તુલસ્યુવાચ સર્વજ્ઞસ્યાપિ પુરતઃ કા લજ્જા મમ સામ્પ્રતમ્
તુલસીએ કહ્યું: સર્વજ્ઞના સામે હવે મને શરમ શું રહે છે?
અહં ચ તુલસી ગોપી ગોલોકેઽહં સ્થિતા પુરા
હું તુલસી, ગોલોકમાં ગોપી તરીકે રહેતી હતી.
ગોવિન્દેન સહાસક્તામતૃપ્તાં માં ચ મૂર્ચ્છિતામ્
ગોવિંદ સાથે જોડાયેલી, અતૃપ્ત અને બેહોશ, એવી હું હતી—
ગોવિન્દં ભર્ત્સયામાસ માં શશાપ રુષાઽન્વિતા
રાધિકા ગુસ્સામાં ગોવિંદને ઠપકાવ્યા અને મને શાપ આપ્યો.
મામુવાચ સ ગોવિન્દો મદંશં ત્વં ચતુર્ભુજમ્
ગોવિંદે મને કહ્યું: 'તું મારા એક અંશરૂપે, ચતુરભુજ બનીશ.'
ઇત્યેવમુક્ત્વા દેવેશોઽપ્યન્તર્ધાનમવાપ સઃ
આ રીતે બોલી દેવોના સ્વામી દૃશ્યમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયા.
અહં નારાયણં કાન્તં શાન્તં સુન્દવિગ્રહમ્
હું મારા પ્રિય, શાંત અને સુંદર રૂપ ધરાવતા નારાયણને જોયા.
બ્રહ્મોવાચ તદંશશ્ચાતિતેજસ્વી ચાલભજ્જન્મ ભારતે ।। 2.15.
બ્રહ્માએ કહ્યું: એ અતિ તેજસ્વી અંશ ભારતમાં અલભ્ય તરીકે જન્મ્યો.
સામ્પ્રતં રાધિકાશાપાદ્દનુવંશસમુદ્ભવઃ
હવે, રાધિકાના શાપથી, એ દાનવોના વંશમાં જન્મ્યો.
ગોલોકે ત્વાં પુરા દૃષ્ટ્વા કામોન્મથિતમાનસઃ
ગોલોકમાં તને જોઈને, તેની મનમાં કામથી ઉથલપાથલ થઈ.
સ ચ જાતિસ્મરસ્તપ્ત્વા ત્વાં લલાભ વરેણ ચ
એ, પોતાનો પૂર્વ જન્મ યાદ રાખીને, તપ કર્યા અને વરથી તને મેળવ્યા.
અધુના તસ્ય પત્ની ચ ભવ ભાવિનિ શોભને
હવે, ઓ સુંદર અને શુભ તું, તેની પત્ની બની જા.
શાપાન્નારાયણસ્યૈવ કલયા દૈવયોગતઃ
નારાયણના શાપથી, અંશરૂપે અને દૈવી વ્યવસ્થાથી—
પ્રધાના સર્વપુષ્પાણાં વિષ્ણુપ્રાણાધિકા ભવેત્
તું બધા ફૂલોમાં મુખ્ય, અને વિષ્ણુને જીવથી પણ વધુ પ્રિય બનશે.
વૃન્દાવને વૃક્ષરૂપા નામ્ના વૃન્દાવનીતિ ચ
વૃંદાવનમાં તું વૃક્ષરૂપે, 'વૃંદા' નામથી જાણીશ.
વૃક્ષાધિદેવીરૂપેણ સાર્દ્ધં કૃષ્ણેન સન્તતમ્
વૃક્ષોની દેવીઓમાં, તું હંમેશા કૃષ્ણ સાથે રહેશે.
ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા સસ્મિતા હૃષ્ટમાનસા
આ શબ્દો સાંભળીને તે હળવી હાસ્ય સાથે ખુશ થઈ ગઈ.
તુલત્યુવાચ સત્યં બ્રવીમિ હે તાત ન તથા ચ ચતુર્ભુજે।।2.15.
તુલાએ કહ્યું: પિતા, હું સાચું બોલું છું, ચાર હાથવાળામાં એવું નથી.
અતૃપ્તાઽહં ચ ગોવિન્દે દૈવાચ્છૃઙ્ગારભંગતઃ
મારે ગોવિંદમાં સંતોષ નથી, કારણ કે ભાગ્યે પ્રેમમાં વિક્ષેપ આવ્યો છે.
તત્પ્રસાદેન ગોવિન્દં પુનરેવ સુદુર્લભમ્
તેના કૃપાથી, દુર્લભ ગોવિંદ ફરીથી પ્રાપ્ત થશે.
બ્રહ્મોવાચ તસ્યાશ્ચ પ્રાણતુલ્યા ત્વં મદ્વરેણ ભવિષ્યસિ
બ્રહ્માએ કહ્યું: મારા આશીર્વાદથી, તું તેના માટે જીવ જેટલી પ્રિય બનશે.
શૃંગારં યુવયોર્ગોપ્યમાજ્ઞાસ્યતિ ચ રાધિકા
રાધિકા આજ્ઞા આપશે કે તમારો પ્રેમ બંને વચ્ચે ગુપ્ત રહે.
ઇત્યેવમુક્ત્વા દત્ત્વા ચ દેવ્યૈ તત્ષોડશાક્ષરમ્
એવું કહીને, તેણે દેવીને શોડશાક્ષરી મંત્ર આપ્યો.
સર્વં પૂજાવિધાનં ચ પુરશ્ચર્યાવિધિક્રમમ્
તેને પૂજાની સંપૂર્ણ રીત અને પૂર્વસંસ્કારના નિયમો પણ શીખવ્યા.
સા ચ બ્રહ્મોપદેશેન પુણ્યે બદરિકાશ્રમે
બ્રહ્માના ઉપદેશથી, તેણે પવિત્ર બદરીકાશ્રમમાં તે વિધિઓ કર્યા.
દિવ્યં દ્વાદશવર્ષં ચ પૂજાં ચૈવ ચકાર સા
તેને બાર દિવ્ય વર્ષ સુધી પૂજા કરી.
સિદ્ધે તપસિ મન્ત્રે ચ વરં પ્રાપ્ય યથેપ્સિતમ્
તપ અને મંત્ર સિદ્ધ થતાં, તેણે ઈચ્છેલો વર પ્રાપ્ત કર્યો.
પ્રસન્નમાનસા દેવી તત્યાજ તપસઃ ક્લમમ્ 2.15.
દેવી પ્રસન્ન મનથી તપસ્યાનો થાક છોડ્યો.
ભુક્ત્વા પીત્વા ચ સન્તુષ્ટા શયનં ચ ચકાર સા
ખાઈ પી ને સંતોષ પામી, તેણે આરામ માટે શયન કર્યું.
નારાયણ ઉવાચ નવયૌવનસમ્પન્ના પ્રશંસન્તી વરાંગના
નારાયણે કહ્યું: નવયૌવનથી ભરેલી શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી પ્રશંસા કરતી હતી.