દ્વિચક્રં વિસ્તૃતાસ્યં ચ વનમાલાસમન્વિતમ્
બે ચકરા અને વિશાળ મોઢું છે, તથા વનમાલાથી શોભાયમાન છે.
દ્વારદેશે દ્વિચક્રં ચ સશ્રીકં ચ સમં સ્ફુટમ્
દ્વાર પાસે બે ચકરાવાળું છે, તે સમાન, સ્પષ્ટ અને સમૃદ્ધિના ચિહ્નોથી યુક્ત છે.
પ્રદ્યુમ્નં સૂક્ષ્મચક્રં ચ નવીનનીરદપ્રભમ્
પ્રદ્યુમ્ન સૂક્ષ્મ ચક્રવાળો છે અને તાજા મેઘ જેવું તેજ ધરાવે છે.
દ્વે ચક્રે ચૈકલગ્ને ચ પૃષ્ઠે યત્ર તુ પુષ્કલમ્
બે ચકરા છે, એક જોડાયેલું છે અને પીઠ પર પૂરતું છે.
અનિરુદ્ધં તુ પીતાભં વર્તુલં ચાતિશોભનમ્
અનિરુદ્ધ પીળો રંગ ધરાવે છે, ગોળ છે અને અત્યંત સુંદર છે.
શાલગ્રામશિલા યત્ર તત્ર સન્નિહિતો હરિઃ
જ્યાં શાલગ્રામ શિલા હોય છે, ત્યાં હરિ હાજર રહે છે.
યાનિ કાનિ ચ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યાદિકાનિ ચ
જે કોઈ પણ પાપો હોય, બ્રાહ્મણહત્યાદિ સહિતના,
છત્રાકારં ભવેદ્રાજ્યં વર્તુલે ચ મહાશ્રિયઃ
છત્ર જેવો આકાર રાજસત્તા આપે છે અને ગોળ આકાર મહાસંપત્તિ આપે છે.
વિકૃતાસ્યે ચ દારિદ્ર્યં પિઙ્ગલે હાનિરેવ ચ 2.21.
વિકારગ્રસ્ત મોઢું હોય તો ગરીબી આવે છે અને પીળાશ પડતો રંગ હોય તો નુકસાન થાય છે.
વ્રતં દાનં પ્રતિષ્ઠા ચ શ્રાદ્ધં ચ દેવપૂજનમ્
વ્રત, દાન, પ્રતિષ્ઠા, શ્રાદ્ધ અને દેવપૂજા—
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષિતઃ
એવો મનુષ્ય જાણે બધા તીર્થોમાં સ્નાન કરી ચૂક્યો હોય અને બધા યજ્ઞોમાં દીક્ષા લીધેલી હોય.
સર્વદાનેષુ યત્પુણ્યં પ્રાદક્ષિણ્યે ભુવો યથા
બધા દાનથી કે પૃથ્વીનું પ્રદક્ષિણ કરીને જે પુણ્ય મળે છે—
તસ્ય સ્પર્શં ચ વાઞ્છન્તિ તીર્થાનિ નિખિલાનિ ચ
તેના સ્પર્શની ઈચ્છા બધા પવિત્ર તીર્થો કરે છે.
પાઠે ચતુર્ણાં વેદાનાં તપસાં કરણે સતિ
જ્યારે કોઈ ચારેય વેદોનું પાઠ કરે છે અથવા તપ કરે છે,
શાલગ્રામશિલાતોયં નિત્યં ભુઙ્ક્તે ચ યો નરઃ
જે માણસ રોજ શાલગ્રામ શિલાનું પાણી પીવે છે,
તસ્ય સ્પર્શં ચ વાઞ્છન્તિ તીર્થાનિ નિખિ લાનિ ચ
તેના સ્પર્શની ઈચ્છા બધા પવિત્ર તીર્થો કરે છે.
તત્રૈવ હરિણા સાર્દ્ધમસંખ્યં પ્રાકૃતં લયમ્
ત્યાં જ હરી સાથે અસંખ્ય પ્રાકૃત તત્વો લય પામે છે.
યાનિ કાનિ ચ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યાદિકાનિ ચ
જેવા-તેવા બધા પાપો, બ્રાહ્મણહત્યાદિ સહિત,
તત્પાદપદ્મરજસા સદ્યઃ પૂતા વસુન્ધરા 2.21.
તેના પદપદ્મની ધૂળીથી ધરતી તરત જ પવિત્ર થાય છે.
શાલગ્રામશિલા તોયં મૃત્યુકાલ ચ યો લભેત્
જે મૃત્યુ સમયે શાલગ્રામ શિલાનું પાણી મેળવે છે,
નિર્વાણમુક્તિં લભતે કર્મભોગાદ્વિમુચ્યતે
તે મુક્તિ પામે છે અને કર્મફળમાંથી છૂટકો મેળવે છે.
શાલગ્રામશિલાં ધૃત્વા મિથ્યાવાદં વદેત્તુ યઃ
જે શાલગ્રામ શિલા હાથમાં રાખી ખોટું બોલે છે,
શાલગ્રામશિલાં સ્પૃષ્ટ્વા સ્વીકારં યો ન પાલયેત્
જે શાલગ્રામ શિલાને સ્પર્શી પોતાનો સંકલ્પ પાળતો નથી,
તુલસીપત્ર વિચ્છેદં શાલગ્રામે કરોતિ યઃ
જે શાલગ્રામની પૂજા માટે તુલસી પત્ર તોડી લે છે,
તુલસીપત્રવિચ્છેદં શંખે યો હિ કરોતિ ચ
જે શંખ માટે તુલસી પત્ર તોડી લે છે,
શાલગ્રામં ચ તુલસીં શંખમેકત્ર એવ ચ
શાલગ્રામ, તુલસી અને શંખ—જ્યારે ત્રણેય એક સાથે હોય,
સકૃદેવ હિ યો યસ્યાં વીર્ય્યાધાનં કરોતિ યઃ
જે કોઈ એકવાર પણ એમાં વીર્ય મૂકે છે,
ત્વં પ્રિયા શંખચૂડસ્ય ચૈકમન્વન્તરાવધિ
તુ શંખચૂડાને એક મન્વંતર સુધી પ્રિય છે.
ઇત્યુક્ત્વા શ્રીહરિસ્તાં ચ વિરરામ ચ સાદરમ્ 2.21.
આ રીતે કહી શ્રીહરીએ સન્માનપૂર્વક વાત બંધ કરી.
યથા શ્રીશ્ચ તથા સા ચાપ્યુવાસ હરિવક્ષસિ
જેમ શ્રી પોતે, તેમ એ પણ હરીના વક્ષ પર રહી.