ચક્ષુર્નિમીલનં કર્તુમશક્તા તવ દર્શને 4.6.
હું તને જોતી હોઉં ત્યારે મારી આંખ પણ પલકાવી શકતી નથી.
કિયત્કાલાંતરેણૈવ મેલનં મે ત્વયા સહ
થોડો સમય તારા વિના રહી, પછી તારી સાથે ફરી મળવાનું થયું.
નિમેષં ચ યુગશતં ભવિતા મે ત્વયા વિના
પણ તારા વિના એક પળ પણ મને શતાબ્દી જેટલું લાંબું લાગે છે.
માતરં પિતરં બંધું ભ્રાતરં ભગિનીં સુતમ્
માતા, પિતા, સગા, ભાઈ, બહેન કે દીકરો—
કરોષિ માયયા છન્ના માં ચેન્માયેશ ભૂતલે
હે માયાના સ્વામી, જો તું મને પૃથ્વી પર તારી માયાથી છુપાવી દે—
અનુક્ષણં મમ મનોમધુપો મધુસૂદન
હે મધુસૂદન, મારા મનનું મધમાખી દરેક ક્ષણે તારી પાસે જ મગ્ન રહે છે.
યત્રયત્ર ચ યસ્યાં વા યોનૌ જન્મ ભવત્વિદમ્
મારો જન્મ જ્યાં અને જે ગર્ભમાં થાય—
કૃષ્ણસ્ત્વં રાધિકાઽહં ચ પ્રેમસૌભાગ્યમાવયોઃ
તું કૃષ્ણ છે અને હું રાધિકા છું; આ આપણાં પ્રેમનું સૌભાગ્ય છે.
યથા તન્વા સહ પ્રાણાઃ શરીરં છાયયા સહ
જેમ શરીર પ્રાણથી અને છાંયાં આકારથી જોડાયેલી હોય છે—
ચક્ષુર્નિમેષવિચ્છેદો ભવિતા નાવયોર્ભુવિ
એમ પૃથ્વી પર આપણા વચ્ચે પલક જપટવાની પણ વિયોગ ક્યારેય નહીં આવે.
મમ પ્રાણૈસ્તવ તનુઃ કેન વા કરુણા હરે 4.6.
હે હરિ, તારી દયા વિના મારા પ્રાણોથી તું કેવી રીતે જીવતો રહે છે?
સ્ત્રિયઃ કતિવિધાઃ સંતિ પુરુષા વા પુરુષ્ટુત
હે પુરુષોત્તમ, સ્ત્રીઓ કેટલાય પ્રકારની છે, અને પુરુષો કેટલાય છે?
તવ દેહાર્ધભાગેન કેન વાઽહં વિનિર્મિતા
તારા શરીરના કયા અર્ધભાગથી હું સર્જાઈ?
મમાત્મા માનસં પ્રાણાસ્ત્વયિ સંસ્થાપિતા યથા
મારો આત્મા, મન અને પ્રાણ જેમ તારી અંદર સ્થિર છે—
અતો નિમેષવિરહાદાત્મનોર્વિક્લવં મનઃ
એથી, આંખોની પલક જપટની પણ વિયોગથી મારું મન વ્યાકુળ થઈ જાય છે.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સા દેવી તત્રૈવ સુરસંસદિ
આ રીતે કહીને, એ દેવી ત્યાં જ દેવોની સભામાં ઊભી રહી.
ક્રોડે કૃત્વા તુ તાં કૃષ્ણો મુખં સંમૃજ્ય વાસસા
કૃષ્ણે તેણીને પોતાની ગોદમાં બેસાડીને, પોતાના વસ્ત્રથી તેના ચહેરા પરનો ધૂળો હળવે થી પુંછ્યો.
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ યોગીંદ્રાણાં ચ દુર્લભમ્
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: હે દેવી, સાંભળ, હું તને એ વાત કહું છું જે મહાન યોગીઓને પણ દુર્લભ છે.
આધારાધેયયોઃ સર્વં બ્રહ્માંડં પશ્ય સુન્દરિ
હે સુંદરિ, આધાર અને આધારિતના રૂપમાં આખું બ્રહ્માંડ જો.
ફલાધારં ચ પુષ્પં ચ પુષ્પાધારં ચ પલ્લવમ્
ફળ આધારિત છે અને ફૂલ એનો આધાર છે; ફૂલ આધારિત છે અને કળી એનો આધાર છે.
વૃક્ષાધારો ઽપ્યંકુરશ્ચ જીવશક્તિસમન્વિતઃ 4.6.
વૃક્ષનું આધાર અંકુર છે, અને તેમાં જીવશક્તિ રહેલી છે.
શેષો વસુન્ધરાધારઃ શેષાધારો હિ કચ્છપઃ
શેષે ધરાને આધાર આપ્યો છે અને કચ્છપે શેષને આધાર આપ્યો છે.
મમાધારસ્વરૂપા ત્વં ત્વયિ તિષ્ઠામિ સાંપ્રતમ્
તું મારા આધારરૂપ છે; હું હવે તારા અંદર સ્થિત છું.
ત્વં શરીરસ્વરૂપાઽસિ ત્રિગુણાઽઽધારરૂપિણી
તું શરીરરૂપ છે અને ત્રણ ગુણોનું આધારરૂપ છે.
પુરુષાદ્વીર્યમુત્પન્નં વીર્યાત્સન્તતિરેવ ચ
પુરુષમાંથી વીર્ય ઉત્પન્ન થાય છે અને વીર્યમાંથી સંતાન થાય છે.
વિના દેહેન ક્વાત્મા ચ ક્વ શરીરં વિનાઽઽત્મના
શરીર વિના આત્મા ક્યાં છે? અને આત્મા વિના શરીર ક્યાં છે?
ન કુત્રાપ્યાવયોર્ભેદો રાધે સંસારબીજયોઃ
હે રાધે, આપણે બંને સંસારના બીજ છીએ અને આપણામાં ક્યાંયે ભેદ નથી.
યથા ક્ષીરે ચ ધાવલ્યં દાહિકા ચ હુતાશને
જેમ દુધમાં ધોળાઈ છે અને અગ્નિમાં તાપ છે,
ધાવલ્યદુગ્ધયોરૈક્યં દાહિકાનલયોર્યથા
તેમ દુધ અને ધોળાઈનું, અગ્નિ અને તાપનું એકપણપણ છે.
મયા વિના ત્વં નિર્જીવા ચાદૃશ્યોઽહં ત્વયા વિના
મારા વિના તું નિર્જીવ છે અને તારા વિના હું અદૃશ્ય છું.