સ્રષ્ટા ચ કાલે સૃજતિ પાતા પાતિ ચ કાલતઃ
સૃષ્ટિકર્તા સમય આવે સર્જે છે અને રક્ષક સમય પ્રમાણે જ રક્ષણ કરે છે.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદીનામીશ્વરઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ।। સ્રષ્ટા પાતા ચ સંહર્ત્તા સ કૃત્સ્નાંશેન સર્વદા।2.17.
પ્રકૃતિથી પરમ, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને બીજા બધા માટે જે ઈશ્વર છે—એ જ સૃષ્ટિ, રક્ષણ અને સંહાર કરે છે, હંમેશા સંપૂર્ણ રીતે.
કાલે સ એવ પ્રકૃતિં નિર્માય સ્વેચ્છયા પ્રભુઃ
સમય આવે ત્યારે એ જ પ્રભુ પોતાની ઈચ્છાથી પ્રકૃતિની રચના કરે છે.
આબ્રહ્મસ્તંબપર્ય્યન્તં સર્વં કૃત્રિમમેવ ચ
બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી બધું જ માનવ-બનાવટનું છે.
ભજ સત્યં પરં બ્રહ્મ રાધેશં ત્રિગુણાત્પરમ્
સત્ય અને પરમ બ્રહ્મ—રાધાના સ્વામી—જે ત્રણ ગુણોથી પર છે, એનું ભજન કર.
જલં જલેન સૃજતિ જલં પાતિ જલેન યઃ
જે પાણીમાંથી પાણી સર્જે છે અને પાણીથી જ પાણીનું રક્ષણ કરે છે.
યસ્યાજ્ઞયા વાતિ વાતઃ શીઘ્રગામી ચ સન્તતમ્
જેની આજ્ઞાથી પવન સતત અને ઝડપથી ફૂંકાય છે.
યથાક્ષણં વર્ષતીન્દ્રો મૃત્યુશ્ચરતિ જન્તુષુ
દરેક ક્ષણે ઇન્દ્ર વરસાદ વરસાવે છે અને મૃત્યુ જીવોમાં ફરતું રહે છે.
મૃત્યોર્મૂલં કાલમૂલં યમસ્ય ચ યમં પરમ્
મૃત્યુનું મૂળ સમય છે; સમયનું મૂળ યમના પરમ સ્વામી છે.
સંહર્ત્તારં ચ સંહર્તુસ્તં કૃષ્ણં શરણં વ્રજ
સંહારકના સંહારક એ કૃષ્ણ છે—એના શરણમાં જા.
અહં કો વા ત્વં ચ કા વા વિધિના યોજિતઃ પુરા
હું કોણ, તું કોણ અને એ કઈ કિસ્મત છે, જેના કારણે આપણે પહેલાં જોડાયા?
અજ્ઞાની કાતરઃ શોકે વિપત્તૌ ચ ન પણ્ડિતઃ ।। 2.17.
અજ્ઞાનીઓ દુ:ખ અને મુશ્કેલીમાં ડરતા રહે છે; એ પંડિત નથી.
નારાયણં તં સર્વેશં કાન્તં પ્રાપ્સ્યસિ નિશ્ચિતમ્
તુ નિશ્ચિતપણે સર્વેશ્વર, તારો પ્રિય નારાયણ,ને પ્રાપ્ત કરશે.
મયા ત્વં તપસા લબ્ધા બ્રહ્મણશ્ચ વરેણ હિ
મારે તને તપથી અને બ્રહ્માના વરદાનથી મેળવ્યું છે.
વૃન્દાવને ચ ગોવિન્દં ગોલોકે ત્વં લભિષ્યસિ
વૃંદાવનમાં, તું ગોલોકમાં ગોવિંદને પ્રાપ્ત કરશે.
તત્ર દ્રક્ષ્યસિ માં ત્વં ચ ત્વાં ચ દ્રક્ષ્યામિ સન્તતમ્
ત્યાં તું મને જોઈ શકશે, અને હું તને સતત જોઈશ.
