કુબેર ઉવાચ સત્યઘ્નશ્ચ કૃતઘ્નશ્ચ તદ્વીર્યં યેન નિર્હૃતમ્
કુબેરે કહ્યું: જે સત્યનો નાશ કરે છે, જે અકૃતજ્ઞ છે, જેના દ્વારા એ શક્તિ દૂર થઈ.
ઈશાન ઉવાચ નરઘાતી ગુરુદ્રોહી તદ્વીર્યં યેન નિર્હૃતમ્
ઈશાનએ કહ્યું: જે મનુષ્યહંતક છે, ગુરુદ્રોહ કરે છે, જેના દ્વારા એ શક્તિ દૂર થઈ.
રુદ્રા ઊચુઃ ગુરુનિન્દારતાઃ શશ્વત્તદ્વીર્ય્યં યૈશ્ચ નિર્હૃતમ્
રુદ્રોએ કહ્યું: જે હંમેશા ગુરુની નિંદામાં તત્પર રહે છે, જેના દ્વારા એ શક્તિ દૂર થઈ.
કામદેવ ઉવાચ ભાજનં તસ્ય પાપસ્ય સ ભવેદ્યેન તદ્ધૃતમ્
કામદેવએ કહ્યું: જેનાથી એ શક્તિ દૂર થઈ, એ પાપનો પાત્ર બને છે.
સ્વર્વૈદ્યાવૂચતુઃ ભવેતાં વઞ્ચિતૌ તૌ ચ યાભ્યાં વીર્ય્યં ચ તદ્ધૃતમ્
દેવવૈદ્યોએ કહ્યું: જેમણે એ શક્તિ દૂર કરી, એ બંને વંચિત થાય છે.
સર્વે દેવા ઊચુઃ અપુત્રિણો દરિદ્રાશ્ચ યૈશ્ચ વીર્ય્યં હિ તદ્ધૃતમ્
બધા દેવોએ કહ્યું: જેમણે એ શક્તિ દૂર કરી, તેઓ સંતાનવિહિન અને ગરીબ બને છે.
દેવપત્ન્ય ઊચુઃ સન્તુ બુદ્ધિવિહીનાશ્ચ યાભિર્વીર્ય્યં હિ તદ્ધૃતમ્
દેવીઓએ કહ્યું: જેમણે એ શક્તિ દૂર કરી, એવી સ્ત્રીઓ બુદ્ધિહીન બને.
દેવાનાં વચનં શ્રુત્વા દેવીનાં ચ હરિસ્સ્વયમ્
દેવો અને દેવીઓના વચન સાંભળી, હરિએ પોતે—
પવનં પૃથિવીં તોયં સન્ધ્યે રાત્રિં દિવં મુને
મુનિ, પવન, પૃથ્વી, પાણી, સંધ્યા, રાત્રિ અને દિવસ—
શ્રીવિષ્ણુરુવાચ તદમોઘં ભગવતો મહેશસ્ય જગદ્ગુરોઃ
શ્રીવિષ્ણુએ કહ્યું: એ નિષ્ફળ નથી, એ ભગવાન મહેશ, જગતના ગુરુનું છે.
યૂયં ચ સાક્ષિણો વિશ્વે સતતં સર્વકર્મણામ્
અને તમે બધા, વિશ્વદેવો, સર્વ કર્મોના હંમેશા સાક્ષી છો.
ઈશ્વરસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સભાયાં કમ્પિતાશ્ચ તે
ઈશ્વરના વચન સાંભળી, સભામાં તેઓ કંપાઈ ઉઠ્યા.
શ્રીધર્મ ઉવાચ મયા જ્ઞાતમમોઘં તચ્છઙ્કરસ્ય પ્રકોપતઃ
શ્રી ધર્મે કહ્યું: શંકરજીના ક્રોધથી જે અચૂક વાત ઊભી થઈ છે, એ હું સમજી ગયો છું.
ક્ષિતિરુવાચ અતીવ દુર્વહં બ્રહ્મન્નબલાં ક્ષન્તુમર્હસિ
પૃથ્વીએ કહ્યું: હે બ્રહ્મા, આ તો બહુ જ મુશ્કેલ છે સહન કરવું, તમે નિર્વળ શક્તિહીનને માફ કરો.
