વચનેષુ ચ બુદ્ધૌ ચ સ્વભાવે ચ ચરિત્રતઃ
વાણીમાં, બુદ્ધિમાં, સ્વભાવમાં અને ચાલચલનમાં—
યાદૃગ્યેષાં ચ હદયે તાદૃક્તેષાં ચ મંગલમ્
જેમનું હૃદય જેવું હોય છે, તેમનું મંગળ પણ એવુ જ હોય છે.
ઇત્યુક્ત્વા ચ મહાદેવો વિરરામ સ્વસંસદિ
આ રીતે કહીને મહાદેવ પોતાના સભામાં ચૂપ રહી ગયા.
બૃહસ્પતિરુવાચ લોકાઃ કર્મવશાન્નિત્યં નાનાજન્મસુ યત્કૃતમ્
બૃહસ્પતિએ કહ્યું: લોકો કર્મના બંધનથી હંમેશા જુદા જુદા જન્મોમાં કરેલા કર્મોના ફળ ભોગવે છે.
સ્વકર્મણાં ફલં ભુઙ્ક્તે જન્તુર્જન્મનિ જન્મનિ
દરેક જીવ પોતાનાં કર્મોનું ફળ જન્મે જન્મે ભોગવે છે.
કેચિદ્વદન્તિ દૈવેન સ્વભાવેનેતિ કેચન
કેટલાક કહે છે કે બધું ભાગ્યના કારણે છે, તો કેટલાક કહે છે કે પોતાનાં સ્વભાવના કારણે છે.
સ્વયં ચ કર્મજનકઃ કર્મ વૈ દૈવકારણમ્
કર્મ પોતે જ બધાં કર્મોનું મૂળ છે; અને ખરેખર, કર્મ પણ ભાગ્યના કારણે થાય છે.
સ્વકર્મણાં ચ સર્વેષાં જન્તૂનાં પ્રતિજન્મનિ
દરેક જીવ માટે, દરેક જન્મમાં, એના પોતાના કર્મો જ એનું ભવિષ્ય ઘડે છે.
સ્વકર્મફલભોક્તા ચ જીવો હિ સગુણઃ સદા 2.60.
જીવ સદાય ગુણોથી ભરપૂર છે અને પોતાના કર્મોના ફળનો ભોગવે છે.
સ એવાત્મા સર્વસેવ્યઃ સર્વેષાં ચ ફલપ્રદઃ
એ જ આત્મા સર્વેના પૂજ્ય છે અને બધાને ફળ આપનાર છે.
કર્મણા ચ નૃણાં લજ્જા પ્રશંસા ચ પ્રફુલ્લતા
કર્મથી જ મનુષ્યોને શરમ, પ્રશંસા અને આનંદ મળે છે.
જપમાલા કરાદ્ભ્રષ્ટા કોપાવિષ્ટસ્ય શૂલિનઃ
ત્રિશૂળધારી ભગવાન ક્રોધથી ભરાયા ત્યારે તેમના હાથમાંથી જપમાળા પડી ગઈ.
સંહર્ત્તુરીશો રુદ્રસ્ય વિષ્ણોઃ પાતુઃ સખા શિવઃ
શિવ, જે વિષ્ણુના મિત્ર છે, સંહારક અને રક્ષક છે.
નિર્ગુણસ્ય ચ કૃષ્ણસ્ય પ્રકૃતીશસ્ય નારદ
નારદ, શિવ કૃષ્ણના મિત્ર છે, જે ગુણોથી પર છે અને પ્રકૃતિના સ્વામી છે.
શિવ ઉવાચ અવૈષ્ણવાનામસતામશિવં ચ પદે પદે
શિવ બોલ્યા: જે વૈષ્ણવ નથી અને અધર્મી છે, તેમને દરેક પગલે અશુભતા મળે છે.
