તાવત્પત્ની સુતસ્તાવત્તાવદૈશ્વર્ય્યમીપ્સિતમ્
પત્ની, પુત્ર અને ઇચ્છિત વૈભવ એટલા સમય સુધી જ રહે છે,
કૃષ્ણે મનસિ સંજાતે ભક્તિખડ્ગો દુરત્યયઃ
જ્યારે સુધી કૃષ્ણ પ્રત્યે મનમાં અડગ ભક્તિ રૂપે દુર્લભ ખડગ ઉદ્ભવતો નથી.
ભવેદ્યેષાં સુકૃતિનાં પુત્રાઃ પરમવૈષ્ણવાઃ
જેના પુત્ર પરમ વૈષ્ણવ હોય છે, તે સુભાગી ગણાય છે.
ચરિતાર્થઃ પુમાનેકાદ્વરમિચ્છુર્વરાદહો
એક પુત્રથી પણ, જે મનુષ્ય કોઈ વર માંગે છે, તેનું જીવન સફળ થાય છે—આ કેટલું મોટું આશીર્વાદ છે!
ધનં સંચિતમસ્માકં વૈષ્ણવાનાં સુદુર્લભમ્
અમારા માટે, વૈષ્ણવ માટે, સંચિત ધન ખૂબ જ દુર્લભ છે.
વરયાન્યં વરં વત્સ યત્તે મનસિ વાંછિતમ્ 1.12.
પુત્ર, તું મનમાં જે ઇચ્છે છે, એ બીજું વર માંગ.
સર્વસિદ્ધિં મહાયોગં જ્ઞાનં મૃત્યુજયાદિકમ્
બધી સિદ્ધિઓ, મહા યોગ, જ્ઞાન અને મૃત્યુ પર વિજય—
શઙ્કરસ્ય વચઃ શ્રુત્વા શુષ્કકણ્ઠોષ્ઠતાલુકઃ
શંકરનાં શબ્દો સાંભળીને, તેની ગળા, હોઠ અને જિભ સુકાઈ ગઈ.
ગન્ધર્વ ઉવાચ તદ્બ્રહ્મત્વં સ્વપ્નતુલ્યં કૃષ્ણભક્તો ન ચેચ્છતિ
ગંધર્વે કહ્યું: કૃષ્ણભક્તિની ઇચ્છા ન હોય તો બ્રહ્મત્વ પણ સ્વપ્ન જેવું છે.
ઇન્દ્રત્વમમરત્વં વા સિદ્ધિયોગાદિકં શિવ
શિવ, ઇન્દ્રપદ, અમરપદ કે યોગસિદ્ધિ—
સાલોક્યસાર્ષ્ટિસામીપ્યસાયુજ્યં શ્રીહરેરપિ
શ્રીહરી સાથે રહેવું, વૈભવ, નજીકતા કે એકરૂપતા—even residence, opulence, nearness, or oneness with Śrī Hari—
શશ્વત્તત્ર દૃઢા ભક્તિર્હરિદાસ્યં સુદુર્લભમ્
ત્યાં, શાશ્વત અને દૃઢ ભક્તિ તથા હરિદાસ્યનું સ્થાન ખૂબ જ દુર્લભ છે.
તદ્દાસ્યં વૈષ્ણવસુતં દેહિ કલ્પતરો વરમ્
હે ઇચ્છા પૂરી કરતી વૃક્ષ, મને એ આશીર્વાદ આપ કે હું વિષ્ણુના પુત્રનો દાસ બની શકું.
ન દાસ્યસીદં ચેચ્છમ્ભો વરં દુષ્કૃતિનં ચ મામ્
જો તું આ આશીર્વાદ નહીં આપે, હે શંભુ, તો મને પાપી બનાવી દે.
ગન્ધર્વવચનં શ્રુત્વા તમુવાચ કૃપાનિધિઃ
ગંધર્વના શબ્દો સાંભળીને, દયાનો સાગર તેને બોલ્યો.
