પ્રાપ્નોતિ કૌઞ્જરીં યોનિં સ મૂઢઃ સપ્તજન્મસુ 2.51.
એ મૂઢ વ્યક્તિ સાત જન્મ સુધી હાથીણીની કોખમાં જન્મે છે.
દુર્વાસા ઉવાચ દૃષ્ટ્વા શીઘ્રં ન પ્રણમેત્સ ભવેત્સૂકરો ભુવિ
દુર્વાસાએ કહ્યું: જો કોઈ જોઈને પણ તરત નમન ન કરે, તો એ પૃથ્વી પર ડુક્કર બને છે.
મિથ્યાસાક્ષી ચ ભવતિ તથા વિશ્વાસઘાતકઃ
એ ખોટો સાક્ષી અને વિશ્વાસઘાતી બને છે.
રાજોવાચ સર્વં કૃત્વા ચ વિસ્પષ્ટં માં મૂઢં બોધયન્ત્વહો
રાજાએ કહ્યું: બધું સ્પષ્ટ કરીને, હવે મને, મૂઢને, સમજાવો.
સ્ત્રીઘ્નગોઘ્નકૃતઘ્નાનાં ગુરુસ્ત્રીગામિનાં તથા
સ્ત્રીહંત, ગૌહંત, ઉપકારકના હંત અને જે ગુરુ સ્ત્રીઓ સાથે સંબંધ રાખે—
વસિષ્ઠ ઉવાચ યવયાવકભોજી ચ કરેણ ચ જલં પિબેત્
વશિષ્ઠે કહ્યું: એ લોકો જવાર અને યવ ખાય અને હાથથી જ પાણી પીવે.
તદા ધેનુશતં દિવ્યં બ્રાહ્મણેભ્યઃ સદક્ષિણમ્
પછી, બ્રાહ્મણોને સદાક્ષિણાથી સાથે, સો દિવ્ય ગાય આપવી.
પ્રાયશ્ચિત્તે તુ વૈ ચીર્ણે સર્વપાપાન્ન મુચ્યતે
પશ્ચાતાપ કર્યા પછી પણ, બધાં પાપોમાંથી મુક્તિ મળતી નથી.
આતિદેશિકહત્યાયાં તદર્ધં ફલમશ્નુતે
પરોક્ષ રીતે હત્યા કરનારને એના ફળનું અડધું ફળ મળે છે.
શુક્ર ઉવાચ ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ કાલસૂત્રે વસેદ્ધ્રુવમ્
શુક્ર કહે છે: એ વ્યક્તિ છ હજાર વર્ષ સુધી કાળસૂત્રમાં રહે છે.
તતો ભવેન્મહાપાપી સૂકરઃ સપ્તજન્મસુ 2.51.
પછી એ મહાપાપી સાત જન્મ સુધી ડુક્કર બને છે.
બૃહસ્પતિરુવાચ લક્ષવર્ષં મહાઘોરે કુમ્ભીપાકે વસેદ્ધ્રુવમ્
બૃહસ્પતિ કહે છે: એ વ્યક્તિ લાખ વર્ષ સુધી ભયાનક કુંભીપાકમાં રહે છે.
તતો ભવેન્મહાપાપી વિષ્ઠાકીટઃ શતાબ્દકમ્
પછી એ મહાપાપી સો વર્ષ સુધી વિષ્ઠામાં જીવાત બને છે.
રાજોવાચ કૃતઘ્નઃ કતિધા પ્રોક્તઃ કેષુ કો દોષ એવ ચ
રાજા કહે છે: કૃતઘ્ન કેટલાં પ્રકારના કહેવાયા છે, કયા કયા પ્રસંગોમાં અને દરેકમાં શું દોષ છે?
ઋષ્યશૃઙ્ગ ઉવાચ સર્વઃ પ્રત્યેકદોષેણ પ્રત્યેકં ફલમશ્નુતે
ઋષ્યશૃંગ કહે છે: દરેક દોષ પ્રમાણે દરેકને એનું ફળ મળે છે.