દદાતિ વૈષ્ણવેભ્યશ્ચ યો દુઃખં સુસ્થિતો જનઃ
કોઈ પણ મનુષ્ય, જે સુસ્થિર રહીને વૈષ્ણવોને દુઃખ આપે છે—
અવૈષ્ણવાનાં હૃદયં નહિ શુદ્ધં સદામલમ્
વૈષ્ણવ ન હોનારાં લોકોનું હૃદય ક્યારેય શુદ્ધ અને નિર્મળ હોતું નથી.
ભિદ્યતે હદયગ્રન્થિશ્છિદ્યન્તે સર્વસંશયાઃ 2.60.
હૃદયની ગાંઠ તૂટી જાય છે અને બધા સંશયો દૂર થઈ જાય છે.
અહો શ્રીકૃષ્ણદાસાનાં કઃ સ્વભાવઃ સુનિર્મલઃ
અરે, શ્રીકૃષ્ણના દાસોનું સ્વભાવ કેટલું શુદ્ધ અને પવિત્ર છે!
ગુરુર્યસ્ય વરિષ્ઠશ્ચ ક્રોધહીનશ્ચ ધાર્મિકઃ
જેનું ગુરુ શ્રેષ્ઠ, ક્રોધરહિત અને ધર્મનિષ્ઠ છે—
નિશ્શ્વાસાદ્વૈ સુરગુરોર્ભ્રાતુર્મમ બૃહસ્પતેઃ
મારા ભાઈ, દેવતાઓના ગુરુ બૃહસ્પતિના શ્વાસમાંથી—
તથાઽપિ તં નો શશાપ ધર્મ્મભઙ્ગભયેન ચ
છતાં પણ, ધર્મભંગના ભયથી તેણે તેને શાપ આપ્યો.
અહો હ્યત્રેરસત્પુત્રઃ પરસ્ત્રીલુબ્ધકઃ શઠઃ
અરે, અત્રિના અધર્મી પુત્ર પરસ્ત્રીનો લોભી અને કપટી છે.
ધર્મિષ્ઠા બ્રહ્મણઃ પુત્રા વૈષ્ણવા બ્રાહ્મણાસ્તથા
બ્રહ્માના ધર્મનિષ્ઠ પુત્રો અને વૈષ્ણવ બ્રાહ્મણો પણ.
યે સાત્ત્વિકા બ્રાહ્મણાસ્તે દેવા રાજસિકાસ્તથા
જે બ્રાહ્મણો સાત્ત્વિક છે, તેઓ દેવતાઓ સમાન છે, અને જે રાજસ છે, તેઓ પણ એમ જ ગણાય છે.
સ્વધર્મનિરતા વિપ્રા નારાયણપરાયણાઃ
જે બ્રાહ્મણો પોતાના ધર્મમાં તત્પર રહે છે અને નારાયણને સમર્પિત છે,
મુમુક્ષવો વિષ્ણુભક્તા બ્રાહ્મણા દાસ્યલિપ્સવઃ
મુક્તિની ઇચ્છા ધરાવતા, વિષ્ણુભક્ત અને સેવા કરવા ઇચ્છનાર બ્રાહ્મણો,
બ્રાહ્મણાનાં સ્વધર્મશ્ચ કૃષ્ણસ્યાર્ચ્ચનમીપ્સિતમ્ 2.60.
બ્રાહ્મણોનો પોતાનો ધર્મ એટલે કૃષ્ણની પૂજા કરવી, જે ઇચ્છનીય છે.
યે બ્રાહ્મણા વૈષ્ણવાશ્ચ સ્વતન્ત્રાઃ પરમં પદમ્
જે બ્રાહ્મણો વૈષ્ણવ અને સ્વતંત્ર છે, તેઓ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.
વર્ણાનાં બ્રાહ્મણાઃ શ્રેષ્ઠાઃ સાધવો વૈષ્ણવા યદિ
બધા વર્ણોમાં બ્રાહ્મણ શ્રેષ્ઠ છે, ખાસ કરીને જો તેઓ સારા અને વૈષ્ણવ હોય.