ભાવાનુરક્તવનિતાં પ્રાપ્ય સંહૃષ્ટમાનસઃ
જ્યારે તેને પોતાના પર પ્રેમ કરનાર સ્ત્રી મળી, ત્યારે તેનું મન આનંદથી ભરાઈ ગયું.
તેજસ્વી સદ્ગ્રહો બ્રહ્મશ્ચન્દ્રસ્ય તનયો મહાન્
તેજસ્વી અને સારા ગુણો ધરાવતો, ચંદ્રનો મહાન પુત્ર બ્રહ્મા દૃઢ રહ્યો.
ઘૃતાચ્યા ગર્ભસંભૂતાં કુબેરસ્ય ચ રેતસા
ઘૃતાચીમાંથી, કુબેરના બીજથી જન્મેલી હતી.
અતીવ યૌવનસ્થાં ચ બાલાં ષોડશવાર્ષિકીમ્
તે છોળય વર્ષની, યુવાનીના ઉંમરે, કુમારી હતી.
તસ્યામથાયં રહસિ વીર્ય્યાધાનં ચકાર સઃ
પછી, એકાંતમાં, તેણે તેના ગર્ભમાં બીજ મૂક્યું.
સપ્તદ્વીપવતીં પૃથ્વીં શાસ્તિ વૈ ધાર્મિકો બલી
એ ધર્મી અને શક્તિશાળી પૃથ્વી તથા તેના સાત દ્વીપો પર રાજ કરે છે.
મિષ્ટાન્નાનાં સ્વસ્તિકાનાં લક્ષરાશિશ્ચ નિત્યશઃ
તે દરરોજ હજારો મીઠા ભોજન અને શુભ વસ્તુઓ આપે છે.
એતેષાં ચ નદીરાશીર્ભુઞ્જતે બ્રાહ્મણા મુને
હે મુનિ, બ્રાહ્મણો આ નદીઓના આશીર્વાદનો લાભ લે છે.
શતલક્ષં સુવર્ણાનાં લક્ષં વૈ સૂક્ષ્મવાસસામ્ 2.61.
તેને લાખ સુવર્ણ મુદ્રા અને લાખ સુંદર વસ્ત્રો આપ્યા.
દદૌ દ્વિજાતયે રાજા નિત્યં વૈ જીવિતાવધિ
રાજાએ આ બધું દ્વિજોને રોજ, પોતાના જીવન સુધી આપ્યું.
તસ્ય પુત્રશ્ચ સુરથશ્ચક્રવર્ત્તી બૃહચ્છ્રવાઃ
તેનો પુત્ર સુરથ હતો, જે મહાન યશવંત ચક્રવર્તી રાજા બન્યો.
ભેજે પુરા વિષ્ણુમાયાં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે
તે બહુ પહેલાં, પવિત્ર ભારતભૂમિમાં, વિષ્ણુમાયામાં લીન થયો હતો.
વૈશ્યેન સાર્ધં સ મહાઞ્જ્ઞાનિનાં મુનિસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તે મહાન જ્ઞાનવાન વૈશ્ય સાથે હતો.
તસ્ય પુત્રો મહાયોગી દ્રુમિણો જ્ઞાનિનાં વરઃ
તેનો પુત્ર દ્રુમિ મહાન યોગી અને જ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
કૃત્વા સમાધિં સંપ્રાપ જ્ઞાનિનાં વૈષ્ણવાગ્રણીઃ
તે સમાધિમાં જઈને વૈષ્ણવ જ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર પહોંચ્યો.
સ ચ કોટિસુવર્ણં ચ નિત્યં દત્ત્વા જલં પપૌ
તે રોજ કરોડો સુવર્ણ આપતો અને રોજ પાણી પીતો.
રાજા લેભે મનુત્વં ચ રાજ્યં નિષ્કણ્ટકં મુને
રાજાએ મનુનો પદવી અને વિઘ્નરહિત રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યું, હે મુનિ.
નારદ ઉવાચ વૈશ્યો મુક્તિં મેધસશ્ચ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ
નારદે પૂછ્યું: હે ભગવાન, આ વૈશ્ય અને મેધસને મુક્તિ કેવી રીતે મળી, એ મને સમજાવો.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ સ્વાયમ્ભુવમનોર્વંશ્યઃ સત્યવાદી જિતેન્દ્રિયઃ
શ્રીનારાયણે કહ્યું: એ પુરુષ સ્વાયંભુવ મનુના વંશજ, સત્યવંત અને ઈન્દ્રિયોને જીતનાર હતા.
અક્ષૌહિણીનાં શતકં ગૃહીત્વા સૈન્યમેવ ચ
એણે સૈન્યના સો વિભાગો ભેગા કર્યા અને પોતાની સેના તૈયાર કરી.
યુદ્ધં બભૂવ નિયતં પૂર્ણમબ્દં ચ નારદ
હે નારદ, એ પછી એક વર્ષ સુધી સતત યુદ્ધ ચાલ્યું.
એકાકી સુરથો ભીતો નન્દિના ચ બહિષ્કૃતઃ
સુરથ એકલો અને ડરેલો હતો, અને નંદિને તેને બહાર કાઢી દીધો.
દદર્શ તત્ર વૈશ્યં ચ પુષ્પભદ્રાનદીતટે
ત્યાં તેણે પુષ્પભદ્રા નદીના કાંઠે એ વૈશ્યને જોયો.
વૈશ્યેન સાર્દ્ધં નૃપતિરગચ્છન્મેધસાશ્રમમ્
વૈશ્ય સાથે રાજા મેધસના આશ્રમમાં ગયો.
દદર્શ તત્ર નૃપતિર્મુનિં તં તીવ્રતેજસમ્
ત્યાં રાજાએ તેજસ્વી મુનિને જોયા.
રાજા નનામ વૈશ્યશ્ચ શિરસા મુનિપુઙ્ગવમ્
રાજા અને વૈશ્યે મુનિશ્રેષ્ઠને માથું ઝૂકાવી વંદન કર્યું.
પ્રશ્નં ચકાર કુશલં જાતિનામ પૃથક્પૃથક્ 2.62.
બન્નેએ શુભ પ્રશ્નો પૂછ્યા અને પોતપોતાનું જાતિ અને નામ અલગથી કહ્યું.
સુરથ ઉવાચ બહિર્ભૂતઃ સ્વરાજ્યાચ્ચ નન્દિના બલિનાઽધુના
સુરથે કહ્યું: હવે હું બાહ્ય થયો છું, નંદિન નામના શક્તિશાળી દ્વારા મારા રાજ્યમાંથી કાઢી મૂકાયો છું.
કિમુપાયં કરિષ્યામિ કથં રાજ્યં ભવેન્મમ
હવે હું શું ઉપાય કરું? મારું રાજ્ય ફરી કેવી રીતે મળશે?
અયં વૈશ્યઃ સમાધિશ્ચ સ્વગૃહાચ્ચ બહિષ્કૃતઃ
આ વૈશ્ય, સમાધિ નામનો, પોતાનાં ઘરમાંથી પણ બહાર કાઢાયો છે.