સૃષ્ટીનાં ચ કલાનાં ચ બ્રહ્માણ્ડાનાં ચ નારદ
હે નારદ, સર્જના, સમયના ભાગ અને બ્રહ્માંડ વિશે,
બ્રહ્માણ્ડાનાં ચ સર્વેષામીશ્વરશ્ચૈક એવ સઃ
બધા બ્રહ્માંડના એકમાત્ર સ્વામી એ છે.
બ્રહ્માદયશ્ચ તસ્યાંશાસ્તસ્યાંશશ્ચ મહાવિરાટ્
બ્રહ્મા અને બીજા બધા એના અંશ છે, અને મહાવિરાટ પણ એના અંશનો અંશ છે.
સ ચ કૃષ્ણો દ્વિધાભૂતો દ્વિભુજશ્ચ ચતુર્ભુજઃ
એ કૃષ્ણ બે રૂપે દેખાય છે: બે હાથવાળો અને ચાર હાથવાળો.
બ્રહ્માદિતૃણપર્ય્યન્તં સર્વં પ્રાકૃતિકં ભવેત્
બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી બધું પ્રકૃતિથી બનેલું છે.
વિદ્ધ્યેકં સૃષ્ટિમૂલં તત્સત્યં નિત્યં સનાતનમ્
એક સર્જનાનું મૂળ સાચું, શાશ્વત અને સદાય રહેતું છે, એ જાણ.
નિરુપાધિં નિરાકારં ભક્તાનુગ્રહવિગ્રહમ્
એ ગુણરહિત, આકારરહિત છે, પણ ભક્તોને કૃપા કરવા માટે સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
દ્વિભુજં મુરલીહસ્તં ગોપવેષં કિશોરકમ્
એ બે હાથવાળો છે, હાથમાં વાંસળી ધરાવે છે, ગોપનું વેશ પહેરે છે અને યુવાન છે.
કરોતિ ધાતા બ્રહ્માણ્ડં જ્ઞાનાત્મા કમ લોદ્ભવઃ 2.7.
જ્ઞાનમય, કમળમાંથી જન્મેલો ધાતા બ્રહ્માંડની રચના કરે છે.
યસ્ય જ્ઞાનાદ્યત્તપસા સર્વેશસ્તત્સમો મહાન્
જેના જ્ઞાન અને તપથી સર્વેશ્વર ઉત્પન્ન થાય છે, અને એથી મોટો કોઈ નથી.
મહામાયા ચ પ્રકૃતિઃ સર્વશક્તિમતીશ્વરી
મહામાયા એ પ્રકૃતિ છે, સર્વ શક્તિઓથી યુક્ત ઈશ્વરી છે.
સાવિત્રી વેદમાતા ચ વેદાધિષ્ઠાતૃદેવતા
સાવિત્રી એ વેદોની માતા છે અને વેદોની અધિષ્ઠાત્રી દેવતા છે.
સર્વવિદ્યાધિદેવી સા પૂજ્યા ચ વિદુષાં પુરા
એ સર્વ વિદ્યા પર અધિપતિ દેવી છે અને વિદ્વાનો દ્વારા પ્રાચીનકાળથી પૂજાય છે.
યત્સેવયા યત્તપસા પ્રદાત્રી સર્વસંપદામ્
જેની સેવા અને તપથી એ સર્વ સંપત્તિ આપે છે.
યત્સેવયા યત્તપસા સર્વવિશ્વેષુ પૂજિતા
જેની સેવા અને તપથી તે સર્વ વિશ્વોમાં પૂજાયેલી હતી,
સર્વેશ્વરી સર્વવન્દ્યા સર્વેશં પ્રાપ યા પતિમ્
જે સર્વની સ્વામી, સર્વેને વંદનીય છે અને જેને સર્વેશ્વર પતિ રૂપે મળ્યા,
કૃષ્ણવામાંશસમ્ભૂતા કૃષ્ણપ્રેમાધિદેવતા
કૃષ્ણના ડાબા ભાગમાંથી જન્મેલી, તે કૃષ્ણના પ્રેમની અધિષ્ઠાત્રી દેવી છે,
સર્વાધિકં ચ રૂપં ચ સૌભાગ્યં માનગૌરવમ્ 2.7.
તેના પાસે સર્વે કરતાં વધુ સુંદરતા, સૌભાગ્ય અને માન્ય ગૌરવ છે.
તપશ્ચકાર સા પૂર્વં શતશૃઙ્ગે ચ પર્વતે
તેણે પૂર્વે શતશૃંગ પર્વત પર તપ કર્યું હતું,
કૃશાં નિઃશ્વાસરહિતાં દૃષ્ટ્વા ચન્દ્રકલોપમામ્
તેને દુર્બળ, શ્વાસ વિના, છતાં ચાંદનીની કિરણ જેવી જોઈ,
વરં તસ્યૈ દદૌ સારં સર્વેષામપિ દુર્લભમ્
તેને સર્વેમાં દુર્લભ અને સારરૂપ વરદાન આપ્યું,
સૌભાગ્યેન ચ માનેન પ્રેમ્ણા વૈ ગૌરવેણ ચ
સૌભાગ્ય, માન, પ્રેમ અને ગૌરવ સાથે,
વરિષ્ઠા ચ ગરિષ્ઠા ચ સંસ્તુતા પૂજિતા મયા
તે સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ અને મહાન બની, મારી દ્વારા સ્તુતિ અને પૂજા પામેલી.
ઇત્યુક્ત્વા જગતાં નાથશ્ચક્રે તચ્ચેતનાં તતઃ
આ રીતે કહ્યા પછી જગતના નાથએ તે ચેતનાનું સર્જન કર્યું.
યેષાં યા યાશ્ચ દેવ્યો વૈ પૂજિતાસ્તસ્ય સેવયા
જે દેવીઓની સેવા કરીને તે પૂજાયેલી હતી, તેઓ પણ પૂજિત બન્યા,
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં ચ તપસ્તપ્ત્વા હિમાલયે
હિમાલય પર હજારો દિવ્ય વર્ષ સુધી તપ કરીને,
સરસ્વતી તપસ્તપ્ત્વા પર્વતે ગન્ધમાદને
સરસ્વતીએ ગંધમાદન પર્વત પર તપ કર્યું,
લક્ષ્મીર્યુગશતં દિવ્યં તપસ્તપ્ત્વા ચ પુષ્કરે 2.7.
લક્ષ્મીએ પુષ્કર ખાતે શત યુગ સુધી દિવ્ય તપ કર્યું,
સાવિત્રી મલયે તપ્ત્વા દ્વિજપૂજ્યા બભૂવ સા
સાવિત્રીએ માલય પર્વત પર તપ કરીને, દ્વિજોના પૂજ્ય બની,
શતમન્વન્તરં તપ્તં શંકરેણ પુરા વિભો
શંકરે પ્રાચીન સમયમાં શત મન્વંતર સુધી તપ કર્યું, હે પ્રભુ,