સર્વાધારો મહાન્વિષ્ણુઃ કાલભીતઃ સ શઙ્કિતઃ
મહાન વિષ્ણુ, સર્વનો આધાર, કાળથી ડરેલો અને ચિંતિત રહે છે.
એવં ચ સર્વવિશ્વસ્થા બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદયઃ
એ રીતે, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને બીજા બધા વિશ્વના સ્વામી પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
સા સર્વબીજરૂપા ચ મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી
મૂળ પ્રકૃતિ, જે સર્વ બીજરૂપ છે, એ જ ઈશ્વરી છે.
એવં સર્વે કાલભીતાઃ પ્રકૃતિઃ પ્રાકૃતાસ્તથા
આ રીતે, બધા અને પ્રકૃતિ તથા પ્રકૃતિના તત્વો પણ કાળથી ડરે છે.
ઇત્યેવં કથિતં સર્વં મહાજ્ઞાનં સુદુર્લભમ્
આ રીતે, દુર્લભ અને મહાન જ્ઞાન બધું સમજાવાયું છે.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદાન્તર્ગતહરગૌરીસંવાદે રાધોપાખ્યાને સુયજ્ઞં પ્રત્યતિથ્યુપદેશો નામ ત્રિપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત મહાપુરાણના બીજા પ્રકૃતિખંડમાં, નારદ અને નારાયણ સંવાદમાં, હર-ગૌરી સંવાદમાં, રાધા ઉપાખ્યાનમાં, સુયજ્ઞને આતિથ્ય વિષે ઉપદેશ આપતો ત્રેપનમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
રાજોવાચ કાલભીતસ્ય કતિ ચ કાલમાયા મુનીશ્વર
રાજાએ પૂછ્યું: હે મુનિશ્રેષ્ઠ, કાળથી ડરનારા માટે કેટલા કાળ હોય છે?
ક્ષુદ્રસ્ય કતિચિત્કાલં બ્રહ્મણઃ પ્રકૃતેસ્તથા
નાનકડા, બ્રહ્મા અને પ્રકૃતિ માટે કેટલા કાળ હોય છે?
અન્યેષાં વૈ જનાનાં ચ પ્રાકૃતાનાં પરં વયઃ
અને બીજા બધા જીવોના, પ્રકૃતિક અને પરમ, સર્વોચ્ચ આયુષ્ય કેટલું છે?
વિશ્વાનામૂર્ધ્વભાગે ચ કસ્સ્યાદ્વા લોક એવ સઃ
વિશ્વના ઉપરના ભાગમાં, એ લોક કોનો છે?
મુનિરુવાચ તથા નિત્યં ડિમ્બરૂપશ્શ્રીકૃષ્ણેચ્છાસમુદ્ભવઃ
મુનિએ કહ્યું: એ જ રીતે, અંડરૂપ સદા શ્રીકૃષ્ણની ઈચ્છાથી ઉત્પન્ન થાય છે.
જલેન પરિપૂર્ણશ્ચ કૃષ્ણસ્ય મુખબિન્દુના
અને એ અંડ કૃષ્ણના મુખમાંથી નીકળેલી બિંદુથી જળથી પરિપૂર્ણ છે.
પ્રકૃત્યા સહ યુક્તસ્ય કલયા નિજયા નૃપ
રાજા, પોતાનાં અંશરૂપે પ્રકૃતિ સાથે એકરૂપ થયેલા છે.
પ્રકૃતિર્ગર્ભસંર્યુક્તડિમ્બોદ્ભૂતસ્ય ભૂમિપ
રાજા, પ્રકૃતિના ગર્ભથી જોડાઈ, તે ડિંભમાંથી જન્મ્યા હતા.
વનમાલાધરઃ શ્રીમાઞ્છોભિતઃ પીતવાસસા 2.54.
તેમણે વનમાળ પહેરેલી છે, તેજસ્વી છે અને પીળાં વસ્ત્રોથી શોભાયમાન છે.
