ત્વમત્ર કૃત્તિકાસ્થાને કથયામાસુરીશ્વરમ્ યા બભૂવ રહઃક્રીડા પાર્વતીશિવયોઃ પુરા
તમે કૃત્તિકાઓની જગ્યાએ રહીને, શિવપાર્વતીની ગુપ્ત લીલા ભગવાનને કહી હતી.
દૃષ્ટસ્ય ચ સુરૈઃ શમ્ભોવીર્ય્યં ભૂમૌ પપાત હ તતો લબ્ધઃ કૃત્તિકાભિરમૂભિર્ગચ્છ સામ્પ્રતમ્
દેવતાઓએ જોયેલું શિવજીનું વીર્ય જમીન પર પડ્યું; પછી કૃત્તિકાઓએ તેને મેળવ્યું—હવે તમે એમની સાથે જાવ.
તવાભિષેકં વિષ્ણુશ્ચ કરિષ્યતિ સુરૈઃ સહ પુત્રસ્ત્વં વિશ્વસંહર્ત્તુસ્ત્વાં ગોપ્તું ન ક્ષમા ઇમાઃ
વિષ્ણુ અને દેવતાઓ મળીને તમારો અભિષેક કરશે; તમે વિશ્વના સંહારકના પુત્ર છો, અને આ સ્ત્રીઓ તમારો રક્ષણ કરી શકશે નહીં.
નાગ્નિં ગોપ્તું યથા શક્તઃ શુષ્કવૃક્ષઃ સ્વકોટરે યથા પતન્મહાકૂપે દ્વિજરાજો ન રાજતે
જેમ સુકા વૃક્ષના ખોખામાં અગ્નિ રહેતો નથી, તેમ જ, જેમ પક્ષીઓનો રાજા ઊંડા ખાડામાં પડ્યો હોય તો તેજસ્વી રહેતો નથી,
કરોષિ જગદાલોકં નાચ્છન્નોઽસ્યાઙ્ગતેજસા
તમે આખા જગતને પ્રકાશિત કરો છો; એમના શરીરના તેજથી તમે છુપાતા નથી.
વિષ્ણુસ્ત્વં ચ જગદ્વ્યાપી નાસાં વ્યાપ્યોઽસિ શામ્ભવ
તમે વિષ્ણુ છો, સમગ્ર જગતમાં વ્યાપેલા છો; શિવપુત્ર, એ સ્ત્રીઓ તમામાં વ્યાપી શકતી નથી.
યોગીન્દ્રો નાનુલિપ્તસ્ત્વં ભોગી ચ પરિપોષણે
તમે મહાન યોગી છો, અસ્પર્શ્ય છો; અને ભોગી પણ છો, બધાનું પોષણ કરો છો.
વિશ્વાધારસ્ત્વમીશશ્ચ નામૃતે સમ્ભવેત્સ્થિતિઃ
તમે સમગ્ર વિશ્વના આધાર અને ઈશ્વર છો; તમારા વિના સૃષ્ટિ ટકી શકે નહીં.
નહિ સર્વેશ્વરાવાસઃ સમ્ભવેત્કૃત્તિકાલયે
કોઈપણ રીતે સર્વેશ્વરનું નિવાસસ્થાન કૃત્તિકા બહેનોના ઘરમાં થઈ શકે નહીં.
ત્વાં ચ દેવા ન જાનન્તિ ભક્તાનુગ્રહ વિગ્રહમ્
દેવતાઓ પણ તને ઓળખી શકતા નથી, કેમ કે તું તો ભક્તો પર કૃપા કરવા માટે સ્વરૂપ ધારણ કરેલો છે.
ત્વામનિર્વચનીયં ચ કથં જાનન્તિ કૃત્તિકાઃ
કૃત્તિકા બહેનો તને કેવી રીતે ઓળખી શકે, તું તો વર્ણનથી પણ પર છે.
ભ્રાતર્યે યં ન જાનન્તિ તે તં કુર્વન્ત્યનાદરમ્
જેઓ પોતાના ભાઈને ઓળખતા નથી, તેઓ એના પ્રત્યે અવગણના જ બતાવે છે.
કાર્ત્તિકેય ઉવાચ જ્ઞાની ત્વં કા પ્રશંસા તે યતો મૃત્યુઞ્જયાશ્રિતઃ
કાર્તિકેયએ કહ્યું: તું જ્ઞાનવાન છે, તારી પ્રશંસા શું કરવી? તું તો મૃત્યુને જીતનારા શિવના આશ્રયમાં છે.
