ઇત્યુક્ત્વા તાં ધર્મરાજો જગામ નિજમન્દિરમ્
આ રીતે કહીને ધર્મરાજ પોતાનાં મકાનમાં પાછા ગયા.
સાવિત્રી સત્યવન્તં ચ વૃત્તાન્તં ચ યથાક્રમમ્
સાવિત્રીએ આખો પ્રસંગ ક્રમશઃ સત્યવાનને સંભળાવ્યો.
સાવિત્રીજનકઃ પુત્રાન્સ પ્રાપદ્વૈ ક્રમેણ ચ
પછી સાવિત્રીના પિતાને એક પછી એક પુત્રો પ્રાપ્ત થયા.
લક્ષવર્ષં સુખં ભુક્ત્વા પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે
પવિત્ર ભારતભૂમિમાં લાખ વર્ષ સુધી સુખથી જીવન વિતાવીને,
સવિતુશ્ચાધિદેવી યા મન્ત્રાધિષ્ઠાતૃદેવતા
સાવિત્રી એ સવિતાનું અધિદેવી છે, જે મંત્રને શક્તિ આપે છે.
ઇત્યેવં કથિતં વત્સ સાવિત્ર્યાખ્યાનમુત્તમમ્
હવે, વત્સ, તને આ ઉત્તમ સાવિત્રી કથા સંભળાવી.
નારદ ઉવાચ સાવિત્રીયમસંવાદે શ્રુતં સુવિમલં યશઃ
નારદે કહ્યું: સાવિત્રીના સંવાદમાં શુદ્ધ અને પ્રસિદ્ધ કથા સાંભળવામાં આવી.
તદ્ગુણોત્કીર્ત્તનં સત્યં મંગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્
એના ગુણોની સ્તુતિ એ સર્વ મંગલોમાં પણ શ્રેષ્ઠ મંગલ છે.
કેનાદૌ પૂજિતા સાઽપિ કિમ્ભૂતા કેન વા પુરા
કોણે સૌપ્રથમ તેની પૂજા કરી હતી? એ કેવી હતી? અને પ્રાચીન સમયમાં કોણે તેની આરાધના કરી હતી?
નારાયણ ઉવાચ દેવી વામાંશસંભૂતા ચાસીત્સા રાસમણ્ડલે
નારાયણે કહ્યું: દેવી ડાબી બાજુથી ઉત્પન્ન થઈ અને રાસમંડળમાં હાજર હતી.
અતીવ સુન્દરી શ્યામા ન્યગ્રોધપરિમણ્ડલા
તે અતિ સુંદર છે, શ્યામવર્ણની છે અને તેનું રૂપ વટવૃક્ષ જેટલું વિશાળ છે.
શ્વેતચમ્પકવર્ણાભા સુખદૃશ્યા મનોહરા
તેના તેજમાં સફેદ ચંપકના ફૂલો જેવી ઝાંખી છે, જોવા મન ભળી જાય અને મનને મોહી લે છે.
શરન્મધ્યાહ્નપદ્માનાં શોભાશોભિતલોચના
શરદના મધ્યાહ્નના કમળો જેવી તેજસ્વી આંખો તેની છે.
સમા રૂપેણ વર્ણેન તેજસા વયસા ત્વિષા
તે રૂપ, રંગ, તેજ, યુવાની અને કાંતિમાં સમાન છે.
સ્મિતેન વીક્ષણેનૈવ વચસા ગમનેન ચ
માત્ર તેના સ્મિત, નજર, બોલ અને ચાલથી જ,
તદ્વામાંશા મહાલક્ષ્મીર્દક્ષિણાંશા ચ રાધિકા 2.35.
તેના ડાબા ભાગમાંથી મહાલક્ષ્મી અને જમણા ભાગમાંથી રાધિકા પ્રગટ થઈ.
મહાલક્ષ્મીશ્ચ તત્પશ્ચાચ્ચકમે કમનીયકમ્
પછી મહાલક્ષ્મીએ અતિ મોહક રૂપ ધારણ કર્યું.
દક્ષિણાંશો વૈ દ્વિભુજો વામાંશશ્ચ ચતુર્ભુજઃ
જમણો ભાગ બે હાથવાળો છે અને ડાબો ભાગ ચાર હાથવાળો છે.
લક્ષ્યતે દૃશ્યતે વિશ્વં સ્નિગ્ધદૃષ્ટ્યા યયાઽનિશમ્
તેની કોમળ નજરથી આખું જગત સતત જોવામાં અને અનુભવામાં આવે છે.
દ્વિભુજો રાધિકાકાન્તો લક્ષ્મીકાન્તશ્ચતુર્ભુજઃ
બે હાથવાળો રાધિકાનો પ્રિય છે અને ચાર હાથવાળો લક્ષ્મીનો પ્રિય છે.
ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠં પ્રયયૌ પદ્મયા સહ
ચાર હાથવાળો પદ્મા સાથે વૈકુંઠે ગયો.
મહાલક્ષ્મીશ્ચ યોગેન નાનારૂપા બભૂવ સા
મહાલક્ષ્મીએ પોતાના યોગથી અનેક રૂપ ધારણ કર્યા.
શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપા ચ સર્વસૌભાગ્યસંયુતા
તે શુદ્ધ સત્વરૂપ છે અને સર્વે શુભતાથી યુક્ત છે.
સ્વર્ગે ચ સ્વર્ગલક્ષ્મીશ્ચ શક્રસમ્પત્સ્વરૂપિણી
સ્વર્ગમાં તે સ્વર્ગલક્ષ્મી છે, શક્રની સમૃદ્ધિના સ્વરૂપે છે.
ગૃહલક્ષ્મીર્ગૃહેષ્વેવ ગૃહિણી ચ કલાંશયા
ઘરોમાં તે ઘરલક્ષ્મી છે, ગૃહિણી છે અને કળાઓના અંશથી યુક્ત છે.
ગવાં પ્રસૂઃ સા સુરભિર્દક્ષિણા યજ્ઞકામિની 2.35.
તે ગાયોની માતા સુરભિ છે અને જમણો ભાગ યજ્ઞની ઈચ્છાવાળી છે.
શોભારૂપા ચ ચન્દ્રે સા સૂર્ય્યમણ્ડલમણ્ડિતા
ચાંદ્રમાં તે તેજસ્વી છે અને સૂર્યમંડળમાં શોભાયમાન છે.
નૃપેષુ નૃપપત્નીષુ દિવ્યસ્ત્રીષુ ગૃહેષુ ચ
રાજાઓમાં, રાણીઓમાં, દૈવી સ્ત્રીઓમાં અને ઘરોમાં પણ તે છે.
પ્રતિમાસુ ચ દેવાનાં મઙ્ગલેષુ ઘટેષુ ચ
દેવતાઓની પ્રતિમાઓમાં અને શુભ કળશોમાં,
મણીંદ્રેષુ ચ હારેષુ ક્ષીરં વૈ ચન્દનેષુ ચ
મૂળ્યવાન મણિઓ અને હારમાં, તેમજ દૂધ અને ચંદનમાં,