સદ્રત્નસારરચિતે હીરકેણ પરિષ્કૃતે
શુદ્ધ રત્નોથી શોભાયમાન અને હીરાથી સજ્જિત હતું.
પીતાંશુકં વહ્નિશુદ્ધં વરં વંશકરં પરમ્
પીતાંબર પહેરેલો, અગ્નિથી શુદ્ધ થયેલો, ઉત્તમ અને વંશમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
કિશોરવયસં ચિત્રવેષં વૈ ચન્દનાંકિતમ્
યૌવનાવસ્થાનો, સુંદર વેશધારી અને ચંદનથી અંકિત હતો.
માલતીમાલ્યસંયુક્તં કેકિપિચ્છાવચૂડકમ્
માલતીના હારથી શોભિત અને મોરપાંખ વડે શીર્ષ પર શણગારેલો હતો.
કોટિકન્દર્પલાવણ્યલીલાધામ મનોહરમ્
કોટિ કામદેવ કરતાં વધારે લાવણ્ય અને રમણિયતાનો ધામ, મનને મોહી લે તેવો હતો.
દૃષ્ટ્વા રૂપં રૂપવતી પુત્રં તદનુરૂપકમ્
તે સ્વરૂપ જોઈ, રૂપવતી પુત્રને, જે માતાની જેમ સુંદર હતો.
કુમારં બોધયિત્વા તુ દેવદેવ્યૈ દિગમ્બરમ્
પછી એ બાળકને જાગૃત કરીને, દેવીને નિર્વસ્ત્ર અવસ્થામાં દર્શાવ્યો.
બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ દુર્ગા રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
દુર્ગાએ બ્રાહ્મણોને વિવિધ રત્નો આપ્યા.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ દેવાન્વૈ પર્વતાંસ્તથા
તેણે બ્રાહ્મણો, દેવતાઓ અને પર્વતોને પણ ભોજન કરાવ્યું.
દુન્દુભિં વાદયામાસ કારયામાસ મંગલમ્
તેણે ઢોલ વગાડાવ્યા અને શુભ સંગીતનું આયોજન કર્યું.
વ્રતં સમાપ્ય સા દુર્ગા દત્ત્વા દાનાનિ સસ્મિતા
વ્રત પૂર્ણ કરીને, દુર્ગાએ સ્મિત સાથે દાન આપ્યાં.
તામ્બૂલં ચ વરં રમ્યં કર્પૂરાદિસુવાસિતમ્
તેણે સુગંધિત કપૂર અને અન્ય સુવાસથી સુશોભિત રમણિય તાંબૂલ પણ અર્પણ કર્યું.
પયઃફેનનિભાં શય્યાં રમ્યાં સદ્રત્નમઞ્ચકે રહસિ સ્વામિના સાર્દ્ધં સુષ્વાપ પરમેશ્વરી
દૂધના ફેન જેવી સફેદ અને રત્નોથી શોભાયમાન સુંદર પાંખ પર, પરમેશ્વરી પોતાના સ્વામી સાથે એકાંતમાં સુઈ હતી.
કૈલાસસ્યૈકદેશે ચ રમ્યે ચન્દનકાનને
કૈલાસના એક મનોહર ભાગમાં, સુગંધિત ચંદનના વનમાં,
ભ્રમરધ્વનિસંયુક્તે પુંસ્કોકિલરુતાશ્રયે
જ્યાં માખીઓની ગુંજન અને નર કોયલની મીઠી ટહુકથી વાતાવરણ ગુંજી રહ્યું હતું,
રેતઃપતનકાલે ચ સ વિષ્ણુર્વિષ્ણુમાયયા
જ્યારે બીજ પડવાનું ક્ષણ આવ્યું, ત્યારે વિષ્ણુએ પોતાની માયાથી,
જટાવન્તં વિના તૈલં કુચૈલં ભિક્ષુકં મુને
મુનિ, તેલ વિના જટાવાળું, ગંદા કપડાં પહેરેલું, ભીખ માંગનાર જેવું રૂપ ધારણ કર્યું,
અતીવ કૃશગાત્રં ચ બિભ્રત્તિલકમુજ્જ્વલમ્
શરીરથી બહુ દુર્બળ, પણ કપાળ પર તેજસ્વી તિલક ધરાવતો,
આજુહાવ મહાદેવમતિવૃદ્ધોઽન્નયાચકઃ
એમણે બહુ વૃદ્ધ અને અનાજ માગતો જણાઈ મહાદેવને બોલાવ્યા.
બ્રાહ્મણ ઉવાચ સપ્તરાત્રિવ્રતેઽતીતે પારણાકાંક્ષિણં ક્ષુધા
બ્રાહ્મણે કહ્યું: સાત રાત્રીનું વ્રત પૂર્ણ થયું છે, હવે ઉપવાસ તોડવાનો ઇચ્છુક છું અને ભૂખ્યો છું.
કિં કરોષિ મહાદેવ હે તાત કરુણાનિધે
મહાદેવ, તમે શું કરો છો? હે પિતા, દયાના સાગર!
માતરુત્તિષ્ઠ મેઽન્નં ત્વં પ્રયચ્છાદ્ય શિવં જલમ્
માતા, ઉઠો! આજે મને અન્ન આપો, અને હે શિવ, મને પાણી આપો.
માતર્માતર્જગન્માતરેહિ નાહં સ્થિતો બહિઃ
માતા, માતા, જગતની માતા, આવો! હું બહાર ઊભો નથી.
ઇતિ કાકુસ્વરં શ્રુત્વા શિવસ્યોત્તિષ્ઠતો મુને
શિવ ઊભા થવા લાગ્યા ત્યારે એ દુઃખભરી વાણી સાંભળી, મુનિ,
ઉત્તસ્થૌ પાર્વતી ત્રસ્તા સૂક્ષ્મવસ્ત્રં પિધાય ચ
પાર્વતી ડરીને ઊભી રહી અને પાતળું વસ્ત્ર ઓઢી લીધું.
દદર્શ બ્રાહ્મણં દીનં જરયા પરિપીડિતમ્
એમણે એક બ્રાહ્મણને જોયો, જે વૃદ્ધ અને દુઃખી દેખાતો હતો.
તપસ્વિનમશાન્તં ચ શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકમ્
એવો તપસ્વી, જે અશાંત હતો અને ગળું, હોઠ અને જીભ સુકાઈ ગયેલા હતા.
શ્રુત્વા તદ્વચનં તત્ર નીલકણ્ઠઃ સુધોપમમ્
એ વચન સાંભળી, ત્યાં નીલકંઠે અમૃત જેવી મીઠી વાણી બોલી,
શંકર ઉવાચ કિન્નામ ભવતઃ ક્ષિપ્રં જ્ઞાતુમિચ્છામિ સામ્પ્રતમ્
શંકરે કહ્યું: તમને શું જોઈએ છે? હું તરત જ જાણવું ઇચ્છું છું.
પાર્વત્યુવાચ અદ્ય મે સફલં જન્મ બ્રાહ્મણો મદ્ગૃહેઽતિથિઃ
પાર્વતીએ કહ્યું: આજે મારું જન્મ સફળ થયું—મારા ઘરમાં બ્રાહ્મણ અતિથિ બનીને આવ્યા છે.