કર્મણા જન્મ યેષાં વા યાસુ યાસુ ચ યોનિષુ
જેમના કર્મ અને જન્મ જેવાં હોય છે, અને જે-તે યોનિમાં તેઓ જન્મે છે,
યે યત્ર સન્તિ સન્તો વા મૂઢા વા કર્મભોગતઃ
જે લોકો જ્યાં છે, ભલે સંત હોય કે મૂર્ખ, એ બધું તેમના કર્મના ફળથી જ છે.
સામ્પ્રતં જગતાં માતા વિષ્ણુમાયા સનાતની
હમણાં તો વિશ્વની માતા એ શાશ્વત વિષ્ણુમાયા છે.
શૈલેન્દ્રપત્ની ગર્ભે સા ચાલભજ્જન્મ ભારતે
પર્વતરાજની પત્નીએ ભારતભૂમિમાં ગર્ભમાં રહીને જન્મ લીધો હતો.
બ્રહ્માદિતૃણપર્ય્યન્તં સર્વં મિથ્યૈવ કૃત્રિમમ્
બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી બધું જ ખોટું અને બનાવટનું છે.
કલ્પે કલ્પે જગન્માતા માતા મે પ્રતિજન્મનિ
દરેક યુગમાં જગતની માતા મારા દરેક જન્મમાં પણ મારી માતા છે.
પ્રકૃતેરુદ્ભવાસ્સત્યં જગત્યાં સર્વયોષિતઃ
આ જગતમાં બધી સ્ત્રીઓ સાચે તો પ્રકૃતિમાંથી જન્મેલી છે.
તાસામહં પોષ્યપુત્રો મદમ્બાઃ પોષણાદિમાઃ
એ બધામાં હું પોષણ પામતો પુત્ર છું; મારી માતાઓ એ છે જે મને પોષે છે અને સંભાળે છે.
ન ગર્ભજોઽહં શૈલેન્દ્રકન્યાયા નન્દિકેશ્વર
નંદિકેશ્વર, હું પર્વતરાજની દીકરીના ગર્ભમાંથી જન્મેલો નથી.
સ્તનદાત્રી ગર્ભધાત્રી ભક્ષ્યદાત્રી ગુરુપ્રિયા
જે સ્ત્રી દૂધ આપે, ગર્ભમાં ધારે, ખોરાક આપે અને ગુરુને પ્રિય હોય—
સગર્ભકન્યા ભગિની પુત્રપત્ની પ્રિયાપ્રસૂઃ
ગર્ભવતી દીકરી, બહેન, પુત્રવધૂ, અને જે પ્રિય સ્ત્રી સંતાન આપે—
માતુઃ પિતુશ્ચ ભગિની માતુલાની તથૈવ ચ
માતા અને પિતાની બહેન, અને એ જ રીતે માવજી—
ઇમાશ્ચ સર્વસિદ્ધિજ્ઞાઃ પરમૈશ્વર્ય્યસંયુતાઃ
આ બધી સ્ત્રીઓ સર્વસિદ્ધિ જાણનારી અને સર્વોચ્ચ ઐશ્વર્યથી યુક્ત છે.
વિષ્ણુના પ્રેરિતસ્ત્વં ચ શમ્ભોઃ પુત્રસમો મહાન્
તમે વિષ્ણુની પ્રેરણાથી ચાલો છો અને મહાદેવના પુત્ર જેવી મહાનતા ધરાવો છો.
નારાયણ ઉવાચ ઉવાચ કિંચિદ્યુક્તં ચ વચનં શઙ્કરાત્મજઃ
નારાયણએ કહ્યું: શંકરના પુત્રે થોડુંક બોલ્યા.
કાર્તિકેય ઉવાચ માતરં બન્ધુવર્ગાંશ્ચાપ્યાજ્ઞાં મે દત્ત માતરઃ
કાર્તિકેયએ કહ્યું: માતા, મને તમારી અને મારા સગાંઓની મંજૂરી આપો.
દૈવાધીનં જગત્સર્વં જન્મ કર્મ શુભાવહમ્
આ આખું જગત દૈવના હાથમાં છે; જન્મ અને કર્મ શુભ ફળ આપે છે.