શઙ્કરસ્તેન શૂલેન દાનવસ્યાસ્થિજાલકમ્
શંકરે એ શૂલથી દૈત્યના હાડકાંના બંધને તોડી નાંખ્યા.
પ્રેમ્ણા ચ પ્રેરયામાસ લવણોદે ચ સાગરે
અને પ્રેમથી તેને લવણ સમુદ્રમાં મોકલી દીધો.
નાનાપ્રકારરૂપા ચ શ્રેષ્ઠા પૂતા સુરાર્ચને
વિવિધ સુંદર રૂપોમાં, દેવોની પૂજામાં શ્રેષ્ઠ અને પવિત્ર છે.
તીર્થતોયસ્વરૂપં ચ પવિત્રં શંકરં વિના
તીર્થના પવિત્ર જળનું સ્વરૂપ પણ શુદ્ધ છે, પણ શંકર સિવાયનું.
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ યઃ સ્નાતઃ શંખવારિણા
જે શંખના જળથી સ્નાન કરે છે, એ જાણે બધા તીર્થોમાં સ્નાન કરેલું હોય છે.
તત્રૈવ સતતં લક્ષ્મીર્દૂરીભૂતમમઙ્ગલમ્ ભીતા રુષ્ટા યાતિ લક્ષ્મીઃ સ્થલમન્યં સ્થલાત્તતઃ ।।2.20.
ત્યાં સદા લક્ષ્મી રહે છે અને અશુભ દૂર થઈ જાય છે; લક્ષ્મી ભયભીત અને રોષાયમાન થઈ એ સ્થાન છોડીને બીજે જાય છે.
શિવશ્ચ દાનવં હત્વા શિવલોકં જગામ સઃ
શિવે દાનવને મારીને પોતાના લોકમાં ગયા.
સુરાઃ સ્વવિષયં પ્રાપુઃ પરમાનન્દસંયુતાઃ
દેવતાઓ પરમ આનંદથી પોતાના પોતાના લોકમાં પાછા ગયા.
બભૂવ પુષ્પવૃષ્ટિશ્ચ શિવસ્યોપરિ સન્તતમ્
શિવ પર સતત ફૂલોની વરસાદ થવા લાગી.
નારદ ઉવાચ તુલસ્યા કેન રૂપેણ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ
નારદે પૂછ્યું: તુલસી કયા રૂપે પ્રગટ થઈ હતી? કૃપા કરીને એ મને સમજાવો.
નારાયણ ઉવાચ શંખચૂડસ્ય રૂપેણ રેમે તદ્રામયા સહ
નારાયણે કહ્યું: શંખચૂડના રૂપમાં, તે પોતાની પ્રિય સાથે આનંદ માણતો હતો.
શંખચૂડસ્ય કવચં ગૃહીત્વા માયયા હરિઃ
હરિએ પોતાની માયાથી શંખચૂડનું કવચ લઈ લીધું.
દુન્દુભિં વાદયામાસ તુલસીદ્વારસન્નિધૌ
એ તુલસીના દ્વાર પાસે ઢોલ વગાડવા લાગ્યા.
તચ્છ્રુત્વા સા ચ સાધ્વી ચ પરમાનન્દસંયુતા
આ સાંભળીને, તે સતી સ્ત્રી પરમ આનંદથી ભરાઈ ગઈ.
બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્ત્વા કારયામાસ મઙ્ગલમ્
તેણે બ્રાહ્મણોને ધન આપ્યું અને શુભ કાર્ય કરાવ્યા.
અવરુહ્ય રથાદ્દેવો દેવ્યાશ્ચ ભવનં યયૌ
દેવતા રથમાંથી ઊતર્યા અને દેવીના ઘર ગયા.
દૃષ્ટ્વા ચ પુરતઃ કાન્તં શાન્તં કાન્તા મુદાઽન્વિતા
પોતાના શાંત અને મનોહર પ્રિયતમને સામે જોઈ, પ્રિય પણ આનંદથી ભરાઈ ગઈ.
રત્નસિંહા સને રમ્યે વાસયામાસ કામુકી
સુંદર રત્નના સિંહાસન પર, કામુકાએ તેને બેસાડ્યું.
અદ્ય મે સફલં જન્મ હ્યદ્ય મે સફલાઃ ક્રિયાઃ 2.21.
આજે મારું જન્મ સાર્થક થયું; આજે મારાં બધા કાર્યો ફળદાયી થયા.
સસ્મિતા સકટાક્ષં ચ સકામા પુલકાઞ્ચિતા
હસતી, તિરછા નજરે, ઇચ્છાથી ભરપૂર અને આનંદથી રોમાંચિત થઈ.
તુલસ્યુવાચ કથં બભૂવ વિજયસ્તન્મે બ્રૂહિ કૃપાનિધે
તુલસી બોલી: દયાના દરિયા, મને કહો કે એ વિજય કેવી રીતે મળી.
તુલસીવચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય કમલાપતિઃ
તુલસીના શબ્દો સાંભળીને લક્ષ્મીપતિ હળવાશથી સ્મિત કર્યા.
શ્રીહરિરુવાચ નાશો બભૂવ સર્વેષાં દાનવાનાં ચ કામિનિ
શ્રીહરિ બોલ્યા: સુન્દરી, બધા દાનવો નાશ પામ્યા.
પ્રીતિં ચ કારયામાસ બ્રહ્મા ચ સ્વયમાવયોઃ
અને બ્રહ્માજીએ પોતે જ આપણા વચ્ચે પ્રેમ પેદા કર્યો.
મયાઽઽગતં સ્વભવનં શિવલોકં શિવો ગતઃ
હું મારા ઘરે પાછો ગયો અને શિવજી શિવલોકે ગયા.
રેમે રમાપતિસ્તત્ર રામયા સહ નારદ સર્વં વિતર્કયામાસ કસ્ત્વમેવેત્યુવાચ હ
ત્યાં લક્ષ્મીપતિ રામા સાથે આનંદ માણતા હતા; નારદજી બધું વિચારીને પૂછ્યું: 'તમે સાચા કોણ છો?'
તુલસ્યુવાચ
તુલસી બોલી:
દૂરીકૃતં મત્સતીત્વમથવા ત્વાં શપામહે
મારું પવિત્રત્વ દૂર થયું છે, નહિંતર મને તમને શાપ આપવો પડશે.
દધાર લીલયા બ્રહ્મન્સ્વાં મૂર્તિં સુમનોહરામ્ નવીનનીરદ શ્યામં શરત્પઙ્કજલોચનમ્ ।। 2.21.
હે બ્રાહ્મણ, તેમણે સહેલાઈથી પોતાની મનમોહક મૂર્તિ ધારણ કરી; નવાં મેઘ જેવો શ્યામ રંગ અને શરદના કમળ જેવી આંખો.
કોટિકન્દર્પલીલાભં રત્નભૂષણભૂષિતમ્
તેમની સુંદરતા કરોડો કામદેવ જેવી હતી અને તેઓ રત્નોના આભૂષણોથી શોભતા હતા.