સુસ્નાતાં સુન્દરીં રમ્યાં પીનોન્નતપયોધરામ્
તે તાજી સ્નાન કરેલી, સુંદર, આકર્ષક અને ઊંચા, ભરાવદાર સ્તનવાળી હતી.
સુદતીં કોમલાંગીં ચ નવયૌવનસંયુતામ્
તેના દાંત સુંદર, અંગો કોમળ અને યુવાની તાજી હતી.
કસ્તૂરીબિન્દુના સાર્દ્ધમધશ્ચન્દનબિન્દુના 2.58.
તેના શરીરે કસ્તૂરીનું ટીપું અને નીચે ચંદનનો લેસ હતો.
વાયુનાઽધોવસ્ત્રહીનાં સકામાં રક્તલોચનામ્
પવનથી તેના નીચેના વસ્ત્ર ખસીને, તે કામનાથી ભરપૂર અને લાલ આંખોવાળી હતી.
સસ્મિતાં નમ્નવક્ત્રાં ચ લજ્જયા ચન્દ્રદર્શનામ્
તે સ્મિત કરતી, નમેલું મુખ ધરાવતી, લાજથી ભરેલી અને ચાંદની જેવી સુંદર હતી.
તાં દૃષ્ટ્વા મન્મથાક્રાન્તશ્ચન્દ્રો લજ્જાં જહૌ મુને
મુનિ, તેને જોઈને ચંદ્ર પ્રેમથી વ્યાકુળ થઈ, પોતાની લાજ છોડીને આગળ વધ્યો.
ચન્દ્ર ઉવાચ સુવિદગ્ધે વિદગ્ધાનાં મનો હરસિ સન્તતમ્
ચંદ્રએ કહ્યું: હે બુદ્ધિશાળી, બુદ્ધિશાળાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમે હંમેશાં વિદ્વાનોના મનને મોહી લો છો.
નિષેવ્ય પ્રકૃતિં જન્મસહસ્રે કામસાગરે
કામના સાગરમાં હજારો જન્મ સુધી તારી સાથે રહીને તારી સ્વભાવનો આનંદ માણ્યો છે.
અહો તપસ્વિના સાર્દ્ધમવિદગ્ધેન વેધસા
હાય! તપસ્વી સાથે અજ્ઞાન સૃષ્ટિકર્તાએ પણ આવી ભૂલ કરી.
કિં વા સુખં ચ વિજ્ઞાતમવિજ્ઞેષુ સમાગમે
અવિજ્ઞાનો સંગ થાય ત્યારે સુખ ક્યાંથી મળે?
કામેન કામિની ત્વં ચ દગ્ધાઽસિ વ્યર્થમીશ્વરિ
હે ઈશ્વરી! તું કામના વશ થઈને વ્યર્થ જળી ગઈ.
દિને દિને વૃથા યાતિ દુર્લભં નવયૌવનમ્
દિવસે દિવસે દુર્લભ યુવાની વ્યર્થ વીતાઈ જાય છે.
શશ્વત્તપસ્યાયુક્તશ્ચ કૃષ્ણમાત્માનમીપ્સિતમ્ 2.58.
તમે હંમેશા તપમાં લીન છો અને કૃષ્ણને પોતાનું મનાઈને ઈચ્છો છો.
સર્વકામરસજ્ઞા ત્વં નિષ્કામં કામમીપ્સિતમ્
તમે સર્વ કામરસને જાણો છો, છતાં નિષ્કામ બનીને કામને ઈચ્છો છો.
અન્યશ્ચ ત્વન્મનઃકામો ભિન્નં ત્વદ્ભર્તુરીપ્સિતમ્
બીજાને તારા મનની ઈચ્છા છે, પણ તારા પતિની ઈચ્છા અલગ છે.
વાસન્તીપુષ્પતલ્પે ચ ગન્ધચન્દન ચર્ચિતે
વસંતના ફૂલોથી શોભતા પથ પર સુગંધ અને ચંદનથી સજ્જ,
સુગન્ધ્યુત્ફુલ્લકુસુમે નિર્જને ચન્દને વને
સુગંધિત ખીલેલા ફૂલો વચ્ચે, એકાંત ચંદનવનમાં,
ચન્દને ચમ્પકવને શીતચમ્પકવાયુના
ચંદન અને ચંપકના વનમાં, ઠંડા ચંપકના પવન સાથે,
તારોવાચ અત્રેરભાગ્યાત્ત્વં પુત્રો વ્યર્થં તે જન્મ જીવનમ્
તારાએ કહ્યું: અત્રિના અભાગ્યથી, તારો જન્મ અને જીવન વ્યર્થ ગયું, પુત્ર.
અરે કૃત્વા રાજસૂયમાત્માનં મન્યસે બલી
અરે! રાજસૂય યજ્ઞ કરીને તું પોતાને શક્તિશાળી માને છે.
યસ્ય ચિત્તં પરસ્ત્રીષુ સોઽશુચિઃ સર્વકર્મસુ ।। ન કર્મફલભાક્પાપી નિન્દ્યો વિશ્વેષુ સર્વતઃ 2.58.
જેનું મન પરસ્ત્રીમાં લાગી જાય છે, તે બધાં કર્મોમાં અશુદ્ધ છે; એવો પાપી કર્મફળનો હકદાર નથી અને સર્વે જગતમાં નિંદનીય છે.
સતીત્વં મે નાશયસિ યક્ષ્મગ્રસ્તો ભવિષ્યસિ
તું મારું પતિવ્રત ધ્વંસ કરે છે; તને ક્ષયરોગ થશે.
દુષ્ટાનાં દર્પહા કૃષ્ણો દર્પં તે નિહનિષ્યતિ
દુષ્ટોના અહંકારનો નાશક કૃષ્ણ તારો અહંકાર તોડી નાખશે.
ઇત્યુક્ત્વા તારકા સાધ્વી રુરોદ ચ મુહુર્મુહુઃ
આ રીતે કહી, સાધ્વી તારાએ વારંવાર રડવું શરૂ કર્યું.
બ્રહ્માણં પરમાત્માનમાકાશં પવનં ધરામ્
બ્રહ્મા, પરમાત્મા, આકાશ, પવન, ધરતી—
તારકાવચનં શ્રુત્વા ન ભીતઃ સ ચુકોપ હ
તારાના વચન સાંભળી, તે ડર્યો નહીં, પણ ગુસ્સે થયો.
રથં ચ ચાલયામાસ મનોયાયી મનોહરમ્
તે મનથી ચાલતી અને સૌને મોહી લે તેવી રથને હલાવ્યા.
વિસ્પન્દકે સુરવને ચન્દને પુષ્પભદ્રકે
વિસ્પંદક, સુરવન, ચંદન અને પુષ્પભદ્રક વનમાળાઓમાં,
સુગન્ધિ પુષ્પતલ્પે ચ પુષ્પચન્દનવાયુના
સુગંધિત ફૂલોથી બનેલા પથારી પર, ફૂલ અને ચંદનના સુગંધવાળા પવનમાં,
શૈલે શૈલે નદે નદ્યાં શૃંગારં કુર્વતોસ્તયોઃ
દરેક પર્વત પર અને દરેક નદીમાં, એ બંને પ્રેમમાં લીન થયા.