અગ્નિરુવાચ દુર્બલસ્ય જગન્નાથ કિં યશઃ કિં ચ પૌરુષમ્
અગ્નિએ કહ્યું: હે જગતના સ્વામી, નબળા માણસને શું યશ અને શું પુરુષાર્થ?
વાયુરુવાચ અતીવ સુન્દરો વિષ્ણો સ્વર્ણરેખાનદીતટે
વાયુએ કહ્યું: હે વિષ્ણુ, એ તો બહુ જ સુંદર છે, સોનાની રેખાવાળી નદીના કિનારે.
શ્રીસૂર્ય્ય ઉવાચ પ્રેરિતઃ કાલચક્રેણ નિશિ સંસ્થાતુમક્ષમઃ
શ્રી સૂર્યે કહ્યું: સમયના ચક્રથી પ્રેરિત થઈ, એ રાત્રે રહી શક્યો નહિ.
ચન્દ્ર ઉવાચ જગામ સ્વાલયં વિષ્ણો ગચ્છન્બદરિકાશ્રમાત્
ચંદ્રએ કહ્યું: હે વિષ્ણુ, એ બદરિકાશ્રમમાંથી પોતાના ઘર તરફ ગયો.
જલમુવાચ વર્દ્ધયામાસુરીશસ્ય તં તાઃ સૂર્ય્યાધિકપ્રભમ્
જલએ કહ્યું: એ દેવીઓએ, જે સૂર્ય કરતાં વધુ તેજસ્વી હતો, તેને પોષ્યો.
સન્ધ્યે ઊચતુઃ તન્નામ ચક્રુસ્તાઃ પ્રેમ્ણા કાર્ત્તિકેય ઇતિ સ્વયમ્
સંધ્યાએ કહ્યું: પ્રેમથી, એ બધાએ પોતે જ તેનું નામ કાર્તિકેય રાખ્યું.
રાત્રિરુવાચ પ્રાણેભ્યોઽપિ પ્રેમપાત્રં યઃ પોષ્ટા તસ્ય પુત્રકઃ
રાત્રીએ કહ્યું: જે પોતાનાં પ્રાણથી પણ વધુ પ્રેમનો પાત્ર છે, એ પોષક એનો પુત્ર છે.
દિનમુવાચ પ્રશંસિતાનિ સ્વાદૂનિ ભોજયામાસુરેવ તમ્
દિને કહ્યું: એ બધાએ તેને સ્વાદિષ્ટ અને પ્રશંસિત ભોજન ખવડાવ્યું.
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સન્તુષ્ટો મધુસૂદનઃ
એ બધાની વાતો સાંભળી મધુસૂદન પ્રસન્ન થયા.
પુત્રસ્ય વાર્ત્તાં સમ્પ્રાપ્ય પાર્વતી હૃષ્ટમાનસા દદૌ સર્વાણિ વિપ્રેભ્યો વાસાંસિ વિવિધાનિ ચ
પુત્રના સમાચાર મળતાં પાર્વતી આનંદિત હૃદયથી બધા પ્રકારના કપડા બ્રાહ્મણોને આપ્યા.
લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી મેના સાવિત્રી સર્વયોષિતઃ
લક્ષ્મી, સરસ્વતી, મેનાં, સાવિત્રી અને બધી સ્ત્રીઓ—
નારાયણ ઉવાચ પ્રેરિતો વિષ્ણુના દેવૈર્મુનિભિઃ પર્વતૈર્મુને
નારાયણે કહ્યું: હે મુનિ, વિષ્ણુના પ્રેરણાથી દેવો, મુનિઓ અને પર્વતો—
દૂતાન્પ્રસ્થાપયામાસ મહાબલપરાક્રમાન્
એમણે મહાન બળ અને પરાક્રમ ધરાવતા દૂતોને મોકલ્યા.
નન્દીશ્વરં મહાકાલં વજ્રદન્તં ભગન્દરમ્
નંદીશ્વર, મહાકાળ, વજ્રદંત, ભગંદર—
લક્ષં ચ ક્ષેત્રપાલાનાં ભૂતાનાં ચ ત્રિલક્ષકમ્
લાખ જેટલા ક્ષેત્રપાલ અને ત્રણ લાખ ભૂતો,
કૂષ્માણ્ડાનાં ચતુર્લક્ષં ત્રિલક્ષં બ્રહ્મરાક્ષસાન્
ચાર લાખ કુસ્માંડા અને ત્રણ લાખ બ્રહ્મરાક્ષસો—