સ્ત્રીરત્નમતિચાર્વંગી રત્નભૂષણભૂષિતા
સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અત્યંત સુંદર આકૃતિ ધરાવતી, કિંમતી રત્નોથી સજ્જ હતી.
સુરતાદ્વિરતિર્નાસીત્તયોઃ સુરતવિજ્ઞયોઃ
પ્રેમની કળામાં નિપુણ એ બંને વચ્ચે પ્રેમલિલા ક્યારેય અટકી નહોતી.
તતો રજસ્વલાં પ્રાપ્ય સુરતાદ્વિરરામ સઃ
પછી, જ્યારે તે રજસ્વલા થઈ, ત્યારે તેણે પ્રેમલિલા કરવી બંધ કરી.
દધાર ગર્ભં સા સદ્યો દેવાબ્દશતકં સતી
તે તુરંત ગર્ભવતી થઈ, અને પવિત્ર રહી, તેણે સો દેવવર્ષ સુધી ગર્ભ ધારણ કર્યો.
શુભક્ષણે શુભદિને શુભયોગેન સંયુતે
શુભ ક્ષણે, શુભ દિવસે, શુભ યોગ સાથે,
કાર્તિકીપૂર્ણિમાયાં ચ સિતવારે ચ પદ્મજે
કાર્તિકી પૂર્ણિમા અને ઉજળા દિવસે, હે કમલથી જન્મેલા,
પાદપદ્મયુગે ચૈવ પદ્મરાગવિરાજિતામ્
કમલ જેવા પગની જોડી સાથે, પદ્મરાગ રત્નની જેમ તેજસ્વી,
રાજલક્ષ્મીલક્ષ્મયુક્તાં રાજલક્ષ્મ્યધિદેવતામ્ 2.15.
રાજકીય લક્ષ્મીથી યુક્ત, રાજલક્ષ્મીનું અધિદેવતા સ્વરૂપ,
પક્વબિમ્બાધરોષ્ઠીં ચ પશ્યન્તીં સસ્મિતાં ગૃહમ્
પક્વ બિંબફળ જેવા ઓઠ સાથે, હસતી અને ઘર તરફ નજર કરતી,
તદધસ્ત્રિવલીયુક્તાં વૃત્તવલ્ગુનિતમ્બિનીમ્
નાભિ નીચે ત્રણ વળાંકો સાથે, ગોળ અને ધીમે ધીમે હલતી કમર,
શ્યામાં સુકેશીં રુચિરાં ન્યગ્રોધપરિમણ્ડલામ્
શ્યામવર્ણ, સુંદર વાળવાળી, રૂચિર અને વટવૃક્ષ જેવી આકૃતિ ધરાવતી,
નરા નાર્ય્યશ્ચ તાં દૃષ્ટ્વા તુલનાં દાતુમક્ષમાઃ
પુરુષો અને સ્ત્રીઓએ તેને જોઈ, કોઈ સરખામણી કરી શક્યા નહીં.
સા ચ ભૂમિષ્ઠમાત્રેણ યોગ્યા સ્ત્રીપ્રકૃતિર્યથા
પૃથ્વીની માપ પ્રમાણે, તે યોગ્ય હતી, જેમ સ્ત્રીઓની સ્વભાવ હોય છે.
તત્ર દૈવાબ્દલક્ષં ચ ચકાર પરમં તપઃ
ત્યાં, એક લાખ દેવવર્ષ સુધી, તેણે શ્રેષ્ઠ તપ કર્યું.
ગ્રીષ્મે પઞ્ચતપાઃ શીતે તોયસ્થા સા ચ સુન્દરી
ગરમીઓમાં તેણે પાંચ અગ્નિ તપ કર્યું; ઠંડીમાં, એ સુંદર સ્ત્રી પાણીમાં ઊભી રહી.
વિંશત્સહસ્રવર્ષં ચ ફલતોયાશના ચ સા
વીસ હજાર વર્ષ સુધી, તે ફળ અને પાણી પર જીવતી રહી.
ચત્વારિંશત્સહસ્રાબ્દં વાય્વાહારા કૃશોદરી
ચાળીસ હજાર વર્ષ સુધી, પાતળી કમરવાળી એ સ્ત્રી માત્ર હવામાં જીવી.
નિર્લક્ષ્યાં ચૈકપાદસ્થાં દૃષ્ટ્વા તાં કમલોદ્ભવઃ 2.15.
એક પગ પર ઊભેલી, અદૃશ્ય અને અતિ સૂક્ષ્મ, તેને જોઈને કમલથી જન્મેલા—
ચતુર્મુખં ચ સા દૃષ્ટ્વા પ્રાણંસીદ્ધંસવાહનમ્
તુલસી એ ચારમુખી બ્રહ્માને, હંસ પર સવાર, ત્યાં હાજર જોયા.
બ્રહ્મોવાચ હરિભક્તિં ચ મુક્તિં વાઽપ્યજરામરતામપિ
બ્રહ્માએ કહ્યું: હરિની ભક્તિ હોય, મુક્તિ હોય કે મૃત્યુ અને વૃદ્ધાપથી મુક્તિ હોય—
તુલસ્યુવાચ સર્વજ્ઞસ્યાપિ પુરતઃ કા લજ્જા મમ સામ્પ્રતમ્
તુલસીએ કહ્યું: સર્વજ્ઞના સામે હવે મને શરમ શું રહે છે?
અહં ચ તુલસી ગોપી ગોલોકેઽહં સ્થિતા પુરા
હું તુલસી, ગોલોકમાં ગોપી તરીકે રહેતી હતી.
ગોવિન્દેન સહાસક્તામતૃપ્તાં માં ચ મૂર્ચ્છિતામ્
ગોવિંદ સાથે જોડાયેલી, અતૃપ્ત અને બેહોશ, એવી હું હતી—
ગોવિન્દં ભર્ત્સયામાસ માં શશાપ રુષાઽન્વિતા
રાધિકા ગુસ્સામાં ગોવિંદને ઠપકાવ્યા અને મને શાપ આપ્યો.
મામુવાચ સ ગોવિન્દો મદંશં ત્વં ચતુર્ભુજમ્
ગોવિંદે મને કહ્યું: 'તું મારા એક અંશરૂપે, ચતુરભુજ બનીશ.'
ઇત્યેવમુક્ત્વા દેવેશોઽપ્યન્તર્ધાનમવાપ સઃ
આ રીતે બોલી દેવોના સ્વામી દૃશ્યમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયા.
અહં નારાયણં કાન્તં શાન્તં સુન્દવિગ્રહમ્
હું મારા પ્રિય, શાંત અને સુંદર રૂપ ધરાવતા નારાયણને જોયા.
બ્રહ્મોવાચ તદંશશ્ચાતિતેજસ્વી ચાલભજ્જન્મ ભારતે ।। 2.15.
બ્રહ્માએ કહ્યું: એ અતિ તેજસ્વી અંશ ભારતમાં અલભ્ય તરીકે જન્મ્યો.
સામ્પ્રતં રાધિકાશાપાદ્દનુવંશસમુદ્ભવઃ
હવે, રાધિકાના શાપથી, એ દાનવોના વંશમાં જન્મ્યો.
ગોલોકે ત્વાં પુરા દૃષ્ટ્વા કામોન્મથિતમાનસઃ
ગોલોકમાં તને જોઈને, તેની મનમાં કામથી ઉથલપાથલ થઈ.