શ્રીશંકર ઉવાચ ચિરાયુષં ચ ગુણિનં શશ્વત્સુસ્થિરયૌવનમ્ ।। 1.12.
શ્રી શંકરે કહ્યું: તે લાંબુ આયુષ્ય ધરાવે, ગુણવાન હોય, હંમેશા યુવાન અને સ્થિર રહે.
જ્ઞાનિનં સુન્દરવરં ગુરુભક્તં જિતેન્દ્રિયમ્
તે જ્ઞાનવાન, સુંદર, ગુરુભક્ત અને ઇન્દ્રિયોને જીતનાર હોય.
ઇત્યુક્ત્વા શંકરસ્તસ્માજ્જગામ સ્વાલયં મુને
આ રીતે કહીને, શંકર પોતાનું ઘર છોડીને ચાલ્યા ગયા, હે મુનિ.
પ્રફુલ્લમાનસાઃ સર્વે માનવાઃ સિદ્ધકર્મણઃ
બધા માનવો ખુશ દિલથી, પોતાનું કામ પૂરું કરીને, આનંદિત થયા.
સુષાવ પુત્રં સા વૃદ્ધા પર્વતે ગન્ધમાદને
એ વૃદ્ધ સ્ત્રીએ ગંધમાદન પર્વત પર પુત્રને જન્મ આપ્યો.
બાલકસ્ય ચ તસ્યૈવ મઙ્ગલં મઙ્ગલે દિને પૂજ્યાનામધિકો બાલસ્તેનોપબર્હણાભિધઃ
શુભ દિવસે એ બાળકનું મંગલ કાર્ય થયું; તે પૂજનીયોમાં શ્રેષ્ઠ બન્યો અને તેનું નામ ઉપબર્હણ રાખવામાં આવ્યું.
સૌતિરુવાચ ગન્ધર્વરાજઃ પ્રદદૌ બ્રાહ્મણેભ્યો મુદાઽન્વિતઃ
સૌતિએ કહ્યું: ગંધર્વરાજાએ આનંદપૂર્વક બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યા.
ઉપબર્હણસ્તુ કાલેન હરેર્મન્ત્રં સુદુર્લભમ્
સમય જતાં, ઉપબર્હણે હરિનો દુર્લભ મંત્ર મેળવ્યો.
એકદા ગણ્ડકીતીરે તં ચ સમ્પ્રાપ્તયૌવનમ્
એક દિવસ, ગંડકીના કિનારે, તે યુવાન બન્યો.
તાશ્ચ તીવ્રં તપઃ કૃત્વા પ્રાણાન્સંત્યજ્ય યોગતઃ
તેઓએ તીવ્ર તપ કર્યા અને યોગ દ્વારા જીવ છોડ્યા.
ઉપબર્હણગન્ધર્વં તાશ્ચ તં વવ્રિરે પતિમ્
એ સ્ત્રીઓએ ઉપબર્હણ ગંધર્વને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો.
ગૃહીત્વા તાશ્ચ ગન્ધર્વો યુવા સુસ્થિરયૌવનઃ
યુવાન અને હંમેશા યુવાન રહેતા ગંધર્વે તેમને પત્ની તરીકે સ્વીકારી.
તતોઽપિ સુચિરં રાજ્યં કૃત્વા તાભિઃ સહાનિશમ્
પછી, તેણે લાંબા સમય સુધી, દિવસ-રાત, તેમના સાથે રાજ્ય કર્યું.
દૃષ્ટ્વા સ રમ્ભારમ્ભોરુનર્તને કઠિનં સ્તનમ્
રંભાના નૃત્યમાં તેના કઠોર સ્તન હલતા જોઈને,
દ્રુતં તત્યાજ સઙ્ગીતં મૂર્ચ્છાં પ્રાપ સભાતલે
તે તરત જ સંગીત છોડીને, સભામાં બેહોશ થઈ પડ્યો.