મણીન્દ્રમુખ્યખચિતક્વણન્મઞ્જીરરઞ્જિતામ્
તેના પગમાં શ્રેષ્ઠ રત્નોથી સજેલા પાયલ હતા, deren ઝણકારથી તેની હાજરી રંગાઈ હતી.
દધતીં કબરીભારં માલતીમાલ્યસંયુતમ્
તેના વાળની ગાંઠમાં માલતીના ફૂલની વણેલી માળ સજેલી હતી.
ચિત્રકુણ્ડલયુગ્મશ્રીસુષુમાપરિશોભિતામ્
તેના કાનમાં ચિત્રિત કુંડળ અને સુંદર આભૂષણો સાથે તેની સુંદરતા વધુ વધતી હતી.
રત્નકંકણકેયૂરશંખભૂષણભૂષિતામ્
તે રત્નોથી બનેલા કંકણ, કેયુર અને શંખના આભૂષણોથી સજેલી હતી.
દૃષ્ટ્વા તાં લલિતાં રમ્યાં સુશીલાં સુદતીં સતીમ્
તેને જોઈ—સૌમ્ય, સુંદર, સારા સ્વભાવવાળી, સુંદર દાંતવાળી અને પવિત્ર—
શંખચૂડ ઉવાચ કા ત્વં કામિનિ કલ્યાણિ સર્વકલ્યાણદાયિનિ
શંખચૂડએ કહ્યું: તું કોણ છે, ઓ સુંદર અને શુભ સ્ત્રી, જે સર્વ કલ્યાણ આપે છે?
સ્વર્ગભોગાદિસરિતિવિહારે હારરૂપિણિ
તું સ્વર્ગના આનંદ અને નદીઓમાં રમતી, અને હારથી સજેલી છે.
ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા સકામા વામલોચના 2.16.
આ શબ્દો સાંભળી, ઈચ્છાથી ભરેલી, સુંદર આંખવાળી સ્ત્રી—
તુલસ્યુવાચ તપસ્વિનીહ તિષ્ઠામિ કસ્ત્વં ગચ્છ યથાસુખમ્
તુલસી બોલી: હું તપસ્વિ છું, અહીં રહેું છું; તું કોણ છે? તું તારી મરજી પ્રમાણે જઈ શકે છે.
કામિનીં કુલજાતાં ચ રહસ્યેકાકિનીં સતીમ્
એક સ્ત્રી, ઉત્તમ કુળમાં જન્મેલી, એકાંતમાં એકલી અને પવિત્ર.
લમ્પટોઽસત્કુલે જાતો ધર્મશાસ્ત્રાર્થવર્જિતઃ
તે લંપટ છે, નીચ કુળમાં જન્મેલો છે અને ધર્મશાસ્ત્રોનો અર્થ સમજતો નથી.
આપાત મધુરામન્તે ચાન્તકાં પુરુષસ્ય તામ્
શરૂઆતમાં તે મીઠી લાગે છે, પણ અંતે પુરુષને વિનાશ તરફ લઈ જાય છે.
હૃદયે ક્ષુરધારાભાં શશ્વન્મધુરભાષિણીમ્
હૃદયમાં તે વાળની ધાર જેવી છે, પણ હંમેશા મીઠા શબ્દો બોલે છે.
કાર્ય્યાર્થે સ્વામિવશગામન્યથૈવાવશાં સદા
પોતાના કામ માટે તે માલિકની આજ્ઞામાં રહે છે, બાકી હંમેશા અડગ રહે છે.
શ્રુતૌ પુરાણે યાસાં ચ ચરિત્રમનિરૂપિતમ્
પુરાણોમાં તેમની ચાલ-ચલણ સ્પષ્ટ રીતે વર્ણવાયેલી નથી.
તાસાં કો વા રિપુર્મિત્રં પ્રાર્થયન્તીં નવં નવમ્
જે હંમેશા નવી વસ્તુની ઈચ્છા રાખે છે, તેના માટે કોણ દુશ્મન છે અને કોણ મિત્ર?
બાહ્યે સ્વાત્મસતીત્વં ચ જ્ઞાપયન્તીં પ્રયત્નતઃ
બાહ્ય રીતે તે પોતાના પરમ સતીત્વનું દાવા કરે છે.
બાહ્યે છલાચ્છાદયન્તીં સ્વાન્તર્મૈથુનલાલસામ્ 2.16.
બાહ્ય રીતે તે છલથી પોતાને ઢાંકે છે, અને અંદરથી સ્નેહસંબંધની ઈચ્છા રાખે છે.
માનિનીં મૈથુનાભાવે કોપિનીં કલહાંકુરામ્
તે ગર્વીલી છે, સંભોગ ન મળે તો ગુસ્સે આવે છે અને ઝઘડાની મૂળ છે.
સુમૃષ્ટાન્નં શીતતોયમાકાંક્ષન્તીં ચ માનસે
તે મનમાં સારી રીતે બનાવેલ ખોરાક અને ઠંડું પાણી ઈચ્છે છે.
સુતાત્પરમતિસ્નેહં કુર્વન્તીં રતિકર્તરિ
તે પુત્ર માટે ખૂબ પ્રેમ બતાવે છે, પણ માત્ર આનંદમાં હોય ત્યારે.
પશ્યન્તીં રિપુતુલ્યં ચ વૃદ્ધં વા મૈથુનાક્ષમમ્
જે વૃદ્ધ પુરુષ સંભોગ માટે અસમર્થ છે, તેને તે દુશ્મન સમાન ગણાવે છે.
ચર્ચયા ભક્ષયન્તીં તં કીનાશ ઇવ ગોરજઃ
તે પોતાના વર્તનથી પુરુષને ખાઈ જાય છે, જેમ કે કીડા ગાયના ગોળને ખાય છે.
શશ્વત્કપટરૂપાં ચ સર્વદોષાશ્રયાં સદા
તે હંમેશા કપટથી ભરેલી છે અને બધા દોષોની નિવાસ છે.
તપોમાર્ગાર્ગલાં શશ્વન્મુક્તિદ્વારકપાટિકામ્
તે તપસ્યા માર્ગમાં અવરોધ છે અને મુક્તિના દ્વાર પર તાળું છે.
હરેર્ભક્તિવ્યવહિતાં સર્વમાયા કરણ્ડિકામ્
તે હરિભક્તિમાં અવરોધ લાવે છે અને સર્વ માયાની ટોપલી છે.
ઇન્દ્રજાલસ્વરૂપાં ચ મિથ્યાવાદિસ્વરૂપિણીમ્
તે ઇલ્યુઝન જેવી છે અને ખોટા શબ્દોની સ્વરૂપ છે.
નાનાવિણ્મૂત્રપૂયાનામાધારં મલસંયુતમ્ ।।।2.16.
તે વિવિધ પ્રકારના વિસર્જન, મૂત્ર અને પિયુના આધાર છે, હંમેશા મલથી ભરી છે.
માયારૂપં માયિનાં ચ વિધિના નિર્મિતં પુરા
માયાનું સ્વરૂપ અને માયા કરનારાઓ, આ બધું સૃષ્ટિકર્તાએ પ્રાચીન સમયમાં બનાવ્યું હતું.
ઇત્યુક્ત્વા તુલસી તં ચ વિરરામ ચ નારદ
તુલસી અને નારદે આવું કહીને મૌન થઈ ગયા.