કૃષ્ણેતિ દ્વ્યક્ષરં મન્ત્રં ગૃહીત્વા કૃષ્ણદાસ્યદમ્
‘કૃષ્ણ’ નામના બે અક્ષરનો મંત્ર ગ્રહણ કરવાથી કૃષ્ણની સેવા મળે છે.
દશલક્ષજપેનૈવ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેત્તવ
દસ લાખ વખત જપ કરવાથી એ મંત્રની સિદ્ધિ નિશ્ચિત મળે છે.
વૈશ્યો નત્વા ચ તાં ભક્ત્યા ચાગમત્પુષ્કરં મુને ભગવત્યાઃ પ્રસાદેન કૃષ્ણદાસો બભૂવ સઃ
વૈશ્યે ભક્તિપૂર્વક દેવીને વંદન કરી, પછી પુષ્કર ગયો; દેવીની કૃપાથી તે કૃષ્ણનો દાસ બન્યો.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદનારાયણસં વાદે દુર્ગોપાખ્યાને સુરથસમાધિમેધસ્સંવાદે પ્રકૃતિવૈશ્યસંવાદકથનં નામ ત્રિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે મહાપુરાણ બ્રહ્મવૈવર્તના દ્વિતીય પ્રકૃતિ ખંડમાં, નારદ અને નારાયણ સંવાદમાં, દુર્ગા કથામાં, સુરથ, સમાધિ અને મેધસના સંવાદમાં, પ્રકૃતિ અને વૈશ્ય સંવાદનું ત્રેસઠમું અધ્યાય પૂર્ણ થયું.
નારાયણ ઉવાચ તચ્છ્રૂયતાં મહાભાગ વેદોક્તં ક્રમમેવ ચ
નારાયણે કહ્યું: હે મહાભાગ્યશાળી, હવે વેદોમાં જણાવેલ ક્રમને ધ્યાનથી સાંભળ.
સ્નાત્વાઽઽચમ્ય મહારાજઃ કૃત્વા ન્યાસત્રયં તદા
મહારાજાએ સ્નાન કરીને અને આચમન કરીને, પછી ત્રણ પ્રકારના નિયાસ કર્યા.
પ્રાણાયામં તતઃ કૃત્વા કૃત્વા ચ શઙ્ખશોધનમ્
પછી, શ્વાસ નિયંત્રણ કરીને અને શંખને શુદ્ધ કરીને,
પુનર્ધ્યાત્વા ચ ભક્ત્યા ચ પૂજયામાસ ભક્તિતઃ
ફરીથી, ભક્તિપૂર્વક ધ્યાન કરીને, તેણે હૃદયથી ભક્તિથી પૂજા કરી.
સંપૂજ્ય ભક્તિભાવેન ભક્ત્યા પરમધાર્મિકઃ
ભક્તિભાવથી પૂજા કરીને, ભક્તિથી, એ સર્વોત્તમ ધર્મી પુરુષે—
ભક્ત્યા ચ પૂજયામાસ વિધિપૂર્વં ચ નારદ
ભક્તિપૂર્વક, નિયમ પ્રમાણે પૂજા કરી, હે નારદ,
દેવષટ્કં ચ સંપૂજ્ય નમસ્કૃત્ય વિચક્ષણઃ
છ ગોળો દેવોની પૂજા કરીને, નમન કરીને, એ વિવેકી પુરુષે—
ધ્યાનં ચ સામવેદોક્તં પરં કલ્પતરું મુને
સામવેદમાં વર્ણવેલા પરમ કલ્પવૃક્ષનું ધ્યાન કર્યું, હે મુનિ.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદીનાં પૂજ્યાં વન્દ્યાં સનાતનીમ્
જેને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને અન્ય લોકો પૂજ્ય અને વંદનીય માને છે, એ સનાતન સ્ત્રી—
સર્વસ્વરૂપાં સર્વેષાં સર્વાધારાં પરાત્પરામ્ 2.64.
