સુશ્રોણી સુસ્તની શ્યામા ન્યગ્રોધપરિમણ્ડલા
એના સુંદર કટિ, સુંદર સ્તન, શ્યામ રંગ અને વટ વૃક્ષ જેવી આકૃતિ હતી.
શ્વેતચમ્પકવર્ણાભા બિમ્બોષ્ઠી મૃગલોચના
એના તેજ શ્વેત ચંપક ફૂલ જેવું, એના ઓંઠ બિંબ ફળ જેવા લાલ અને આંખ મૃગ જેવી હતી.
ભાવાનુરક્તા ભાવજ્ઞા કૃષ્ણસ્ય પ્રિયભામિની
એ ભાવથી ભક્ત, ભાવની જાણકાર અને કૃષ્ણની પ્રિય હતી.
ઉવાસ દક્ષિણે ક્રોડે રાધાયાઃ પુરતઃ પુરા
પહેલાં એ રાધાના જમણા બાજુ, એના સામે રહી હતી.
દૃષ્ટ્વા રાધાં ચ પુરતો ગોપીનાં પ્રવરાં વરામ્
રાધાને પોતાના સામે, ગોપીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને અતિ ઉત્તમ જોઈને,
કોપેન કમ્પિતાઙ્ગી ચ કોપનાં કોપદર્શનામ્
કોપથી તેના અંગો કંપી ઉઠ્યા, અને ગુસ્સો અને રોષનું રૂપ દેખાડ્યું,
આગચ્છન્તીં ચ વેગેન વિજ્ઞાય તદનન્તરમ્ 2.42.
અને પછી તરત જ, તેને ઝડપથી આવતી જોઈને,
પલાયન્તં ચ તં શાન્તં સત્ત્વાધારં સુવિગ્રહમ્
તેને ભાગતો, શાંત, સર્વ જીવનો આધાર અને સુંદર રૂપ ધરાવતો જોઈને,
વિલોક્ય સઙ્કટં તત્ર ગોપીનાં લક્ષકોટયઃ
ત્યાંની મુશ્કેલી જોઈને, લાખો ગોપીઓએ,
રક્ષ રક્ષેત્યુક્તવત્યો હે દેવીતિ પુનઃ પુનઃ
વારંવાર 'અમને બચાવો, અમને બચાવો, હે દેવી!' એમ પુકારી ઉઠી.
ત્રિલક્ષકોટયો ગોપાઃ સુદામાદય એવ ચ
ત્રણ લાખ ગોપો, સુદામા અને બીજા ઘણા,
પલાયન્તં ચ કાન્તં વૈ વિજ્ઞાય પરમેશ્વરી
પાર્વતી સ્વરૂપે પરમેશ્વરીએ પોતાના પ્રિયતમને ભાગતો ઓળખી લીધો,
અદ્યપ્રભૃતિ ગોલોકં સા ચેદાયાતિ ગોપિકા
આજે પછી, જો કોઈ ગોપી ગોલોકમાં આવે,
ઇત્યેવમુક્ત્વા તત્રૈવ દેવદેવીશ્વરી રુષા
આ રીતે કહીને, ત્યાં જ દેવદેવીશ્વરી રોષથી,
નાલોક્ય પુરતઃ કૃષ્ણં રાધા વિરહકાતરા
પોતાના સામે કૃષ્ણને ન જોઈ, રાધા વિયોગમાં દુઃખી થઈ ગઈ,
હે કૃષ્ણ હે પ્રાણનાથાગચ્છ પ્રાણાધિકપ્રિય
'હે કૃષ્ણ, હે પ્રાણનાથ, આવો, મારા પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય,'
સ્ત્રીગર્વઃ પતિસૌભાગ્યાદ્વર્દ્ધતે ચ દિને દિને 2.42.
પતિના સૌભાગ્યથી સ્ત્રીનો ગર્વ દિવસે દિવસે વધે છે.
પતિર્બન્ધુઃ કુલસ્ત્રીણામધિદેવઃ સદા ગતિઃ
પતિ કુટુંબની સ્ત્રીઓનો બંધુ, પરમ દેવ અને હંમેશા આશ્રય છે.
ધર્મદઃ સુખદઃ શશ્વત્પ્રીતિદઃ શાન્તિદઃ સદા
તે ધર્મ આપનાર, સુખ આપનાર, હંમેશા પ્રેમ આપનાર અને શાંતિ આપનાર છે.
સારાત્સારતમઃ સ્વામી બન્ધૂનાં બન્ધુવર્દ્ધનઃ
તે સર્વનો સાર, શ્રેષ્ઠ સ્વામી અને સંબંધીઓનું કલ્યાણ વધારનાર છે.
ભરણાદેવ ભર્તાઽયં પાલનાત્પતિરુચ્યતે
પોષણથી તે પતિ કહેવાય છે, અને રક્ષણથી સ્વામી કહેવાય છે.
બન્ધુશ્ચ સુખબન્ધાચ્ચ પ્રીતિદાનાત્પ્રિયઃ પરઃ
તે બંધુ છે, સુખમાં જોડે છે અને પ્રેમ આપવાથી સર્વથી વધુ પ્રિય છે.
રતિદાનાચ્ચ રમણઃ પ્રિયો નાસ્તિ પ્રિયાત્પરઃ
સંગમાં આનંદ આપનારથી વધુ પ્રિય કોઈ નથી.
શતપુત્રાત્પરઃસ્વામી કુલજાનાં પ્રિયઃ સદા
ઉચ્ચ કુળની સ્ત્રીઓ માટે પતિ હંમેશા સો પુત્રથી પણ વધુ પ્રિય હોય છે.
સ્નાનં ચ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષણમ્
બધા પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કરવું અને બધા યજ્ઞોમાં દીક્ષા લેવો—
સર્વાણ્યેવ વ્રતાદીનિ મહાદાનાનિ યાનિ ચ
બધા વ્રતો અને મહાદાન, જે પણ હોય—
ગુરુસેવાવિપ્રસેવાદેવસેવાદિકં ચ યત્। સ્વામિનઃ પાદસેવાયાઃ કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્।।2.42.
ગુરુની સેવા, વિદ્વાનોની સેવા, દેવતાઓની સેવા વગેરે—આ બધું પતિના ચરણોની સેવાની સોળમું ભાગ પણ નથી.
ગુરુવિપ્રેષ્ટદેવેષુ સર્વેભ્યશ્ચ પતિર્ગુરુઃ
ગુરુ, વિદ્વાન, પ્રિય દેવતાઓ અને બધા કરતાં પતિ સર્વોચ્ચ ગુરુ છે.
ગોપીત્રિલક્ષકોટીનાં ગોપાનાં ચ તથૈવ ચ
ત્રણ લાખ કરોડ ગોપીઓમાં અને એ જ રીતે ગોપોમાં—
રમાદિગોપકાન્તાનામીશ્વરી તત્પ્રસાદતઃ
તેની કૃપાથી, રમા અને ગોપકાંતોમાં એ ઈશ્વરી છે.