સિન્દૂરબિન્દુસંયુક્તં કસ્તૂરીબિન્દુસંયુતમ્ 1.10.
તેના મથાળે સિંધૂરનો ટપકો અને કસ્તૂરીનું ચિહ્ન શોભી રહ્યું હતું.
તામુવાચ પ્રિયાં શાન્તાં કામશાસ્ત્રવિશારદઃ
પ્રેમવિદ્યામાં પારંગત તેણે પોતાની પ્રિય અને શાંત સ્ત્રીને કહ્યું.
વિશ્વકર્મોવાચ મમ પ્રાણાંશ્ચાપહત્ય તિષ્ઠ કાન્તે ક્ષણં શુભે
વિશ્વકર્માએ કહ્યું: હે સુંદરે, તારા માટે હું જીવ ગુમાવી બેઠો છું, થોડી વારે અહીં ઊભી રહે.
તવૈવાન્વેષણં કૃત્વા ભ્રમામિ જગતીતલમ્
માત્ર તને શોધવા માટે હું આખી ધરતી પર ભટકી રહ્યો છું.
ત્વં કામલોકં યાસીતિ શ્રુત્વા રમ્ભામુખોદિતમ્
રંભાના મોઢેથી સાંભળ્યું કે તું કામલોકે જઈ રહી છે—
અહો સરસ્વતીતીરે પુષ્પોદ્યાને મનોહરે
અરે, સરસ્વતીના મનોહર કાંઠે, ફૂલોના બગીચામાં—
યભ કાન્તે મયા સાર્દ્ધં યૂના કાન્તેન શોભને
હે સુંદરે, જેમ યુવાન પ્રેમી પોતાની પ્રિય સાથે આનંદ માણે છે, તેમ હું પણ તારી સાથે રહ્યો છું.
સ્થિરયૌવનસંયુક્તા ત્વમેવ ચિરજીવિની
તને કાયમ યુવાની મળેલી છે અને તું જ લાંબા આયુષ્યવાળી છે.
મૃત્યુંજયવરેણૈવ મૃત્યુકન્યા જિતા મયા
મૃત્યુને જીતનારા ભગવાનના આશીર્વાદથી મેં મૃત્યુની કન્યાને જીતેલી છે.
રત્નમાલા ચ વરુણાદ્વાયોઃ સ્ત્રીરત્નભૂષણમ્
રત્નમાળા, જે સ્ત્રીઓનું શોભા છે, તે વરુણ અને વાયુમાંથી પ્રગટ થઈ.
કામશાસ્ત્રં કામદેવાદ્યોષિદ્રઞ્જનકારમ્ 1.10.
કામશાસ્ત્ર, જે સ્ત્રીઓને આનંદ આપે છે, તે કામદેવ પાસેથી મળ્યું.
રત્નમાલાં વસ્ત્રયુગ્મં સર્વાણ્યાભરણાનિ ચ
રત્નમાળ, કપડાંની જોડી અને બધા આભૂષણો,
ગૃહે તાનિ ચ સંસ્થાપ્ય ચાગતોઽન્વેષણે ભવે
એ બધું ઘરમાં મૂકી, પછી તે શોધવા બહાર ગયો.
કામુકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ઘૃતાચી સસ્મિતા મુને
પ્રેમમાં પડેલા માણસના વચન સાંભળી ઘૃતાચી હસીને બોલી, હે મુનિ.
ઘૃતાચ્યુવાચ । કિન્તુ સામયિકં વાક્યં બ્રવીષ્યામિ સ્મરાતુર
ઘૃતાચીએ કહ્યું: પણ હે પ્રેમમાં પડેલા, હવે હું સમયાનુસાર વાત કહું છું.
કામદેવાલયં યામિ કૃતવેષા ચ તત્કૃતે
હું કામદેવના મંદિર તરફ જઈ રહી છું અને એ માટે શણગારેલી છું.
અદ્યાહં કામપત્ની ચ ગુરુપત્ની તવાધુના
આજે હું કામદેવની પત્ની છું અને હવે તારી ગુરુપત્ની પણ છું.
વિદ્યાદાતા મન્ત્રદાતા ગુરુર્લક્ષગુણૈઃ પિતુઃ
જ્ઞાન આપનાર, મંત્ર આપનાર ગુરુ પિતાથી લાખગણો વધુ છે.
ગુરોઃ શતગુણૈઃ પૂજ્યા ગુરુપત્ની શ્રુતૌ શ્રુતા
શાસ્ત્રોમાં લખ્યું છે કે ગુરુપત્ની ગુરુ કરતાં પણ સો ગણી વધુ પૂજ્ય છે.
માત્રા સમાગમે સૂનોર્યાવાન્દોષઃ શ્રુતૌ શ્રુતઃ
શાસ્ત્રોમાં પુત્ર પોતાની માતા સાથે સંબંધ કરે તો જે દોષ થાય છે, તે જણાવ્યો છે.
માતરિત્યેવ શબ્દેન યાં ચ સમ્ભાષતે નરઃ 1.10.
અને જેને પુરુષ 'માતા' કહીને સંબોધે છે,
તયા હિ સંગતો યસ્સ્યાત્કાલસૂત્રં પ્રયાતિ સઃ
જે તેના સાથે સંબંધ રાખે છે, તેનું આયુષ્યનું દોરો તૂટી જાય છે.
માત્રા સહ સમાયોગે તતો દોષશ્ચતુર્ગુણઃ
માતાની સાથે સંબંધ રાખવાથી એ દોષ ચારગણો વધી જાય છે.
કુમ્ભીપાકે પતત્યેવ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ
એવો માણસ બ્રહ્માના જેટલા વર્ષ હોય તેટલા સમય સુધી કુંભીપાક નરકમાં પડે છે.
ચક્રાકારં કુલાલસ્ય તીક્ષ્ણધારં ચ ખઙ્ગવત્
કુંભારના ચાકડી જેવું ગોળ અને તીક્ષ્ણ ધારવાળું તલવાર જેવું,
શૂલવત્કૃમિસંયુક્તં તપ્તમગ્નિસમં દ્રવત્
ભાલા જેવી અંદર કીડા ભરેલી, અગ્નિ જેવી તપતી અને ઓગળી ગયેલી,
યાવાન્દોષો હિ પુંસાં ચ ગુરુપત્નીસમાગમે
ગુરુની પત્ની સાથે સંબંધ બાંધનાર પુરુષને એટલું મોટું પાપ લાગે છે.
અદ્ય યાસ્યામિ કામસ્ય મન્દિરં તસ્ય કામિની
આજે હું કામદેવના મંદિરમાં, એ પ્રેમિકાની પાસે જઈશ.
ઘૃતાચીવચનં શ્રુત્વા વિશ્વકર્મા રુરોષ તામ્
ઘૃતાચીના શબ્દો સાંભળી વિશ્વકર્મા એ પર ગુસ્સે થયા.
ઘૃતાચી તદ્વચઃ શ્રુત્વા તં શશાપ સુદારુણમ્
ઘૃતાચીના એ વચન સાંભળી, તેણે એને ભારે શાપ આપ્યો.