જે સર્વનું સ્વરૂપ છે, સર્વનો આધાર છે, સર્વથી પણ ઉપર છે.
સગુણાં નિર્ગુણાં સત્ત્વાં વરાં સ્વેચ્છામયીં સતીમ્
ગુણવાળી અને ગુણથી પર, શુદ્ધ સત્તાવાળી, શ્રેષ્ઠ, પોતાની ઇચ્છાથી ચાલતી અને સતી.
કૃષ્ણપ્રિયાં કૃષ્ણશક્તિં કૃષ્ણબુદ્ધ્યધિદેવતામ્
કૃષ્ણને પ્રિય, કૃષ્ણની શક્તિ, કૃષ્ણના બુદ્ધિની અધિદેવી.
તપ્તકાઞ્ચનવર્ણાભાં કોટિસૂર્ય્યસમપ્રભામ્
તપ્ત કાંસાના રંગ જેવી, કરોડો સૂર્ય સમાન તેજવાળી.
દુર્ગાં શતભુજાં દેવીં મહદ્દુર્ગતિનાશિનીમ્
દુર્ગા, શતભુજાવાળી દેવી, મહાન દુર્ગતિનો નાશ કરતી.
ત્રિલોચનપ્રાણરૂપાં શુદ્ધાર્દ્ધચન્દ્રશેખરામ્
ત્રિલોચનના પ્રાણરૂપ, શુદ્ધ અર્ધચંદ્રથી શોભિત.
વર્તુલં વામવક્ત્રં ચ શમ્ભોર્માનસમોહિનીમ્
ગોળ વામ ભાગના ગાલ અને શંભુના મનને મોહી લેતી.
નાસાદક્ષિણભાગેન બિભ્રતીં ગજમૌક્તિકમ્
નાકના જમણા ભાગે ગજમૌક્તિક ધારણ કરતી,
મુક્તાપંક્તિવિનિન્દ્યૈકદન્તપંક્તિસુશોભિતામ્
એક દાંતની પંક્તિથી શોભિત, જે મુક્તાની પંક્તિને પણ લજાવે.
ચિત્રપત્રાવલીરમ્યકપોલયુગલોજ્જ્વલામ્
રંગબેરંગી પાંદડાની લાઈનોથી સજેલા, સુંદર અને તેજસ્વી ગાલો.
રત્નકઙ્કણભૂષાઢ્યાં રત્નપાશંકશોભિતામ્ ।। 2.64.
રત્ન કંકણોથી સજેલી, રત્ન પાશ અને અંકુશથી શોભિત.
પાદાઙ્ગુલિનખાસક્તાલક્તરેખાસુશોભનામ્
એના પગની આંગળીઓ અને હાથની આંગળીઓ પર લાલ લાકની સુંદર રેખાઓ શોભે છે.
બિભ્રતીં સ્તનયુગ્મં ચ કસ્તૂરીબિન્દુશોભિતમ્
એના બંને સ્તન પર કસ્તૂરીનો ચિહ્ન છે, જે તેને વધુ સુંદર બનાવે છે.
અતીવ કાન્તાં શાન્તાં ચ નિતાન્તાં યોગસિદ્ધિષુ
એ અત્યંત મનમોહક અને શાંત છે, અને યોગમાં સિદ્ધ થયેલાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
શરત્પાર્વણચન્દ્રાસ્યામતીવ સુમનોહરામ્
એનું મુખ શરદપૂર્ણિમાના ચંદ્ર જેવું છે, અને ખૂબ જ આકર્ષક છે.
સિન્દૂરબિન્દુના શશ્વદ્ભાલમધ્યસ્થલોજ્જ્વલામ્
એના ભાળના મધ્યમાં હંમેશા સિંદૂરનો ચિહ્ન તેજ આપે છે.
ચારુકજ્જલરેખાભ્યાં સર્વતશ્ચ સમુજ્જ્વલામ્
કાજલની સુંદર રેખાઓથી એ સર્વત્ર તેજસ્વી દેખાય છે.