કૃતે સત્યે ચ પુણ્યે ચ સ્વધર્મે તપસિ સ્થિતે
જ્યારે કોઈ સત્ય, પુણ્ય, પોતાના ધર્મ અને તપમાં સ્થિર રહે છે,
ગુરુકૃત્યે દેવકૃત્યે કામ્યકૃત્યે દ્વિજાર્ચને
ગુરુની સેવા, દેવોની સેવા, ઇચ્છિત કાર્યો અને દ્વિજોની પૂજામાં,
એતાન્યો હન્તિ પાપિષ્ઠઃ સ કૃતઘ્ન ઇતિ સ્મૃતઃ
જે આ બધું નષ્ટ કરે છે, એ પાપી કૃતઘ્ન કહેવાય છે.
યાન્યાંશ્ચ નરકાંસ્તે ચ યાન્તિ રાજેન્દ્ર પાપિનઃ
હે રાજેન્દ્ર, એવા પાપી લોકો જે જે નરક છે, ત્યાં જાય છે.
સુયજ્ઞ ઉવાચ પ્રત્યેકં શ્રોતુમિચ્છામિ વક્તુમર્હસિ મે પ્રભો 2.51.
સુયજ્ઞ કહે છે: હું દરેકને વિગતે સાંભળવા ઇચ્છું છું; હે પ્રભુ, તમે મને કહો.
કાત્યાયન ઉવાચ સ કૃતઘ્નઃ કાલસૂત્રે વસેદેવ ચતુર્યુગમ્
કાત્યાયન કહે છે: એ કૃતઘ્ન ચાર યુગ સુધી કાળસૂત્રમાં રહે છે.
સપ્તજન્મસુ કાકશ્ચ સપ્તજન્મસુ પેચકઃ
સાત જન્મ સુધી કાગડો બને છે અને સાત જન્મ સુધી ગિધ બને છે.
શ્રીસનન્દન ઉવાચ સ કૃતઘ્નસ્તપ્તસૂર્મ્યાં વસત્યેવ યુગત્રયમ્
શ્રી સનંદન કહે છે: એ કૃતઘ્ન તપેલા તરંગોમાં ત્રણ યુગ સુધી રહે છે.
પઞ્ચજન્મસુ મણ્ડૂકસ્ત્રિષુ જન્મસુ કર્કટઃ
પાંચ જન્મ સુધી એ દેડકો બને છે અને ત્રણ જન્મ સુધી કાંકડો બને છે.
સનાતન ઉવાચ અતર્પયંશ્ચ યઃ સ્નાતિ વિષ્ણુનૈવેદ્યવર્જિતઃ
સનાતન કહે છે: જે વ્યક્તિ વિષ્ણુના પ્રસાદ વિના અને તૃપ્તિ વિના સ્નાન કરે છે,
વિષ્ણુપૂજાવિહીનશ્ચ વિષ્ણુમન્ત્રવિહીનકઃ
અને જે વિષ્ણુની પૂજા વિના અને વિષ્ણુ મંત્ર વિના રહે છે,
શિવરાત્રૌ ચ યો ભુઙ્ક્તે શ્રીરામનવમીદિને
જે વ્યક્તિ મહાશિવરાત્રિ કે શ્રીરામ નવમીના દિવસે ભોજન કરે છે,
કુમ્ભીપાકે વસત્યેવ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ
તે વ્યક્તિ કુંભીપાક નામના નરકમાં ચૌદ ઇન્દ્રો સુધી રહે છે.
શતજન્મનિ ગૃધ્રશ્ચ શતજન્મનિ સૂકરઃ
એ પછી, એ વ્યક્તિ સો જન્મ સુધી ગિધ અને સો જન્મ સુધી દૂધ છે.
તતો ભવેજ્જન્મ સપ્ત બ્રાહ્મણો વૃષવાહકઃ ।। 2.51.
પછી એ સાત જન્મ સુધી વાછરડા વ્હેંચતો બ્રાહ્મણ બને છે.