યેષાં સ્યાદિષ્ટદેવીયં તેષાં નિત્યં શુભં મુને 2.4.
જેનાં ઇષ્ટદેવી આ છે, હે મુનિ, તેમને હંમેશાં શુભતા મળે છે.
સર્વોપયુક્તમૂલં ચ વૈદિકાષ્ટાક્ષરઃ પરઃ સરસ્વતી ચતુર્થ્યન્તો વહ્નિજાયાન્ત એવ ચ
બધી અર્પણ સામગ્રી માટેનું મૂળ એ શ્રેષ્ઠ વૈદિક આઠ અક્ષરનું મંત્ર છે, જેમાં ચોથા વિભક્તિમાં સરસ્વતી અને અગ્નિપત્નીનો સમાવેશ થાય છે.
શ્રીં હ્રીં સરસ્વત્યૈ સ્વાહા
શ્રીં હ્રીં સરસ્વત્યૈ સ્વાહા.
પુરા નારાયણશ્ચેમં વાલ્મીકાય કૃપાનિધિઃ
પૂર્વે કૃપાનિધિ નારાયણે આ વાલ્મીકીને આપ્યું હતું,
ભૃગુર્દદૌ ચ શુક્રાય પુષ્કરે સૂર્ય્યપર્વણિ
ભૃગુએ પુષ્કરમાં સૂર્યપર્વ સમયે શુક્રને આપ્યું હતું,
ભૃગવે ચ દદૌ તુષ્ટો બ્રહ્મા બદરિકાશ્રમે વિભાણ્ડકો દદૌ મેરાવૃષ્યશૃઙ્ગાય ધીમતે
બદરિકાશ્રમમાં પ્રસન્ન બ્રહ્માએ ભૃગુને આપ્યું; વિભાંડકે મેરુ પર ધીમાન ઋષ્યશૃંગને આપ્યું.
શિવઃ કણાદમુનયે ગૌતમાય દદૌ મુને
શિવજી એ કણાદ મુનિ ને અને ગૌતમને આપ્યું, હે મુનિ.
શેષઃ પાણિનયે ચૈવ ભરદ્વાજાય ધીમતે
શેષદેવએ પાણિનિ ને અને બુદ્ધિશાળી ભરદ્વાજને આપ્યું.
ચતુર્લક્ષજપેનૈવ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેન્નૃણામ્
ચાર લાખ વખત જપ કરવાથી મન્ત્રની સિદ્ધિ મનુષ્યોને મળે છે.
કવચં શૃણુ વિપ્રેન્દ્ર યદ્દત્તં વિધિના પુરા
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એ કવચ સાંભળો જે પ્રાચીન સમયમાં વિધાતાએ આપ્યું હતું.
ભૃગુરુવાચ સર્વજ્ઞ સર્વજનક સર્વપૂજકપૂજિત ।। 2.4.
ભૃગુ બોલ્યા: સર્વજ્ઞ, સર્વના પિતા, સર્વે પૂજકો દ્વારા પૂજિત.
સરસ્વત્યાશ્ચ કવચં બ્રૂહિ વિશ્વજયં પ્રભો
હે પ્રભુ, સરસ્વતીનું એ વિશ્વને જીતનાર કવચ મને કહો.
બ્રહ્મોવાચ શ્રુતિસારં શ્રુતિસુખં શ્રુત્યુક્તં શ્રુતિપૂજિતમ્
બ્રહ્માજીએ કહ્યું: એ વેદનો સાર છે, સાંભળવા માટે મીઠું છે, વેદોમાં વર્ણવાયું છે અને વેદો દ્વારા પૂજાય છે.
ઉક્તં કૃષ્ણેન ગોલોકે મહ્યં વૃન્દાવને વને
એ કૃષ્ણે ગોલોકમાં મને વૃંદાવનના વનમાં કહેલું હતું.
અતીવ ગોપનીયં ચ કલ્પવૃક્ષસમં પરમ્
એ ખૂબ જ ગુપ્ત અને સર્વોત્તમ છે, કલ્પવૃક્ષ જેવું છે.
