માતરિત્યેવ શબ્દેન યાં ચ સમ્ભાષતે નરઃ 1.10.
અને જેને પુરુષ 'માતા' કહીને સંબોધે છે,
તયા હિ સંગતો યસ્સ્યાત્કાલસૂત્રં પ્રયાતિ સઃ
જે તેના સાથે સંબંધ રાખે છે, તેનું આયુષ્યનું દોરો તૂટી જાય છે.
માત્રા સહ સમાયોગે તતો દોષશ્ચતુર્ગુણઃ
માતાની સાથે સંબંધ રાખવાથી એ દોષ ચારગણો વધી જાય છે.
કુમ્ભીપાકે પતત્યેવ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ
એવો માણસ બ્રહ્માના જેટલા વર્ષ હોય તેટલા સમય સુધી કુંભીપાક નરકમાં પડે છે.
ચક્રાકારં કુલાલસ્ય તીક્ષ્ણધારં ચ ખઙ્ગવત્
કુંભારના ચાકડી જેવું ગોળ અને તીક્ષ્ણ ધારવાળું તલવાર જેવું,
શૂલવત્કૃમિસંયુક્તં તપ્તમગ્નિસમં દ્રવત્
ભાલા જેવી અંદર કીડા ભરેલી, અગ્નિ જેવી તપતી અને ઓગળી ગયેલી,
યાવાન્દોષો હિ પુંસાં ચ ગુરુપત્નીસમાગમે
ગુરુની પત્ની સાથે સંબંધ બાંધનાર પુરુષને એટલું મોટું પાપ લાગે છે.
અદ્ય યાસ્યામિ કામસ્ય મન્દિરં તસ્ય કામિની
આજે હું કામદેવના મંદિરમાં, એ પ્રેમિકાની પાસે જઈશ.
ઘૃતાચીવચનં શ્રુત્વા વિશ્વકર્મા રુરોષ તામ્
ઘૃતાચીના શબ્દો સાંભળી વિશ્વકર્મા એ પર ગુસ્સે થયા.
ઘૃતાચી તદ્વચઃ શ્રુત્વા તં શશાપ સુદારુણમ્
ઘૃતાચીના એ વચન સાંભળી, તેણે એને ભારે શાપ આપ્યો.
ઘૃતાચી કારુમુક્ત્વા ચ સાઽગચ્છત્કામમન્દિરમ્ 1.10.
ઘૃતાચીએ કારીગરને કહીને પછી કામદેવના મંદિરમાં ગઈ.
સા ભારતે ચ કામોક્ત્યા ગોપસ્ય મદનસ્ય ચ
ત્યાં, ભારતભૂમિ પર, કામદેવ અને ગોપાળના ઇચ્છાથી,
જાતિસ્મરા તત્પ્રસૂતા બભૂવ ચ તપસ્વિની
એ પુનર્જન્મમાં બધું યાદ રાખીને જન્મી અને તપસ્વિ બની.
તપશ્ચકાર તપસા તપ્તકાઞ્ચનસન્નિભા
એ તપ કરતી રહી, અને તપથી એનું શરીર તપેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી બન્યું.
વીર્યેણ સુરકારોશ્ચ નવ પુત્રાન્પ્રસૂય સા
દેવતાઓના કારીગરની શક્તિથી, એણે નવ પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
શૌનક ઉવાચ પુત્રાન્નવ પ્રસૂતા ચ કુત્ર વા કતિ વાસરાન્
શૌનકએ પૂછ્યું: એ નવ પુત્રો ક્યાં અને કેટલા દિવસ પછી જન્મ્યા?
સૌતિરુવાચ જગામ બ્રહ્મણઃ સ્થાનં શોકેન હૃતચેતનઃ
સૂતે કહ્યું: દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, એ બ્રહ્માના સ્થાન પર ગયો.
નત્વા સ્તુત્વા ચ બ્રહ્માણં કથયામાસ તાં કથામ્
બ્રહ્માને વંદન કરીને અને સ્તુતિ કરીને, એણે આખી વાત કહી.
સ એવ બ્રાહ્મણો ભૂત્વા ભુવિ કારુર્બભૂવ હ
એ જ બ્રાહ્મણ પૃથ્વી પર જન્મી અને કારીગર બન્યો.
શિલ્પં ચ કારયામાસ સર્વેભ્યઃ સર્વતઃ સદા । વિચિત્રં વિવિધં શિલ્પમાશ્ચર્ય્યં સુમનોહરમ્
એ સર્વે માટે, સર્વત્ર અને હંમેશાં, અદભુત, વિવિધ અને મનોહર કળાઓ રચતો રહ્યો.
એકદા તુ પ્રયાગે ચ શિલ્પં કૃત્વા નૃપસ્ય ચ 1.10.
એક વખત, પ્રયાગમાં, રાજા માટે કળા બનાવી પછી,
ઘૃતાચીં નવરૂપાં ચ યુવતિં તાં તપસ્વિનીમ્
એણે ઘૃતાચીને નવ રૂપમાં, યુવાન અને તપસ્વિ રૂપે જોયી.
દૃષ્ટ્વા સકામઃ સહસા બભૂવ હૃતચેતનઃ
તેને જોઈ, તેની અંદર ઇચ્છા ઉઠી અને એ તરત જ અચેત અને ભમરાઈ ગયો.
બ્રાહ્મણ ઉવાચ મા માં સ્મરસિ રમ્ભોરુ વિશ્વકર્માઽહમેવ ચ
બ્રાહ્મણે કહ્યું: અરે પાતળી કમરવાળી, તું મને એવો વિચાર ન કર; હું તો પોતે વિશ્વકર્મા છું.
શાપમોક્ષં કરિષ્યામિ ભજ માં તવ સુન્દરિ
હું તને શાપમાંથી મુક્ત કરીશ; એ માટે તું મને સ્વીકાર, સુન્દરી.
દ્વિજસ્ય વચનં શ્રુત્વા ઘૃતાચી નવરૂપિણી
દ્વિજના વચન સાંભળીને, નવી રૂપાવાળી ઘૃતાચી
ગોપિકોવાચ કથં ત્વયા સંગતા સ્યાં ગંગાતીરે ચ ભારતે
ગોપીએ પૂછ્યું: ભારતની ગંગાના કાંઠે હું તારી સાથે કેવી રીતે મળી શકું?
વિશ્વકર્મન્નિદં પુણ્યં કર્મક્ષેત્રં ચ ભારતમ્
વિશ્વકર્મા, આ ભારત પવિત્ર કર્મભૂમિ છે.
ધર્મી મોક્ષકૃતે જન્મ પ્રલભ્ય તપસઃ ફલાત્
ધર્મી લોકો અહીં જન્મ મેળવે છે, તે પણ તપના ફળરૂપે, મુક્તિ માટે.
માયા નારાયણીશાના પરિતુષ્ટા ચ યં ભવેત્
જે પર નારાયણી, માયાની સ્વામિની, પ્રસન્ન થાય છે—