કામિની માનસં કામમપ્રજ્ઞં સ્વામિનં વદેત્
સ્ત્રી પોતાના મનની વાત, ઈચ્છા અને અજ્ઞાન પતિને કહે છે.
સુગોપ્યં સર્વનારીણાં લજ્જાજનનકારણમ્
આ વાત બધાં સ્ત્રીઓએ ખૂબ ગુપ્ત રાખવી જોઈએ, કેમ કે એ શરમનું કારણ બને છે.
સુખેષુ મધ્યે સ્ત્રીણાં ચ વિભવેષુ સુરેશ્વર
સુખ અને સંપત્તિમાં, હે દેવોના સ્વામી, સ્ત્રીઓ માટે—
તદ્ભંગેન ચ યદ્દુઃખં તત્સમં નાસ્તિ ચ સ્ત્રિયાઃ
તેના ગુમાવવાથી જે દુઃખ થાય છે, એ સ્ત્રી માટે બીજું કોઈ દુઃખ સમાન નથી.
કૃષ્ણપક્ષે યથા ચન્દ્રઃ ક્ષીયમાણો દિને દિને
જેમ કૃષ્ણપક્ષમાં ચાંદ્ર દિવસે દિવસે ઘટે છે—
ચિન્તાજ્વરશ્ચ સર્વેષામુપતાપશ્ચ વાસસામ્
એમ ચિંતાનો તાવ અને દુઃખ બધાં સ્ત્રીઓને પીડાવે છે.
રતિભંગો દુઃખમેકં દ્વિતીયં વીર્ય્યપાતનમ્
આનંદમાં વિક્ષેપ થવો એક દુઃખ છે; બીજું દુઃખ છે જીવનશક્તિનો નાશ.
ત્રૈલોક્યકાન્તં કાન્તં ત્વાં લબ્ધ્વાઽપિ ન ચ મે સુતઃ
ત્રણ લોકની પ્રિય તું મળ્યા છતાં પણ મને સંતાન નથી.
જન્માન્તરસુખં પુણ્યં તપોદાનસમુદ્ભવમ્
પાછલા જન્મનું સુખ પુણ્ય, તપ અને દાનથી મળે છે.
સુપુત્રઃ સ્વામિનોંઽશશ્ચ સ્વામિતુલ્યસુખપ્રદઃ
સારા પુત્રમાં માલિકનો અંશ હોય છે અને તે માલિક જેટલું સુખ આપે છે.
સ્વામી સ્વાંશેન સુસ્ત્રીણાં ગર્ભે જન્મ લભેદ્ધ્રુવમ્
માલિક પોતાના અંશથી સારા સ્ત્રીના ગર્ભમાં જન્મ લે છે, એ નિશ્ચિત છે.
અસાધ્વી વૈરિતુલ્યા ચ શશ્વત્સન્તાપદાયિની
અસાધવી સ્ત્રી દુશ્મન જેવી છે અને સદા સંતાનને દુઃખ આપે છે.
કિમુપાયં કરિષ્યામિ વદ યોગીશ્વરેશ્વર
હું કયો ઉપાય કરું? કહો, યોગીઓના સ્વામી.
ઇત્યુક્ત્વા પાર્વતી દેવી નમ્રવક્ત્રા બભૂવ હ
એ રીતે બોલી, પાર્વતી દેવી નમ્ર ચહેરે થઈ.
સત્પુત્રબીજં સુખદં તાપનાશનકારણમ્
સારા પુત્રનું બીજ સુખ આપે છે અને દુઃખ નાશનું કારણ બને છે.
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ઉપાયતઃ કાર્ય્યસિદ્ધિર્ભવત્યેવ જગત્ત્રયે
શ્રીમહાદેવ બોલ્યા: ઉપાયથી ત્રણેય લોકમાં કાર્યની સિદ્ધિ ચોક્કસ થાય છે.
સર્વવાંછિતસિદ્ધેસ્તુ બીજરૂપં સુમઙ્ગલમ્
શુભ બીજ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી થાય છે.
હરેરારાધનં કૃત્વા વ્રતં કુરુ વરાનને
હરિની પૂજા કરીને, વરાનને, વ્રત ધારણ કર.
મહાકઠોરબીજં ચ વાઞ્છાકલ્પતરું પરમ્
અતિ શક્તિશાળી બીજ સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરનાર વૃક્ષ છે.
નદીનાં ચ યથા ગંગા દેવાનાં ચ હરિર્યથા
નદીઓમાં ગંગા, દેવોમાં હરિ છે.
વર્ણાનાં ચ યથા વિપ્રસ્તીર્થાનાં પુષ્કરં યથા
વર્ણોમાં બ્રાહ્મણ, તીર્થોમાં પુષ્કર છે.
યથા પુણ્યપ્રદાનાં ચ તિથિરેકાદશી સ્મૃતા માસાનાં માર્ગશીર્ષશ્ચાપ્યૃતૂનાં માધવો યથા
પુણ્ય આપતી તિથિઓમાં એકાદશી, મહિનાઓમાં માર્ગશીર્ષ, ઋતુઓમાં માધવ છે.
સંવત્સરો વત્સરાણાં યુગાનાં ચ કૃતં યથા સાધ્વી પત્ની યથાપ્તાનાં વિશ્વસ્તાનાં મનો યથા
વર્ષોમાં સંવત્સર, યુગોમાં કૃતયુગ; સંબંધીઓમાં સારા પત્ની, વિશ્વાસુઓમાં મન છે.
યથા ધનાનાં રત્નં ચ પ્રિયાણાં ચ યથા પતિઃ
ધનમાં રત્ન, પ્રિયજનમાં પતિ છે.
ફલાનાં વૈ ચૂતફલં વર્ષાણાં ભારતં તથા
ફળોમાં કેરી સર્વોત્તમ છે; વર્ષોમાં ભારત વર્ષ શ્રેષ્ઠ છે.
યથા કાશી પુરીણાં ચ સૂર્ય્યસ્તેજસ્વિનાં યથા
શહેરોમાં કાશી વિશેષ છે, તેજસ્વીઓમાં સૂર્ય શ્રેષ્ઠ છે.
શાસ્ત્રાણાં ચ યથા વેદાઃ સિદ્ધાનાં કપિલો યથા
શાસ્ત્રોમાં વેદ શ્રેષ્ઠ છે, સિદ્ધોમાં કપિલ સર્વોત્તમ છે.
યશોદાનાં યથા વિદ્યા કવિતા ચ મનોહરા
યશોદાઓમાં જ્ઞાન શ્રેષ્ઠ છે, અને કવિતા મનોહર છે.
વિભવાનાં હરિકથા સુખાનાં હરિચિન્તનમ્
સંપત્તિમાં હરિકથા શ્રેષ્ઠ છે, આનંદમાં હરિનું ચિંતન ઉત્તમ છે.
પાપાનાં ચ યથા મિથ્યા પાપિનાં પુંશ્ચલી યથા
પાપોમાં અસત્ય સર્વોત્તમ છે, પાપીઓમાં પતિથી વિમુખ સ્ત્રી શ્રેષ્ઠ છે.