શૂદ્રાણાં ચ પ્રતિગ્રાહી શૂદ્રયાજી ચ યો દ્વિજઃ
જે શૂદ્ર પાસેથી દાન લે છે અથવા શૂદ્ર માટે યજ્ઞ કરે છે,
યો વિપ્રોઽવીરાન્નભોજી ઋતુસ્નાતાન્નભોજકઃ
જે બ્રાહ્મણ વીર પુરુષ દ્વારા અપાયેલું ભોજન નહિ ખાય, કે ઋતુવતી સ્ત્રી દ્વારા અપાયેલું ભોજન ન ખાય,
યઃ કન્યાવિક્રયી વિપ્રો યો હરેર્નામવિક્રયી
જે બ્રાહ્મણ કન્યાનું વેચાણ કરે છે અથવા હરિના નામનું વેચાણ કરે છે,
સૂર્ય્યોદયે ચ દ્વિર્ભોજી મત્સ્યભોજી ચ યો દ્વિજઃ
જે દ્વિજ સૂર્યોદયે બે વાર ભોજન કરે છે અથવા માછલી ખાય છે,
ઇત્યુક્ત્વા ચ મુનિશ્રેષ્ઠઃ સર્વ પૂજાવિધિક્રમમ્
આ રીતે કહીને શ્રેષ્ઠ મુનિએ પૂજનની સંપૂર્ણ રીત સમજાવી.
દત્ત્વા સર્વં નૃપેન્દ્રાય પ્રયયૌ સ્વાલયં મુનિઃ
બધું રાજાને આપી મુનિ પોતાના ઘરે ચાલ્યા ગયા.
નારદ ઉવાચ સ્તોત્રં મન્ત્રં ચ કિં દત્ત્વા પ્રયયૌ સ પરાશરઃ ।।2.23.
નારદે પૂછ્યું: પરાશરે કયો સ્તોત્ર અને મંત્ર આપ્યા પછી ગયા?
નૃપઃ કેન વિધાનેન સંપૂજ્ય શ્રુતિમાતરમ્
રાજાએ કઈ રીતથી વેદમાતાનું પૂજન કર્યું હતું?
નારાયણ ઉવાચ વ્રતમેવ ચતુર્દશ્યાં વ્રતી ભક્ત્યા સમાચરેત્
નારાયણે કહ્યું: ચતુર્દશી ના દિવસે ઉપવાસી ભક્તિપૂર્વક વ્રત કરે.
વ્રતં ચતુર્દશાબ્દં ચ દ્વિસપ્તફલસંયુતમ્
ચતુર્દશીના દિવસે કરેલું વ્રત બે સપ્તક ફળ આપે છે.
વસ્ત્રં યજ્ઞોપવીતં ચ ભોજ્યં ચ વિધિપૂર્વકમ્
વિધિ પ્રમાણે અર્પણ કરેલા વસ્ત્ર, યજ્ઞોપવીત અને ભોજન.
ગણેશં ચ દિનેશં ચ વહ્નિં વિષ્ણું શિવં શિવામ્
ગણેશ, દિનેશ, અગ્નિ, વિષ્ણુ, શિવ અને પાર્વતી.
શૃણુ ધ્યાનં ચ સાવિત્ર્યાશ્ચોક્તં માધ્યન્દિને ચ યત્
હવે મધ્યાહ્ન સમયે સાધન કરાતી સાવિત્રીનું ધ્યાન સાંભળો.
તપ્તકાઞ્ચનવર્ણાભાં જ્વલન્તીં બ્રહ્મતેજસા
તપેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી, બ્રહ્માના તેજથી ઝળહળતી.
ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યાં રત્નભૂષણભૂષિતામ્
હળવી સ્મિત અને પ્રસન્ન ચહેરાવાળી, રત્નભૂષણોથી શોભાયમાન.
સુખદાં મુક્તિદાં શાન્તાં કાન્તાં ચ જગતાં વિધેઃ
સુખ અને મુક્તિ આપનારી, શાંત, સુંદર અને જગતની સર્જનહાર.
વેદાધિષ્ઠાતૃદેવીં ચ વેદશાસ્ત્રસ્વરૂપિણીમ્ 2.23.
વેદોની અધિષ્ઠાત્રી દેવી અને વેદશાસ્ત્રરૂપા.
ધ્યાત્વા ધ્યાનેન ચાનેન દત્ત્વા પુષ્પં સ્વમૂર્દ્ધનિ
આ રીતે ધ્યાન કરીને, પોતાનાં માથા પર ફૂલ મૂકો.
દત્ત્વા ષોડશોપચારં વેદોક્તમન્ત્રપૂર્વકમ્
વેદમાં જણાવેલા મંત્રોથી, શોડશોપચાર પૂજા કરો.
આસનં પાદ્યમર્ઘ્યં ચ સ્નાનીયં ચાનુલેપનમ્
આસન, પાદ્ય, અર્ઘ્ય, સ્નાન માટેનું પાણી અને અંગ પર લગાવાનું તૈલ.
વસનં ભૂષણં માલ્યં ગન્ધમાચમનીયકમ્
વસ્ત્ર, આભૂષણ, માળા, સુગંધ અને આચમન માટેનું પાણી.
દારુસારવિકારં ચ હેમાદિનિર્મિતં ચ વા
ચંદન અથવા સોનાથી બનેલું, કે અન્ય કિંમતી વસ્તુઓથી તૈયાર કરેલું.
તીર્થોદકં ચ પાદ્યં ચ પુણ્યદં પ્રીતિદં મહત્
પવિત્ર તીર્થજળ અને પાદ્ય, જે પુણ્ય અને આનંદ આપે છે.
પવિત્રરૂપમર્ઘ્યં ચ દૂર્વાપુષ્પાક્ષતાન્વિતમ્
પવિત્ર અર્ઘ્ય, દુર્વા, ફૂલ અને અક્ષત સાથે.
સુગન્ધિ ધાત્રીતૈલં ચ દેહસૌન્દર્ય્યકારણમ્
સુગંધિત આમળાનું તેલ, શરીરની સુંદરતા વધારવા માટે.
મલયાચલસમ્ભૂતં દેહશોભાવિવર્દ્ધનમ્
મલય પર્વતમાંથી મળેલું, શરીરનું તેજ વધારનાર.
ગન્ધદ્રવ્યોદ્ભવઃ પુણ્યઃ પ્રીતિદો દિવ્યગન્ધદઃ 2.23.
સુગંધિત દ્રવ્યોમાંથી ઉત્પન્ન, પુણ્યદાયક, આનંદદાયક અને દિવ્ય સુગંધ આપનાર.
જગતાં દર્શનીયં ચ દર્શનં દીપ્તિકારણમ્
જગતમાં દર્શન માટે યોગ્ય, જેના દર્શનથી તેજ વધે છે.
તુષ્ટિદં પુષ્ટિદં ચૈવ પ્રીતિદં ક્ષુદ્વિનાશનમ્
આથી સંતોષ, તંદુરસ્તી અને આનંદ મળે છે, અને ભૂખ પણ દૂર થાય છે.
તામ્બૂલં ચ વરં રમ્યં કર્પૂરાદિસુવાસિતમ્
તમ્બૂલ ઉત્તમ અને મનોહર છે, તેમાં કપૂર અને અન્ય સુગંધો ભળેલા છે.