કેન પૂજ્યા સ્તુતા કેન પુરા પ્રથમતો મુને
મુનિ, પ્રાચીન સમયમાં કોણે તેને પ્રથમ પૂજ્યા અને સ્તુતિ કરી?
સૂત ઉવાચ કથાં કથિતુમારેભે પુણ્યરૂપાં પુરાતનીમ્
સૂતજી બોલ્યા: તેણે પવિત્ર અને પ્રાચીન કથા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
નારાયણ ઉવાચ રમાસમાં તાં સૌભાગ્યાં ચકાર ગૌરવેણ ચ
નારાયણ બોલ્યા: તેણે તેને રમા જેટલી સાભાગ્યવતી માનીને ખૂબ આદરથી સ્થાન આપ્યું.
સેહે લક્ષ્મીશ્ચ ગંગા ચ તસ્યાશ્ચ નવસંગમમ્
લક્ષ્મી અને ગંગાએ તેના નવા સંગમને સહન કર્યું.
સા તાં જઘાન કલહે માનિની હરિસન્નિધૌ
માનીનીએ હરિની હાજરીમાં ઝઘડામાં તેને માર્યું.
સર્વસિદ્ધેશ્વરી દેવી જ્ઞાનિની સિદ્ધયોગિની
દેવી સર્વ સિદ્ધિઓની સ્વામી, જ્ઞાનવતી અને સિદ્ધ યોગિની હતી.
હરિર્ન દૃષ્ટ્વા તુલસીં બોધયિત્વા સરસ્વતીમ્
હરિએ તુલસીને ન જોઈને સરસ્વતીને સમજાવ્યું.
તત્ર ગત્વા ચ સ્નાત્વા ચ તુલસ્યા તુલસીં સતીમ્
ત્યાં જઈને સ્નાન કરીને, તુલસીના પત્રોથી પવિત્ર તુલસીની પૂજા કરી.
લક્ષ્મીમાયાકામવાણીબીજપૂર્વં દશાક્ષરમ્ 2.22.
લક્ષ્મી, માયા, કામ અને વાણીના બીજમંત્રથી શરૂ થતો દશ અક્ષરોનો મંત્ર.
શ્રીં હ્રીં ક્લીં ઐં વૃન્દાવન્યૈ સ્વાહા પૂજયેચ્ચ વિધાનેન સર્વસિદ્ધિં લભેન્નરઃ
“શ્રીં હ્રીં ક્લીં ઐં વૃંદાવન્યૈ સ્વાહા” — યોગ્ય રીતથી પૂજા કરવી જોઈએ; માણસ સર્વ સિદ્ધિઓ મેળવે છે.
ઘૃતદીપેન ધૂપેન સિન્દુરચન્દનેન ચ
ઘીનો દીવો, ધૂપ, સિંદૂર અને ચંદનથી.
હરિસ્તોત્રેણ તુષ્ટા સા ચાવિર્ભૂય મહીરુહાત્
હરિના સ્તોત્રથી પ્રસન્ન થઈ, તે વૃક્ષમાંથી પ્રગટ થઈ.
વરં તસ્યૈ દદૌ વિષ્ણુર્જગત્પૂજ્યા ભવેતિ ચ
વિષ્ણુએ તેને આશીર્વાદ આપ્યો: 'તુ દુનિયા દ્વારા પૂજાયલ રહેશે.'
સર્વે ત્વાં ધારયિષ્યન્તિ સ્વયં મૂર્ધ્નિ સુરાદયઃ
સર્વ દેવતાઓ અને અન્ય લોકો તને પોતાના માથા પર ધારણ કરશે.
નારદ ઉવાચ તુલસ્યાશ્ચ મહાભાગ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ
નારદે કહ્યું: 'હે મહાભાગ્યવતી, તુલસી વિશે મને સમજાવો.'
નારાયણ ઉવાચ હરિઃ સંપૂજ્ય તુષ્ટાવ તુલસીં વિરહાતુરઃ
નારાયણે કહ્યું: 'હરિએ તુલસીની પૂજા કરી, વિયોગથી વ્યથિત થઈ અને તેની સ્તુતિ કરી.'
શ્રીભગવાનુવાચ વિદુર્બુધાસ્તેન વૃન્દાં મત્પ્રિયાં તાં ભજા મ્યહમ્
ભગવાને કહ્યું: 'વિદ્વાનોએ તેને વૃંદા તરીકે ઓળખી છે, જે મારી પ્રિય છે અને હું તેની પૂજા કરું છું.'
પુરા બભૂવ યા દેવી હ્યાદૌ વૃન્દાવને વને
જે દેવી પ્રાચીન સમયમાં વૃંદાવનના વનમાં શરૂઆતમાં હતી.
અસંખ્યેષુ ચ વિશ્વેષુ પૂજિતા યા નિરન્તરમ્ 2.22.
જે અનંત વિશ્વોમાં સતત પૂજાય છે.
અસંખ્યાનિ ચ વિશ્વાનિ પવિત્રાણિ યયા સદા
જેના કારણે અસંખ્ય વિશ્વો હંમેશા પવિત્ર બને છે.
દેવા ન તુષ્ટાઃ પુષ્પાણાં સમૂહેન યયા વિના
જેના વિના દેવતાઓ ફૂલોના ઢગલા હોવા છતાં સંતોષ પામતા નથી.
વિશ્વે યત્પ્રાપ્તિમાત્રેણ ભક્ત્યાઽઽનન્દો ભવેદ્ધ્રુવમ્
જેની ભક્તિપૂર્વક પ્રાપ્તિથી વિશ્વોમાં નિશ્ચિત આનંદ થાય છે.
યસ્યા દેવ્યા સ્તુલા નાસ્તિ વિશ્વેષુ નિખિલેષુ ચ
એ દેવીની સમાન કોઈ પણ જગતમાં નથી.
કૃષ્ણજીવનરૂપા યા શશ્વત્પ્રિયતમા સતી
જે કૃષ્ણનો જીવનરૂપ છે, સદા પ્રિય અને પવિત્ર છે.
ઇત્યેવં સ્તવનં કૃત્વા તત્ર તસ્થૌ રમાપતિઃ
આ રીતે સ્તુતિ કરીને રામાપતિ ત્યાં જ રહ્યો.
રુદતીમભિમાનેન માનિનીં માનપૂજિતામ્
તેને રડતી, ગૌરવભરી અને માનથી સન્માનિત જોઈ.
ભારત્યાજ્ઞાં ગૃહીત્વા ચ સ્વાલયં ચ યયૌ હરિઃ
ભારતીની આજ્ઞા લઈને હરિ પોતાના ઘર ગયો.
વરં વિષ્ણુર્દદૌ તસ્યૈ વિશ્વપૂજ્યા ભવેતિ ચ
વિષ્ણુએ તેને આશીર્વાદ આપ્યો: 'તુ આખા વિશ્વમાં પૂજાય.'
વિષ્ણોર્વરેણ સા દેવી પરિતુષ્ટા બભૂવ હ 2.22.
વિષ્ણુના વરદાનથી એ દેવી સંપૂર્ણ સંતોષ પામી.
લક્ષ્મીર્ગઙ્ગા સસ્મિતા તાં સમાશ્લિષ્ય ચ નારદ
લક્ષ્મી અને ગંગા, હસતાં, તેને ગળે લગાડ્યા, નારદ.