નારાયણ ઉવાચ શંખચૂડસ્ય રૂપેણ રેમે તદ્રામયા સહ
નારાયણે કહ્યું: શંખચૂડના રૂપમાં, તે પોતાની પ્રિય સાથે આનંદ માણતો હતો.
શંખચૂડસ્ય કવચં ગૃહીત્વા માયયા હરિઃ
હરિએ પોતાની માયાથી શંખચૂડનું કવચ લઈ લીધું.
દુન્દુભિં વાદયામાસ તુલસીદ્વારસન્નિધૌ
એ તુલસીના દ્વાર પાસે ઢોલ વગાડવા લાગ્યા.
તચ્છ્રુત્વા સા ચ સાધ્વી ચ પરમાનન્દસંયુતા
આ સાંભળીને, તે સતી સ્ત્રી પરમ આનંદથી ભરાઈ ગઈ.
બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્ત્વા કારયામાસ મઙ્ગલમ્
તેણે બ્રાહ્મણોને ધન આપ્યું અને શુભ કાર્ય કરાવ્યા.
અવરુહ્ય રથાદ્દેવો દેવ્યાશ્ચ ભવનં યયૌ
દેવતા રથમાંથી ઊતર્યા અને દેવીના ઘર ગયા.
દૃષ્ટ્વા ચ પુરતઃ કાન્તં શાન્તં કાન્તા મુદાઽન્વિતા
પોતાના શાંત અને મનોહર પ્રિયતમને સામે જોઈ, પ્રિય પણ આનંદથી ભરાઈ ગઈ.
રત્નસિંહા સને રમ્યે વાસયામાસ કામુકી
સુંદર રત્નના સિંહાસન પર, કામુકાએ તેને બેસાડ્યું.
અદ્ય મે સફલં જન્મ હ્યદ્ય મે સફલાઃ ક્રિયાઃ 2.21.
આજે મારું જન્મ સાર્થક થયું; આજે મારાં બધા કાર્યો ફળદાયી થયા.
સસ્મિતા સકટાક્ષં ચ સકામા પુલકાઞ્ચિતા
હસતી, તિરછા નજરે, ઇચ્છાથી ભરપૂર અને આનંદથી રોમાંચિત થઈ.
તુલસ્યુવાચ કથં બભૂવ વિજયસ્તન્મે બ્રૂહિ કૃપાનિધે
તુલસી બોલી: દયાના દરિયા, મને કહો કે એ વિજય કેવી રીતે મળી.
તુલસીવચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય કમલાપતિઃ
તુલસીના શબ્દો સાંભળીને લક્ષ્મીપતિ હળવાશથી સ્મિત કર્યા.
શ્રીહરિરુવાચ નાશો બભૂવ સર્વેષાં દાનવાનાં ચ કામિનિ
શ્રીહરિ બોલ્યા: સુન્દરી, બધા દાનવો નાશ પામ્યા.
પ્રીતિં ચ કારયામાસ બ્રહ્મા ચ સ્વયમાવયોઃ
અને બ્રહ્માજીએ પોતે જ આપણા વચ્ચે પ્રેમ પેદા કર્યો.
મયાઽઽગતં સ્વભવનં શિવલોકં શિવો ગતઃ
હું મારા ઘરે પાછો ગયો અને શિવજી શિવલોકે ગયા.
રેમે રમાપતિસ્તત્ર રામયા સહ નારદ સર્વં વિતર્કયામાસ કસ્ત્વમેવેત્યુવાચ હ
ત્યાં લક્ષ્મીપતિ રામા સાથે આનંદ માણતા હતા; નારદજી બધું વિચારીને પૂછ્યું: 'તમે સાચા કોણ છો?'
તુલસ્યુવાચ
તુલસી બોલી:
દૂરીકૃતં મત્સતીત્વમથવા ત્વાં શપામહે
મારું પવિત્રત્વ દૂર થયું છે, નહિંતર મને તમને શાપ આપવો પડશે.
દધાર લીલયા બ્રહ્મન્સ્વાં મૂર્તિં સુમનોહરામ્ નવીનનીરદ શ્યામં શરત્પઙ્કજલોચનમ્ ।। 2.21.
હે બ્રાહ્મણ, તેમણે સહેલાઈથી પોતાની મનમોહક મૂર્તિ ધારણ કરી; નવાં મેઘ જેવો શ્યામ રંગ અને શરદના કમળ જેવી આંખો.
કોટિકન્દર્પલીલાભં રત્નભૂષણભૂષિતમ્
તેમની સુંદરતા કરોડો કામદેવ જેવી હતી અને તેઓ રત્નોના આભૂષણોથી શોભતા હતા.
તં દૃષ્ટ્વા કામિની કામાન્મૂર્છાં સંપ્રાપ લીલયા
તેમને જોઈને, કામથી ભરેલી સ્ત્રી રમતમાં બેહોશ થઈ ગઈ.
હે નાથ તે દયા નાસ્તિ પાષાણ સદૃશસ્ય ચ
હે પ્રભુ, તમને દયા નથી, તમારું હૃદય પથ્થર જેવું છે.
પાષાણસદૃશસ્ત્વં ચ દયાહીનો યતઃ પ્રભો
પ્રભુ, તમે પથ્થર જેવા છો, એટલે તમને દયા નથી.
યે વદન્તિ દયાસિન્ધું ત્વાં તે ભ્રાન્તા ન સંશયઃ
જે લોકો તમને દયાના દરિયા કહે છે, તેઓ ચોક્કસ ભ્રમમાં છે.
દુર્વૃત્તસ્ત્વં ચ સર્વજ્ઞો ન જાનાસિ પરવ્યથામ્
તમે બધું જાણો છો છતાં દુશ્ટ છો અને બીજાની પીડા સમજતા નથી.
ઇત્યુક્ત્વા ચ મહાસાધ્વી નિપત્ય ચરણે હરેઃ
આવું કહી મહાસાધ્વી હરિના ચરણોમાં પડી ગઈ.
તસ્યાશ્ચ કરુણાં દૃષ્ટ્વા કરુણામયસાગરઃ
તેણી પર દયા જોઈને દયાના સાગર પગળી ગયા.
શ્રીભગવાનુવાચ ત્વદર્થે શઙ્ખચૂડશ્ચ ચકાર સુચિરં તપઃ
શ્રીભગવાન બોલ્યા: તારા માટે શંખચૂડાએ ઘણાં વર્ષો સુધી કઠોર તપ કર્યું હતું.
કૃત્વા ત્વાં કામિનીં કામી વિજહાર ચ તત્ફલાત્ 2.21.
તેણે તને સ્ત્રી બનાવી અને પોતાની ઇચ્છા મુજબ આનંદ માણ્યો. એથી જે પરિણામ આવ્યું, તે પ્રાપ્ત થયું.
ઇદં શરીરં ત્યક્ત્વા ચ દિવ્યં દેહં વિધાય ચ
પછી આ શરીર છોડીને, તું દિવ્ય રૂપ ધારણ કર્યું.