સૃષ્ટિં કર્ત્તું મહાભાગો મહાભાગવતાન્દ્વિજ
દ્વિજ, જગતની રચના કરવા માટે એ મહાભાગ્યશાળી અને મહાભક્ત મનુ.
ચુકોપ હેતુના તેન વિધાતા જગતાં પતિઃ
એ કારણથી વિધાતા, જગતના સ્વામી, ક્રોધિત થયા.
આવિર્ભૂતા લલાટાચ્ચ રુદ્રા એકાદશ પ્રભો
પ્રભુ, તેમના લલાટમાંથી અગિયાર રુદ્રો પ્રગટ થયા.
સર્વેષામેવ વિશ્વાનાં સ તામસ ઇતિ સ્મૃતઃ 1.8.
સૌ જીવોમાં એ તામસ રૂપે ઓળખાય છે.
ગોલોકનાથઃ કૃષ્ણશ્ચ નિર્ગુણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ
ગોલોકના નાથ શ્રીકૃષ્ણ ગુણોથી પર અને પ્રકૃતિથી પર છે.
શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપં ચ નિર્મલં વૈષ્ણવાગ્રણીમ્
શુદ્ધ સત્વરૂપ, નિર્મળ અને વૈષ્ણવોમાં શ્રેષ્ઠ.
મહાન્મહાત્મા મતિમાન્ભીષણશ્ચ ભયંકરઃ
તે મહાન છે, મહાન આત્માવાળો, બુદ્ધિશાળી, ભયાનક અને ડરાવનારો છે.
પુલસ્ત્યો દક્ષકર્ણાચ્ચ પુલહો વામકર્ણતઃ
પુલસ્ત્ય દાયાં કાનમાંથી જન્મ્યો અને પુલહા ડાબાં કાનમાંથી ઉત્પન્ન થયો.
અરણિર્નાસિકારન્ધ્રાદઙ્ગિરાશ્ચ મુખાદ્રુચિઃ
અરણિ નાકના રંધ્રમાંથી અને અઙ્ગિરા મોઢાની છતમાંથી જન્મ્યા.
છાયાયાઃ કર્દમો જાતો નાભેઃ પઞ્ચશિખસ્તથા
છાંયાથી કર્દમ જન્મ્યા અને નાભિમાંથી પંચશિખ પણ ઉત્પન્ન થયા.
મરીચિઃ સ્કન્ધદેશાચ્ચૈવાપાન્તરતમા ગલાત્
મરીચિ ખભાની આસપાસથી અને અપાંતરતમાં ગળાથી જન્મ્યા.
હંસશ્ચ વામકુક્ષેશ્ચ દક્ષકુક્ષેર્યતિઃ સ્વયમ્ પિતુર્વાક્યં સમાકર્ણ્ય તમુવાચ સ નારદઃ
હંસ ડાબી બાજુના પેટમાંથી અને યતિ જમણી બાજુના પેટમાંથી જન્મ્યા; પિતાના વચન સાંભળી, નારદે તેમને કહ્યું.
નારદ ઉવાચ કારયિત્વા દારયુક્તાનસ્માન્વદ જગત્પતે
નારદે કહ્યું: હે જગતના સ્વામી, અમને તપમાં લગાડી પછી અમને કહો.
પિત્રા તે તપસે યુક્તાઃ સંસારાય વયં કથમ્ 1.8.
અમારા પિતાએ અમને તપમાં લગાડ્યા છે, તો હવે અમે સંસારમાં કેવી રીતે પ્રવૃત્ત થવું?
કસ્મૈ પુત્રાય પીયૂષાત્પરં દત્તં તપોઽધુના
હવે કયા પુત્રને તપ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ અમૃત આપ્યું છે?
અતીવ નિમ્ને ઘોરે ચ ભવાબ્ધૌ યઃ પતેત્પિતઃ
હે પિતા, આ અત્યંત ઊંડા અને ભયાનક સંસાર સમુદ્રમાં કોણ પડી જશે?
નિસ્તારબીજં સર્વેષાં બીજં ચ પુરુષોતમમ્
બધાને મુક્તિ આપનારો બીજ અને સર્વોત્તમ પુરુષનો બીજ.
ભક્તૈકશરણં ભક્તવત્સલં સ્વચ્છમેવ ચ
તે ભક્તોનો એકમાત્ર આશરો છે, ભક્તપ્રેમી છે અને નિર્વિકારી છે.
ભક્તારાધ્યં ભક્તસાધ્યં વિહાય પરમેશ્વરમ્
જેને ભક્તો પૂજે છે, ભક્તો દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે, પણ પરમેશ્વરને છોડીને.
વિહાય કૃષ્ણસેવાં ચ પીયૂષાદધિકાં પ્રિયામ્
કૃષ્ણસેવાને છોડીને, જે અમૃતથી પણ વધુ પ્રિય છે.
સ્વપ્નવન્નશ્વરં તુચ્છમસત્યં મૃત્યુકારણમ્
સ્વપ્ન જેવું નાશવાન, તુચ્છ, અસત્ય અને મૃત્યુનું કારણ છે.
યથા બડિશમાંસં ચ મત્સ્યાપાતસુખપ્રદમ્
જેમ બાંસડી પરનું માંસ માછલીને પકડાવાનું સુખ આપે છે.
ઇત્યુક્ત્વા નારદસ્તત્ર વિરરામ વિધેઃ પુરઃ
આ રીતે કહીને નારદે વિધાતા સામે મૌન ધારણ કર્યું.
બ્રહ્મા કોપપરીતશ્ચ શશાપ તનયં દ્વિજ 1.8.
બ્રહ્મા ક્રોધથી ભરાઈ ગયા અને પોતાના પુત્રને શાપ આપ્યો, હે દ્વિજ.
બ્રહ્મોવાચ ક્રીડામૃગશ્ચ ત્વં સાધ્યો યોષિલ્લુબ્દ્ધધશ્ચ લમ્પટઃ
બ્રહ્માએ કહ્યું: તું રમતો હરણ બનશે, સ્ત્રીઓ માટે લલચાયેલી, લોભી અને કામી પણ બનશે.
સ્થિરયૌવનયુક્તાનાં રૂપાઢ્યાનાં મનોહરઃ
જે યુવાવસ્થાથી ભરપૂર અને સુંદરતા ધરાવતી સ્ત્રીઓ છે, તેમના માટે તું આકર્ષક બનશે.
શૃઙ્ગારશાસ્ત્રવેત્તા ચ મહાશૃઙ્ગારલોલુપઃ
તને પ્રેમવિદ્યાનું જ્ઞાન હશે અને તું ખૂબજ રાગી અને રસિક બનશે.
ગન્ધર્વાણાં ચ સુવરઃ સુસ્વરશ્ચ સુગાયનઃ
ગંધર્વોમાં તારો સ્વર સુંદર, મીઠો અને ગાનમાં નિપુણ હશે.
પ્રાજ્ઞો મધુરવાક્ શાન્તઃ સુશીલઃ સુન્દરઃ સુધીઃ
તને બુદ્ધિશાળી, મીઠા બોલનાર, શાંત, સારા સ્વભાવવાળો, સુંદર અને સમજદાર ગણાશે.
તાભિર્દિવ્યં લક્ષયુગં વિહૃત્ય નિર્જને વને
તુ એ સ્ત્રીઓ સાથે એકાંત વનમાં દિવ્ય લાખ વર્ષ સુધી આનંદ માણશે.