આત્માઽઽકાશસમો નિત્યો વિસ્તૃતશ્ચન્દ્રબિમ્બવત્
તેમનું સ્વરૂપ આકાશ જેવું વિશાળ, શાશ્વત અને ચાંદણીની જેમ વિસ્તૃત છે.
આકાશવત્સુવિસ્તારો રત્નૌઘૈશ્ચ વિનિર્મિતઃ
આકાશ જેટલું વિશાળ તેમનું રૂપ અનેક રત્નોથી રચાયેલું છે.
લક્ષ્મીસરસ્વતીગઙ્ગાતુલસીપતિરીશ્વરઃ
લક્ષ્મી, સરસ્વતી, ગંગા અને તુલસીના સ્વામી, એ પરમેશ્વર છે.
સર્વેશઃ સર્વસિદ્ધેશો ભક્તાનુગ્રહવિગ્રહઃ
સર્વના ઈશ્વર, સર્વ સિદ્ધિઓના સ્વામી અને ભક્તો પર કૃપા રૂપ છે.
ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠે ગોલોકે દ્વિભુજઃ સ્વયમ્
વૈકુંઠમાં તેઓ ચતુર્ભુજ છે અને ગોલોકમાં સ્વયં દ્વિભુજ રૂપે છે.
ગોલોકો વર્ત્તુલાકારો વરિષ્ઠસ્સર્વલોકતઃ
ગોલોક વર્તુળાકાર છે અને સર્વ લોકોથી શ્રેષ્ઠ છે.
રત્નેન્દ્રસારખચિતૈઃ સ્તમ્ભસોપાનચિત્રિતૈઃ
તે રત્નોના શ્રેષ્ઠ ખંડોથી જડિત સ્તંભો અને પાયાંથી શોભાયમાન છે.
નાનાચિત્રવિચિત્રૈશ્ચ શિબિરૈશ્ચ વિરાજિતઃ વિરજાસરિદાકીર્ણૈશ્શતશૃંગૈસ્સુવેષ્ટિતઃ
તે અનેક રંગબેરંગી સુંદર મંડપોથી ઝગમગે છે અને શુદ્ધ વિરજા નદીથી ધોવાયેલા શતશૃંગોથી શોભાયમાન છે.
સરિદર્ધપ્રમાણેન દૈર્ઘ્યેણ ચ તતેન ચ
તેની લંબાઈ નદીના અડધા જેટલી છે અને પહોળાઈ પણ એટલી જ છે.
તદર્દ્ધમાનવિલસદ્રાસમણ્ડલમણ્ડિતઃ 2.54.
તે અડધા માપના તેજસ્વી રસમંડળથી શોભાયમાન છે.
યથા પંકજમધ્યે ચ કર્ણિકા સુમનોહરા
જેમ કમળના મધ્યમાં કર્ણિકા અતિ મનોહર હોય છે,
રાસેશ્વર્ય્યા રાધિકયા સંયુક્તઃ સન્તતં નૃપ
રાજા, તેઓ હંમેશાં રાસેશ્વરી રાધિકા સાથે એકરૂપ રહે છે.
વહ્નિશુદ્ધાંશુકાધાનો રત્નભૂષણભૂષિતઃ
તેમણે અગ્નિથી શુદ્ધ થયેલા વસ્ત્રો ધારણ કર્યા છે અને રત્નભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
રત્નસિંહાસનસ્થશ્ચ રત્નચ્છત્રેણ શોભિતઃ
તેઓ રત્નસિંહાસન પર બેસેલા છે અને રત્નના છત્રથી શોભાયમાન છે.
ભૂષિતાભિશ્ચ ગોપીભિર્માલાચન્દનચર્ચિતઃ
ગોપીઓએ તેમને શણગાર્યા છે, માળાઓ પહેરાવી છે અને ચંદનથી અંકિત કર્યા છે.