તાવદસ્ય જરા મૃત્યુર્નાસ્તીતિ બ્રહ્મણો વરઃ
ત્યારે સુધી તેને વૃદ્ધાવસ્થા કે મૃત્યુ સ્પર્શી શકશે નહીં—એ બ્રહ્માનું આશીર્વાદ છે.
શતલક્ષં દાનવાનામગ્રહીલ્લીલયા ક્રુધા દિવ્યાસ્ત્રેણ સુતીક્ષ્ણેન વારયામાસ દાનવઃ 2.19.
એણે સહેલાઈ અને ગુસ્સાથી લાખ દાનવો પકડી લીધા; તીક્ષ્ણ દિવ્ય શસ્ત્ર વડે દાનવે તેમને અટકાવ્યા.
દિવ્યાસ્ત્રૈર્દાનવેન્દ્રોઽયં શતખણ્ડં ચકાર સઃ
દાનવોના રાજાએ દિવ્ય શસ્ત્રોથી તેમને સો ભાગમાં વિભાજિત કરી દીધા.
સર્વસિદ્ધેશ્વરઃ શ્રીમાન્વવૃધે દાનવેશ્વરઃ વેગેન મુષ્ટિના કાલી કોપયુક્તા ભયંકરી
સર્વ સિદ્ધિઓના સ્વામી, દાનવોના રાજા, મહિમાવાન, વધતો ગયો; કાળી ગુસ્સાથી ભરેલી, ભયાનક, ઝડપથી મુઠ્ઠીથી હુમલો કર્યો.
બભઞ્જાથ રથં તસ્ય ચાહનત્સારથિં સતી
પછી તેણે તેનો રથ તોડી નાખ્યો અને સારથીને માર્યો.
વામહસ્તેન જગ્રાહ શંખચૂડશ્ચ લીલયા
ડાબા હાથથી કાળીએ શંખચૂડને સહેલાઈથી પકડી લીધો.
બભ્રામ વ્યથયા દૈત્યઃ ક્ષણં મૂર્ચ્છામવાપ હ
દૈત્ય દુઃખથી લડખડાયો અને થોડા સમય માટે બેહોશ થઈ ગયો.
ન ચક્રે બાહુયુદ્ધં સ દેવ્યા સહ નનામ તામ્
તે દેવીએ સાથે હાથથી યુદ્ધ કર્યું નહીં, પણ તેને વંદન કર્યું.
નાસ્ત્રં ચિક્ષેપ તાં ભક્ત્યા માતૃબુદ્ધ્યા ચ વૈષ્ણવઃ
તે દેવીને ભક્તિ અને માતા સમજીને, કોઈ શસ્ત્ર ફેંક્યું નહીં, કારણ કે તે વિષ્ણુભક્ત હતો.
ગૃહીત્વા દાનવં દેવી ભ્રામયિત્વા પુનઃ પુનઃ
દેવી દાનવને પકડીને વારંવાર ગોળ ફેરવી.
રત્નેન્દ્રસારખચિતં વિમાનાગ્ર્યં મનોહરમ્ । ।। 2.19.
મૂળ્યવાન રત્નોથી સજ્જ, સુંદર અને મનમોહક વિમાન.
ક્ષતજં દાનવાનાં ચ માંસં ચ વિપુલં ક્ષુધા
તેને ભારે ભૂખ લાગતાં, દાનવોનું લોહી અને ઘણું માંસ ખાધું.
ઉવાચ રણવૃત્તાન્તં પૌર્વાપર્ય્યં યથાક્રમમ્
તે યુદ્ધની ઘટનાઓને, શરૂઆતથી અંત સુધી, યોગ્ય ક્રમમાં કહ્યાં.
લક્ષં ચ દાનવેન્દ્રાણામવશિષ્ટં રણેઽધુના
હવે યુદ્ધમાં દાનવોના નેતાઓમાંથી એક લાખ બાકી છે.
