કથં દદર્શ તાં દેવો મહાલક્ષ્મીં પુરા સતીમ્
દેવે એ પવિત્ર મહાલક્ષ્મીને પહેલાં ક્યારે અને કેવી રીતે જોયા?
કથં ત્રિજગતાં ધાતા તસ્મૈ તત્કવચં દદૌ
ત્રણે લોકના સર્જનહારે તેને એ કવચ કેવી રીતે આપ્યું?
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ બ્રહ્માત્મજસ્તપસ્વી ચ શતરૂપાપતિઃ પ્રભુઃ
શ્રીમહાદેવ બોલ્યા: બ્રહ્માજીના પુત્ર, તપસ્વી અને શતરૂપાના પતિ એ પ્રભુ હતા.
ઉત્તાનપાદસ્તત્પુત્રસ્તત્પુત્રો ધ્રુવ એવ ચ
ઉત્તાનપાદ તેમના પુત્ર હતા અને ધ્રુવ ઉત્તાનપાદના પુત્ર હતા.
ઉત્કલસ્તસ્ય પુત્રશ્ચ નારાયણપરાયણઃ
ઉત્કલ તેમના પુત્ર હતા, જે નારાયણના ભક્ત હતા.
સર્વાણિ રત્નપાત્રાણિ બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ મુદા
તેણે આનંદથી બધા રત્નના વાસણો બ્રાહ્મણોને આપ્યા.
બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ રાજા યજ્ઞાન્તે સ મહોત્સવે 2.50.
મહોત્સવના અંતે, યજ્ઞ પૂર્ણ થયા પછી રાજાએ બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યું.
સુયજ્ઞં નામ નૃપતિં ચકાર સુરસંસદિ
દેવતાઓની સભામાં તેને સુયજ્ઞ નામે પ્રસિદ્ધ કર્યો.
અન્નદાતા રત્નદાતા દાતા વૈ સર્વસમ્પદામ્
તે અન્નદાતા, રત્નદાતા અને સર્વ સંપત્તિ આપનાર હતા.
નિત્યં દદૌ સ વિપ્રેભ્યો મુદાયુક્તઃ સદક્ષિણમ્
તે હંમેશા આનંદપૂર્વક બ્રાહ્મણોને દક્ષિણાસહીત દાન આપતા.
સુપક્વાનિ ચ માંસાનિ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ પાર્વતિ
પાર્વતી, તેણે બ્રાહ્મણોને સારી રીતે રાંધેલું માંસ પણ આપ્યું.
ચોષ્યૈશ્ચર્વ્યૈર્લેહ્યપેયૈરતિતૃપ્તં દિને દિને
ભૂંજેલા, ચાવવાના, ચાટવાના અને પીવાના વિવિધ પદાર્થોથી તેઓ રોજે રોજ તૃપ્ત થતા.
પૂર્ણમન્નં ચ સૂપાક્તં સગવ્યં માંસવર્જિતમ્
તે પૂર્ણ ભોજન, સૂપ અને ઘી સાથે, પણ માંસ વિના આપતો.
ન તુષ્ટુવુઃ સુયજ્ઞં ચ તુષ્ટુવુસ્તત્પિતૄંશ્ચ તે
પણ બ્રાહ્મણોએ સુયજ્ઞની સ્તુતિ કરી નહીં; તેઓએ પોતાના પિતૃઓની જ સ્તુતિ કરી.
ચક્રુઃ સુભોજનં વિપ્રાશ્ચાતિતૃપ્તાશ્ચ સુન્દરિ
બ્રાહ્મણોએ ઉત્તમ ભોજન તૈયાર કર્યું અને, સુન્દરી, તેઓ ખૂબ જ સંતોષી થયા.
વૃષલેભ્યો દદુઃ કિઞ્ચિત્કિઞ્ચિત્પથિ ચ તત્યજુઃ
તેમણે થોડુંક ભોજન નીચ જાતિઓને આપ્યું અને થોડું રસ્તા પર છોડી દીધું.
તથાપ્યુર્વરિતં તત્ર ચાન્નરાશિસહસ્રકમ્ ।। 2.50.
છતાં પણ ત્યાં હજારો અન્નના ઢગલા બાકી રહ્યા.
રત્નેન્દ્રસારસંક્લૃપ્તચ્છત્રકોટિસમન્વિતે
મુલ્યવાન રત્નોથી શોભાયમાન છત્રો અને અસંખ્ય છાંયાઓથી તે સ્થળ સજ્જ હતું.
ચન્દનાદિસુસંસૃષ્ટે રમ્યે ચન્દનપલ્લવૈઃ
ચંદન અને અન્ય સુગંધિત પદાર્થો સાથે મિશ્રિત, ચંદનના પાંદડાઓથી શોભાયમાન, તે સ્થાન ખૂબ જ મનોહર હતું.
ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીવનસિન્દૂરસંસ્કૃતે
તે ચંદન, અગરૂ, કસ્તૂરી અને વનના સિંદૂરથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.
મુનિનારદમન્વાદિબ્રહ્મવિષ્ણુશિવાન્વિતે
મુનિ નારદ, મનુ અને અન્ય ઋષિઓ સાથે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ પણ હાજર હતા.
રૂક્ષો મલિનવાસાશ્ચ શુષ્કકણ્ઠૌષ્ઠતાલુકઃ
તેઓ ખડતલ, મેલિયા કપડાં પહેરેલા અને સૂકા ગળા, હોઠ અને તાળુવાળા હતા.
રાજાનમાશિષં ચક્રે સસ્મિતઃ સમ્પુટાઞ્જલિઃ
રાજાએ સ્મિત સાથે હાથ જોડીને આશીર્વાદ આપ્યા.
સભાસદશ્ચ નોત્તસ્થુર્જહસુઃ સ્વલ્પમેવ ચ
સભાસદોએ ઊભા રહ્યા નહીં; તેઓએ થોડુંક જ હસ્યા.
શશાપ નૃપતિં ક્રોધાત્તત્રાતિષ્ઠન્નિરંકુશઃ
અટલ ઊભા રહીને, તેણે ગુસ્સામાં રાજાને શાપ આપ્યો.
ભવાચિરં ગલત્કુષ્ઠી બુદ્ધિહીનોઽપ્યુપદ્રુતઃ
'તું જલ્દી જ કુષ્ઠરોગી, બુદ્ધિવિહિન અને પીડિત બનજે.'
યે યત્ર જહસુઃ સર્વે સમુત્તસ્થુઃ સભાસદઃ 2.50.
જે બધા સભાસદોએ ત્યાં હસ્યા, તેઓ એકસાથે ઊભા રહ્યા.
પ્રણમ્યાગત્ય રાજા તં રુરોદ ભયકાતરઃ
રાજા પાસે આવી, નમન કરીને, ભયથી રડવા લાગ્યા.
બ્રાહ્મણો ગૂઢરૂપી ચ પ્રજ્વલન્બ્રહ્મતેજસા
બ્રાહ્મણ ગુપ્ત રૂપે, બ્રહ્મતેજથી તેજસ્વી દેખાતા હતા.
હે વિપ્ર તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ સમુચ્ચાર્ય્ય પુનઃ પુનઃ
'હે વિપ્ર, ઊભા રહો, ઊભા રહો!' એમ તે વારંવાર બોલ્યા.