સ્વાયમ્ભુવઃ શમ્ભુશિષ્યો વિષ્ણુવ્રતપરાયણઃ
સ્વાયંભુવ મનુ શંભુના શિષ્ય અને વિષ્ણુના વ્રતને સંપૂર્ણ રીતે અનુસરનારા હતા.
રાજસૂયસહસ્રં ચ ચક્રે વૈ નર્મદાતટે
તેમણે નર્મદા નદીના કાંઠે હજાર રાજસૂય યજ્ઞો કર્યા હતા.
ગોમેધં ચ ચતુર્લક્ષં વિધિવન્મહદદ્ભુતમ્
તેમણે ચાર લાખ ગોમેધ યજ્ઞો વિધિપૂર્વક, મહાન અને આશ્ચર્યજનક રીતે કર્યા હતા.
પઞ્ચલક્ષગવાં માંસૈઃ સુપક્વૈર્ઘૃતસંસ્કૃતૈઃ
પાંચ લાખ ગાયોના ઘી અને સારી રીતે રાંધીને તૈયાર કરેલા માંસથી,
અમૂલ્યરત્નલક્ષં ચ દશકોટિસુવર્ણકમ્ ।।2.54.
અને લાખ અમૂલ્ય રત્નો તથા દસ કરોડ સોનાના નાણાંઓથી.
વહ્નિશુદ્ધાનિ વસ્ત્રાણિ મુનીન્દ્રાણાં ચ લક્ષકમ્ ત્રિલક્ષમશ્વરત્નં ચ શાતકુંભવિભૂષિતમ્
મહાન ઋષિઓ માટે અગ્નિમાં શુદ્ધ કરેલા લાખ વસ્ત્રો અને ત્રણ લાખ સારા ઘોડા, જે સોનાના આભૂષણોથી શોભિત હતા.
સહસ્રં રથરત્નં ચ શિબિકાલક્ષમેવ ચ ત્રિકોટિસ્વર્ણભૂષાશ્ચ કર્પૂરાદિસુવાસિતમ્
હજાર ઉત્તમ રથો, લાખ શિબિકાઓ અને ત્રણ કરોડ સુગંધિત સુવર્ણ આભૂષણો, જે કપૂર વગેરે સુગંધોથી મહેકતા હતા.
તામ્બૂલં સુવિચિત્રં ચ ત્રિકોટિસ્વર્ણતલ્પકમ્
ત્રણ લાખ સુવર્ણ પથારી અને સુંદર રીતે બનાવેલા તાંબુલ સાથે.
વહ્નિશુદ્ધાંશુકૈશ્ચિત્રૈ રાજિતં માલ્યજાલકૈઃ
અગ્નિમાં શુદ્ધ કરેલા રંગીન વસ્ત્રો અને ફૂલના હારોથી શોભાયમાન.
સંપ્રાપ્ય શંકરાજ્જ્ઞાનં કૃષ્ણમંત્રં સુદુર્લભમ્
શંકરજી પાસેથી જ્ઞાન મેળવી, તેમણે દુર્લભ એવા કૃષ્ણમંત્ર પ્રાપ્ત કર્યો.
દૃષ્ટ્વા મુક્તં સ્વપુત્રં ચ પ્રહષ્ટોઽભૂત્પ્રજાપતિઃ
પોતાના પુત્રને મુક્ત થયેલા જોઈને પ્રજાપતિ ખૂબ આનંદિત થયા.
યતઃ સ્વયમ્ભુપુત્રોઽયમતઃ સ્વાયમ્ભુવો મનુઃ
કારણ કે એ સ્વયંભુના પુત્ર છે, તેથી તેમને સ્વાયંભુવ મનુ કહેવામાં આવે છે.
રાજા વદાન્યો ધર્મિષ્ઠઃ સ્વાયમ્ભુવસમો મહાન્
એ રાજા દયાળુ, ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન હતા, સ્વાયંભુવ મનુ જેવા.
તૌ તૃતીયૌ ચતુર્થૌ ચ વૈષ્ણવૌ તાપસોત્તમૌ
ત્રીજા અને ચોથા મનુ બંને વૈષ્ણવ અને શ્રેષ્ઠ તપસ્વી હતા.