સંગ્રામે દાનવેન્દ્રં ચ હન્તું પાશુપતેન વૈ
યુદ્ધમાં દાનવોના નેતાને પાશુપત શસ્ત્રથી મારવાનો હતો.
રાજેન્દ્રશ્ચ મહાજ્ઞાની મહાબલપરાક્રમઃ
અને રાજા, જે ખૂબ જ જ્ઞાની અને અતિશય બલવાન અને પરાક્રમી હતો.
નારાયણ ઉવાચ યયૌ સ્વયં ચ સમરં સ્વગણૈઃ સહ નારદ
નારાયણએ કહ્યું: નારદ પોતે પોતાના સાથીઓ સાથે યુદ્ધમાં ગયો.
શંખચૂડઃ શિવં દૃષ્ટ્વા વિમાનાદવરુહ્ય ચ
શંખચૂડએ શિવને જોઈને પોતાના વિમાનમાંથી નીચે ઉતર્યો.
તં પ્રણમ્ય ચ વેગેન વિમાનં હ્યારુરોહ સઃ
તે ઝડપથી શિવને વંદન કરીને, પછી પોતાના વિમાને ચડ્યો.
શિવદાનવયોર્યુદ્ધં પૂર્ણમબ્દં બભૂવ હ
શિવ અને દાનવ વચ્ચેનું યુદ્ધ આખું એક વર્ષ ચાલ્યું.
ન્યસ્તશસ્ત્રશ્ચ ભગવાન્ન્યસ્તશસ્ત્રશ્ચ દાનવઃ
ભગવાન અને દાનવ બંનેએ પોતાના શસ્ત્રો મૂકી દીધા હતા.
દાનવાનાં ચ શતકમુદ્વૃત્તં ચ બભૂવ હ
ત્યાં દાનવોમાંથી સો જેટલા ખૂબ ગર્વીલા ઉભા થયા.
તતો વિષ્ણુર્મહામાયો વૃદ્ધબ્રાહ્મણરૂપધૃક્
પછી વિષ્ણુ, મહામાયાવાળાં, વૃદ્ધ બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કર્યું.
વૃદ્ધબ્રાહ્મણ ઉવાચ ત્વં સર્વસમ્પદાં દાતા યન્મે મનસિ વાઞ્છિતમ્
વૃદ્ધ બ્રાહ્મણે કહ્યું: તું સર્વ સંપત્તિ આપનાર છે, જે કંઈ મને મનમાં ઇચ્છા છે.
નિરાહારાય વૃદ્ધાય તૃષિતાયાતુરાય ચ
જે ઉપવાસમાં, વૃદ્ધ, તરસેલો અને દુઃખી હતો,
ઓમિત્યુવાચ રાજેન્દ્રઃ પ્રસન્નવદનેક્ષણઃ 2.20.
રાજાએ આનંદિત અને પ્રસન્ન ચહેરે 'ઓમ્' શબ્દ ઉચ્ચાર્યો.
તચ્છ્રુત્વા દાનવશ્રેષ્ઠો દદૌ કવચમુત્તમમ્
આ સાંભળીને દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠએ ઉત્તમ કવચ આપી દીધું.
શઙ્ખચૂડસ્ય રૂપેણ જગામ તુલસીં પ્રતિ
શંખચૂડનું રૂપ ધારણ કરીને તે તુલસી પાસે ગયો.
અથ શમ્ભુર્હરેઃ શૂલં દાનવાર્થં સમગ્રહીત્
પછી શંભુએ દૈત્યના હિત માટે હરિનું શૂલ ઉઠાવ્યું.
નારાયણાધિષ્ઠિતાગ્રં બ્રહ્માધિષ્ઠિતમધ્યમમ્
તેનું આગલું ભાગ નારાયણના આશીર્વાદથી અને મધ્ય ભાગ બ્રહ્માના આશીર્વાદથી ભરપૂર હતું.