પુનર્યાસ્યામિ તત્રૈવ કઃ શોકો મે શૃણુ પ્રિયે ।। ત્વં હિ દેહં પરિત્યજ્ય દિવ્યરૂપં વિધાય ચ
હું ફરીથી ત્યાં જ આવીશ; મને શા માટે દુઃખ હોય? સાંભળ પ્રિયે. તું શરીર છોડીને, દિવ્ય રૂપ ધારણ કરીને,
તત્કાલં પ્રાપ્સ્યસિ હરિં મા કાન્તે કાતરા ભવ
તે સમયે તું હરીને પ્રાપ્ત કરશે; પ્રિયે, ચિંતિત ન થા.
સુષ્વાપ શોભને તલ્પે પુષ્પચન્દનચર્ચિતે
તે સુંદર પાંખી અને ફૂલ-ચંદનથી સજાયેલા પલંગ પર સારી રીતે સુઈ.
રત્નપ્રદીપસંયુક્તે સ્ત્રીરત્નં પ્રાપ્ય સુન્દરીમ્
રત્નથી શણગારેલા દીવો સાથે, સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવી સુંદર સ્ત્રી મળી.
કૃત્વા વક્ષસિ કાન્તાં તાં રુદન્તીમતિદુઃખિતામ્ ।। કૃશોદરીં નિરાહારાં નિમગ્નાં શોકસાગરે
તે રડતી અને ખૂબ દુઃખી, પાતળી કમરવાળી, ઉપવાસ કરતી, શોકના સાગરમાં ડૂબેલી પ્રિયાને પોતાના છાતી પર રાખી,
પુનસ્તાં બોધયામાસ દિવ્યજ્ઞાનેન બોધવિત્ 2.17.
પછી તેને દિવ્ય જ્ઞાનથી જાગૃત કરી.
સ ચ તસ્યૈ દદૌ તચ્ચ સર્વશોકહરં પરમ્
અને તેણે તેને એ સર્વોચ્ચ વસ્તુ આપી, જે બધાં દુઃખ દૂર કરે છે.
ક્રીડાં ચકાર હર્ષેણ સર્વં મત્વાઽતિનશ્વરમ્
તે આનંદથી રમ્યો, બધું ખૂબ જ ક્ષણિક છે એમ સમજ્યો.
પુલકાઙ્કિતસર્વાઙ્ગૌ મૂર્ચ્છિતૌ નિર્જને મુને
તેમના આખા શરીર પર રોમાંચ આવી ગયો અને બંને એકાંતમાં બેહોશ થઈ ગયા, હે મુનિ.
એકાંગૌ ચ તથા તૌ દ્વૌ ચાર્દ્ધનારીશ્વરૌ યથા
અને એ રીતે, બંને એક શરીર જેવા બની ગયા, જેમ અર્ધનારીશ્વર.
પ્રાણાધિકાં ચ તાં મેને રાજા પ્રાણાધિકેશ્વરીમ્
રાજાએ તેને પોતાના જીવનથી પણ વધુ પ્રિય, પોતાના શ્વાસની સ્વામી માન્યો.
સુવેષૌ સુખસમ્ભોગાદચેષ્ટૌ સુમનોહરૌ કથાં મનોહરાં દિવ્યાં હસન્તૌ ચ ક્ષણં પુનઃ
સુંદર રીતે શણગારેલા, સુખદ સંમિલનથી નિષ્ક્રિય, બંને ખૂબ આકર્ષક, મનોહર અને દિવ્ય વાતો કરતા, એક ક્ષણ માટે સાથે હસ્યા.
ભુક્તવન્તૌ ચ તામ્બૂલં પ્રદતં ચ પરસ્પરમ્
બન્ને સાથે તાંબુલનો આનંદ માણ્યો, એકબીજાને આપી.
પરસ્પરં સેવિતૌ ચ સુપ્રીત્યા શ્વેતચામરૈઃ
બન્ને એકબીજાને ખૂબ પ્રેમથી, સફેદ ચામરથી સેવા કરી.