કાલચક્રં ભ્રમત્યેવ મદીયં ચ દિવાનિશમ્
સમયનું ચક્ર દિવસ-રાત સતત ફરતું રહે છે, અને મારું પણ.
કીર્તિઃ પૃથ્વ્યાં પુણ્યમદ્ય કથામાત્રાવશેષિતમ્
આજે પૃથ્વી પર કીર્તિ અને પુણ્ય માત્ર વાર્તા તરીકે જ બાકી છે.
બભૂવુર્બહવો ભૂમૌ મહાબલ પરાક્રમાઃ
પૃથ્વી પર ઘણા મહાબળ અને પરાક્રમશાળી ઉત્પન્ન થયા છે.
ઉપસ્થિતોઽપિ કાલોઽયં વાતો વાતિ નિરંતરમ્
સમય આવી ગયો હોવા છતાં, પવન સતત વહે છે.
વ્યાધયઃ સંતિ દેહેષુ મૃત્યુશ્ચરતિ જંતુષુ
શરીરમાં રોગો વસે છે, અને જીવોમાં મૃત્યુ ફરતું રહે છે.
બ્રાહ્મણ્યનિષ્ઠા વિપ્રાશ્ચ તપોનિષ્ઠાસ્તપોધનાઃ 4.6.
બ્રહ્મમાં સ્થિર રહેનારા બ્રાહ્મણો અને તપમાં તત્પર તપસ્વીઓ તપથી સમૃદ્ધ છે.
તે સર્વે મદ્ભયાદ્ભીતાઃ સ્વકર્મધર્મતત્પરાઃ
એ બધા મારા ભયથી પોતાના કર્મ અને ધર્મમાં તત્પર રહે છે.
દેવાઃ કાલસ્ય કાલોઽહં વિધાતા ધાતુરેવ ચ
દેવોમાં હું સમય છું; હું સર્જનહાર અને પોષક પણ છું.
મમાજ્ઞયાઽયં સંહર્તા નામ્રા તેન હરઃ સ્મૃતઃ
મારી આજ્ઞાથી એ સંહારક છે, એટલે તેને હર કહેવામાં આવે છે.
બ્રહ્માદિતૃણપર્યન્તં સર્વેષામહમીશ્વરઃ
બ્રહ્માથી લઈને ઘાસના તણાં સુધી, હું બધાનો ઈશ્વર છું.
અહં યાન્સંહરિષ્યામિ કસ્તેષામપિ રક્ષિતા
જેને હું સંહારવા ઈચ્છું, તેમના માટે કોણ રક્ષક બની શકે?
સર્વેષામપિ સંહર્તા સ્રષ્ટા પાતાઽહમેવ ચ
બધાનો સર્જનહાર, સંહારક અને પોષક હું જ છું.
ભક્તા મમાનુગા નિત્યં મત્પાદાર્ચનતત્પરાઃ
મારા ભક્તો હંમેશા મારી પાછળ ચાલે છે અને મારા પગની પૂજા કરવા તત્પર રહે છે.
સર્વે નશ્યંતિ બ્રહ્માણ્ડે પ્રભવંતિ પુનઃપુનઃ
બ્રહ્માંડમાં બધું નાશ પામે છે અને વારંવાર ફરીથી જન્મે છે.
અતો વિપશ્ચિતઃ સર્વે દાસ્યં વાંછંતિ નો વરમ્
એથી બધા વિદ્વાન માત્ર મારી દાસતા જ ઈચ્છે છે, બીજું કોઈ વર નથી માંગતા.
જન્મમૃત્યુજરાવ્યાધિ ભયં ચ યમયાતના 4.6.
જન્મ, મૃત્યુ, વૃદ્ધાવસ્થા, રોગ, ભય અને યમની યાતનાઓ—
ભક્તા ન લિપ્તાઃ પાપેષુ પુણ્યેષુ સર્વક ર્મિણઃ
મારા ભક્તો પાપ કે પુણ્યમાં લિપ્ત નથી, ભલે બધા કર્મ કરે.
અહં પ્રાણશ્ચ ભક્તાનાં ભક્તાઃ પ્રાણા મમાપિ ચ
મારા ભક્તો માટે હું જ પ્રાણ છું, અને મારા માટે મારા ભક્તો જ પ્રાણ છે.
ચક્રં સુદર્શનં નામ ષોડશારં સુતીક્ષ્ણકમ્
સુદર્શન નામનું ચક્ર સોળ કાંટાવાળું અને ખૂબ તીક્ષ્ણ છે.
ભક્તાન્તિકે તુ તચ્ચક્રં દત્ત્વા રક્ષાર્થમીપ્સિતમ્
ભક્ત પાસે હોય ત્યારે, રક્ષણ માટે એ ચક્ર આપવામાં આવે છે.
ન મે સ્વાસ્થ્યં ચ વૈકુંઠે ગોલોકે રાધિકાંતિકે
મને વૈકુંઠમાં, ગોલોકમાં કે રાધિકા પાસે પણ શાંતિ નથી.
પ્રાણેભ્યઃ પ્રેયસી રાધા સ્થિતોરસિ દિવાનિશમ્
મારા પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય રાધા છે, જે દિવસ-રાત મારા હૃદય પર સ્થિર રહે છે.
ભક્તદત્તં ચ યદ્દ્રવ્યં ભક્ત્યા ઽશ્નામિ સુરેશ્વરાઃ
હે દેવતાઓના સ્વામી, ભક્ત જે કંઈ ભાવે આપે છે, હું તે પ્રેમથી સ્વીકારું છું.
સ્ત્રીપુત્રસ્વજનાંસ્ત્યક્ત્વા ધ્યાયંતે મામહર્નિશમ્
પત્ની, સંતાન અને સગાં-વહાલાંને છોડીને, તેઓ રાત-દિવસ મને જ સ્મરે છે.
દુષ્ટા યદા મે ભક્તાનાં બ્રાહ્મણાનાં ગવામપિ
જ્યારે દુષ્ટ લોકો મારા ભક્તો, બ્રાહ્મણો અથવા ગાયોને દુઃખ આપે છે,
તથાઽચિરં તે નશ્યંતિ યથા વહ્નૌ તૃણાનિ ચ 4.6.
ત્યારે તેઓ અગ્નિમાં ઘાસ બળી જાય તેમ તરત નાશ પામે છે.
યાસ્યામિ પૃથિવીં દેવા યાત યૂયં સ્વમાલયમ્
હે દેવતાઓ, હવે હું પૃથ્વી પર જઈશ; તમે સૌ તમારા-તમારા લોકમાં જાઓ.
ઇત્યુક્ત્વા જગતાં નાથો ગોપાના હૂય ગોપિકાઃ
આ રીતે કહ્યા પછી જગતના સ્વામીએ ગોપ અને ગોપીઓને બોલાવ્યા.
ગોપા ગોપ્યશ્ચ શૃણુત યાત નંદવ્રજં પરમ્
હે ગોપો અને ગોપીઓ, સાંભળો: તમે સર્વે ઉત્તમ નંદવ્રજમાં જાઓ.
વૃષભાનુપ્રિયા સાધ્વી નંદગોપકલાવતી
વૃષભાનુની પ્રિય, જે સતી અને નંદગોપના ગુણોથી યુક્ત છે,