યદ્ધૃત્વા પઠનાદ્બ્રહ્મન્બુદ્ધિમાંશ્ચ બૃહસ્પતિઃ
હે બ્રાહ્મણ, એ ગ્રહણ કરીને અને પઠન કરીને બૃહસ્પતિ બુદ્ધિમાન બન્યા.
પઠનાદ્ધારણાદ્વાગ્ગ્મી કવીન્દ્રો વાલ્મિકી મુનિઃ
પઠન અને સ્મરણથી વાક્પટુ વાલ્મીકી મુનિ કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ બન્યા.
કણાદો ગૌતમઃ કણ્વઃ પાણિનિઃ શાકટાયનઃ
કણાદ, ગૌતમ, કણ્વ, પાણિનિ અને શાકટાયન,
ધૃત્વા વેદવિભાગં ચ પુરાણાન્યખિલાનિ ચ
એને ગ્રહણ કરીને વેદોનું વિભાજન અને બધા પુરાણોનું વિભાજન કર્યું.
શાતાતપશ્ચ સંવર્ત્તો વસિષ્ઠશ્ચ પરાશરઃ
શાતાતપ, સંવર્ત, વસિષ્ઠ અને પરાશર,
ઋષ્યશૃઙ્ગો ભરદ્વાજશ્ચાસ્તીકો દેવલસ્તથા 2.4.
ઋષ્યશૃંગ, ભરદ્વાજ, અસ્તિક અને દેવલ પણ.
કવચસ્યાસ્ય વિપ્રેન્દ્ર ઋષિરેષ પ્રજાપતિઃ
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, આ કવચના ઋષિ પ્રજાપતિ છે.
સર્વતત્ત્વપરિજ્ઞાને સર્વાર્થેઽપિ ચ સાધને
બધા તત્ત્વોના સંપૂર્ણ જ્ઞાન માટે અને બધા અર્થોના સિદ્ધિ માટે.
ૐ હ્રીં સરસ્વત્યૈ સ્વાહા શિરો મે પાતુ સર્વતઃ
ૐ હ્રીં સરસ્વત્યૈ સ્વાહા—મારા માથાનું સર્વ તરફથી રક્ષણ કરે.
ૐ સરસ્વત્યૈ સ્વાહેતિ શ્રોત્રં પાતુ નિરન્તરમ્
ૐ સરસ્વતીયે સ્વાહા — મારી કાનને સતત રક્ષા કરે.
ૐ હ્રીં વાગ્વાદિન્યૈ સ્વાહા નાસાં મે સર્વતોઽવતુ
ૐ હ્રીં વાગ્વાદિનીયે સ્વાહા — મારી નાકની સર્વ રીતે રક્ષા કરે.
ૐ શ્રીં હ્રીં બ્રાહ્મ્યૈ સ્વાહેતિ દન્તપંક્તીઃ સદાઽવતુ
ૐ શ્રીં હ્રીં બ્રાહ્મ્યે સ્વાહા — મારી દાંતની પંક્તિની હંમેશા રક્ષા કરે.
ૐ શ્રીં હ્રીં પાતુ મે ગ્રીવાં સ્કન્ધં મે શ્રીં સદાઽવતુ
ૐ શ્રીં હ્રીં મારી ગળાની રક્ષા કરે, અને શ્રીં મારા ખભાની હંમેશા રક્ષા કરે.
ૐ હ્રીં વિદ્યાસ્વરૂપાયૈ સ્વાહા મે પાતુ નાભિકામ્
ૐ હ્રીં વિદ્યા સ્વરૂપાયે સ્વાહા — મારી નાભીની રક્ષા કરે.
ૐ સર્વવર્ણાત્મિકાયૈ પાદયુગ્મં સદાઽવતુ
ૐ સર્વવર્ણાત્મિકાયે મારા બંને પગની હંમેશા રક્ષા કરે.