ધર્મિષ્ઠાનાં વરિષ્ઠશ્ચ રૈવતઃ પઞ્ચમો મનુઃ 2.54.
ધર્મનિષ્ઠ મનુઓમાં પાંચમા અને સર્વોત્તમ મનુ રૈવત હતા.
શ્રાદ્ધદેવઃ સૂર્યસુતો વૈષ્ણવઃ સપ્તમો મનુઃ
શ્રાદ્ધદેવ, સૂર્યના પુત્ર અને વૈષ્ણવ, સાતમા મનુ હતા.
નવમો દક્ષસાવર્ણિર્વિષ્ણુવ્રતપરાયણઃ
નવમ મનુ દક્ષસાવર્ણિ છે, જે વિષ્ણુના વ્રત palan માં નિષ્ઠાવાન છે.
તતશ્ચ ધર્મસાવર્ણિર્મનુરેકાદશઃ સ્મૃતઃ
પછી ધર્મસાવર્ણિ, અગિયારમો મનુ તરીકે યાદ રાખવામાં આવે છે.
જ્ઞાની ચ રુદ્રસાવર્ણિર્મનુશ્ચ દ્વાદશઃ સ્મૃતઃ
બારમો મનુ, રુદ્રસાવર્ણિ, જ્ઞાની અને વિદ્વાન છે.
ચતુર્દશો મહાજ્ઞાની ચન્દ્રસાવર્ણિરેવ ચ
ચૌદમો ચંદ્રસાવર્ણિ મહાન જ્ઞાની અને મહાત્મા છે.
ચતુર્દશેન્દ્રાવચ્છિન્નં બ્રહ્મણો દિનમુચ્યતે
બ્રહ્માનો એક દિવસ ચૌદ ઇન્દ્રોથી ઘેરાયેલો છે એવું કહેવાય છે.
કાલરાત્રિશ્ચ સા જ્ઞેયા વેદેષુ પરિકીર્ત્તિતા
આને 'કાળરાત્રિ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેનો ઉલ્લેખ વેદોમાં થયો છે.
સપ્તકલ્પે ચિરંજીવી માર્કણ્ડેયો મહાતપાઃ
સાત કલ્પ સુધી મહાન તપસ્વી માર્કંડેયે લાંબું આયુષ્ય ભોગવે છે.
ઉત્થિતેનૈવ સહસા સઙ્કર્ષણમુખાગ્નિના
તે સંકર્ષણના મુખમાંથી નીકળેલા અગ્નિ સાથે અચાનક ઊભો થયો.
બ્રહ્મરાત્રિવ્યતીતે તુ પુનશ્ચ સસૃજે વિધિઃ 2.54.
બ્રહ્માની રાત્રિ પૂરી થયા પછી વિધાતાએ ફરીથી સર્જન કર્યું.
દેવાશ્ચ મનવશ્ચૈવ તત્ર દગ્ધા નરાદયઃ
ત્યાં દેવો, મનુઓ અને નારદ દહાઈ ગયા.
વર્ષં દ્વાદશમાસૈશ્ચ બ્રહ્મસમ્બન્ધિ ચૈવ હિ દૈનંદિનસ્તુ પ્રલયો વેદેષુ પરિકીર્ત્તિતઃ
બાર મહિના મળીને એક વર્ષ બને છે, જે બ્રહ્મા સાથે સંબંધિત છે; રોજિંદી પ્રલય વેદોમાં વર્ણવાઈ છે.
મોહરાત્રિશ્ચ સા પ્રોક્તા વેદવિદ્ભિઃ પુરાતનૈઃ
આને વેદના પ્રાચીન જ્ઞાતાઓએ 'મોહરાત્રિ' કહેલી છે.
આદિત્યા વસવો રુદ્રા મનવો માનવાદયઃ
આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, મનુ અને તેમના વંશજ.
માર્કણ્ડેયો લોમશશ્ચ પેચકશ્ચિરજીવિનઃ
માર્કંડેય, લોમશ અને પેચક લાંબા આયુષ્ય ધરાવે છે.