન્ધમાદને
એ વૃદ્ધ સ્ત્રીએ ગંધમાદન પર્વત પર પુત્રને જન્મ આપ્યો.
બાલકસ્ય ચ તસ્યૈવ મઙ્ગલં મઙ્ગલે દિને પૂજ્યાનામધિકો બાલસ્તેનોપબર્હણાભિધઃ
શુભ દિવસે એ બાળકનું મંગલ કાર્ય થયું; તે પૂજનીયોમાં શ્રેષ્ઠ બન્યો અને તેનું નામ ઉપબર્હણ રાખવામાં આવ્યું.
સૌતિરુવાચ ગન્ધર્વરાજઃ પ્રદદૌ બ્રાહ્મણેભ્યો મુદાઽન્વિતઃ
સૌતિએ કહ્યું: ગંધર્વરાજાએ આનંદપૂર્વક બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યા.
ઉપબર્હણસ્તુ કાલેન હરેર્મન્ત્રં સુદુર્લભમ્
સમય જતાં, ઉપબર્હણે હરિનો દુર્લભ મંત્ર મેળવ્યો.
એકદા ગણ્ડકીતીરે તં ચ સમ્પ્રાપ્તયૌવનમ્
એક દિવસ, ગંડકીના કિનારે, તે યુવાન બન્યો.
તાશ્ચ તીવ્રં તપઃ કૃત્વા પ્રાણાન્સંત્યજ્ય યોગતઃ
તેઓએ તીવ્ર તપ કર્યા અને યોગ દ્વારા જીવ છોડ્યા.
ઉપબર્હણગન્ધર્વં તાશ્ચ તં વવ્રિરે પતિમ્
એ સ્ત્રીઓએ ઉપબર્હણ ગંધર્વને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો.
ગૃહીત્વા તાશ્ચ ગન્ધર્વો યુવા સુસ્થિરયૌવનઃ
યુવાન અને હંમેશા યુવાન રહેતા ગંધર્વે તેમને પત્ની તરીકે સ્વીકારી.
તતોઽપિ સુચિરં રાજ્યં કૃત્વા તાભિઃ સહાનિશમ્
પછી, તેણે લાંબા સમય સુધી, દિવસ-રાત, તેમના સાથે રાજ્ય કર્યું.
દૃષ્ટ્વા સ રમ્ભારમ્ભોરુનર્તને કઠિનં સ્તનમ્
રંભાના નૃત્યમાં તેના કઠોર સ્તન હલતા જોઈને,
દ્રુતં તત્યાજ સઙ્ગીતં મૂર્ચ્છાં પ્રાપ સભાતલે
તે તરત જ સંગીત છોડીને, સભામાં બેહોશ થઈ પડ્યો.
વ્રજ ત્વં શૂદ્રયોનિં ચ ગાન્ધર્વીં તનુમુત્સૃજ ।। 1.13.
તુ વ્રજ, હવે શૂદ્રના ઘરમાં જન્મ લે અને તું ગાંધર્વી રૂપને છોડી દે.
વિના વિપત્તેર્મહિમા પુંસાં નૈવ ભવેત્સુત
મારા પુત્ર, મુશ્કેલી વગર માણસોમાં સાચી મહાનતા ક્યારેય આવતી નથી.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સ વિધિરગચ્છત્પુષ્કરાદ્ ગૃહમ્
આ રીતે કહીને, તે સર્જનહાર પુષ્કરથી પોતાના ઘેર ચાલ્યો ગયો.
મૂલાધારં સ્વાધિષ્ઠાનં મણિપૂરમનાહતમ્
મૂળાધાર, સ્વાધિષ્ઠાન, મણિપુર અને અનાહત,
ઇડાં સુષુમ્નાં મેધાં ચ પિઙ્ગલાં પ્રાણહારિણીમ્
ઇડા, સુષુમ્ના, મેધા અને પિંગલા, જે પ્રાણ વહેવે છે,
વિશુદ્ધાં ચ નિરુદ્ધાં ચ વાયુસંચારિણીં તથા
વિશુદ્ધા, નિરુદ્ધા અને વાયુ વહેતી નાડી,
બુદ્ધિસંચારિણીં ચૈવ જ્ઞાનજૃમ્ભનકારિણીમ્
અને બુદ્ધિ વહેતી નાડી, જે જ્ઞાનને વિસ્તારે છે,
એતાઃ ષોડશધા નાડીર્ભિત્ત્વા વૈ હંસમેવ ચ
આ સોળ નાડીઓ અને હંસને ભેદી,
સ્થિત્વા મુહૂર્તમાત્માનમાત્મન્યેવ યુયોજ હ
થોડા સમય માટે, તેણે પોતાનું આત્મા આત્મામાં જોડ્યું.
વીણાં ત્રિતન્ત્રીં દુષ્પ્રાપ્યાં વામસ્કન્ધે નિધાય ચ
ત્રણ તારવાળી, દુર્લભ વીના પોતાના ડાબા ખભા પર રાખી,