માધવીકેતકીકુન્દમલ્લિકામાલતીવને
માધવી, કેતકી, કુન્દ, મલ્લિકા અને માલતીના વનમાં,
તુલસીતરુમૂલે ચ પુણ્યદેશે સુપુણ્યદે
તુલસીના વૃક્ષની જડ પાસે, પવિત્ર અને અત્યંત પવિત્ર સ્થળે,
તત્રૈવ સર્વદેવાનાં સમધિષ્ઠાનમેવ ચ
ત્યાં જ બધા દેવતાઓનું નિવાસસ્થાન અને તેમની શક્તિનું સ્થાન છે.
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષિતઃ 2.21.
એમને બધા પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કર્યું હોય અને બધા યજ્ઞોમાં દીક્ષા લીધેલી હોય એવી ગણના થાય છે.
સુધાઘટસહસ્રેણ સા તુષ્ટિર્ન ભવેદ્ધરેઃ
હજારો અમૃતના ઘડા હોવા છતાં, એવી તૃપ્તિ હરિ માટે થતી નથી.
ગવામયુતદાનેન યત્ફલં લભતે નરઃ
કોઈ માણસે દસ હજાર ગાય દાન આપીને જે ફળ મેળવે છે—
તુલસીપત્રતોયં ચ મૃત્યુકાલે ચ યો લભેત્
મૃત્યુ સમયે જો કોઈને તુલસી પત્ર સાથે પાણી મળે—
નિત્યં યસ્તુલસી તોયં ભુઙ્ક્તે ભક્ત્યા ચ યો નરઃ
જે માણસ રોજ ભક્તિથી તુલસી પાણી ગ્રહણ કરે—
નિત્યં યસ્તુલસીં દત્ત્વા પૂજયેન્માં ચ માનવઃ
જે માણસ રોજ તુલસી અર્પણ કરીને મને પૂજે—
તુલસીં સ્વકરે ધૃત્વા દેહે ધૃત્વા ચ માનવઃ
જે માણસ પોતે હાથમાં તુલસી રાખે, અથવા શરીર પર તુલસી રાખે—
તુલસીકાષ્ઠનિર્માણમાલાં ગૃહ્ણાતિ યો નરઃ
જે માણસ તુલસીના કાંડા થી બનેલી માળા ધારણ કરે—
તુલસીં સ્વકરે ધૃત્વા સ્વીકારં યો ન રક્ષતિ
જે માણસ પોતાના હાથમાં તુલસી રાખે પણ તેની સ્વીકૃતિ જાળવે નહીં—
કરોતિ મિથ્યાશપથં તુલસ્યા યો હિ માનવઃ
જે માણસ તુલસી પર ખોટી શપથ કરે—
તુલસીતોયકણિકાં મૃત્યુકાલે ચ યો લભેત્ 2.21.
મૃત્યુ સમયે જે માણસ તુલસી પાણીની એક બિંદુ મેળવે—
પૂર્ણિમાયામમાયાં ચ દ્વાદશ્યાં રવિસંક્રમે
પૂણમ, અમાવસ્યા, દ્વાદશી કે સૂર્ય સંક્રમણના દિવસે—
આશૌચેઽશુચિકાલે વા રાત્રિવાસાન્વિતે નરાઃ
અશૌચ, અશુદ્ધ સમય કે રાત્રિ વિતાવતી વખતે—
ત્રિરાત્રં તુલસીપત્રં શુદ્ધં પર્યુષિતં સતિ
તુલસી પત્ર શુદ્ધ હોય પણ ત્રણ રાત સુધી રાખવામાં આવ્યા હોય—
ભૂગતં તોયપતિતં યદ્દત્તં વિષ્ણવે સતિ
પૃથ્વી પર પડેલું કે પાણીમાં પડી ગયેલું, જે પણ વિષ્ણુને અર્પણ થાય—
વૃક્ષાધિષ્ઠાત્રી દેવી યા ગોલોકે ચ નિરામયે ।। કૃષ્ણેન સાર્દ્ધં રહસિ નિત્યં ક્રીડાં કરિષ્યતિ
જે દેવીએ વૃક્ષમાં નિવાસ કરે છે, ગોલોકમાં નિર્મલ છે, એ કૃષ્ણ સાથે ગુપ્ત રીતે રોજ રમે છે.
નદ્યધિષ્ઠાતૃદેવી યા ભારતે ચ સુપુણ્યદા
જે દેવીએ નદીમાં નિવાસ કરે છે, ભારતમાં પુણ્ય આપે છે—
ત્વં ચ સ્વયં મહાસાધ્વી વૈકુણ્ઠે મમ સન્નિધૌ
તમે મહાન સતી છો અને વૈકુંઠમાં મારી સાથે રહેશો.
અહં ચ શૈલરૂપી ચ ગણ્ડકીતીરસન્નિધૌ
હું પર્વતરૂપે ગંડકી નદીના કિનારે રહેશો.
વજ્રકીટાશ્ચ કૃમયો વજ્રદંષ્ટ્રાશ્ચ તત્ર વૈ
ત્યાં વજ્ર જેવા કીટ અને વજ્ર દાંતવાળા જીવ હશે.
એકદ્વારે ચતુશ્ચક્રં વનમાલાવિભૂષિતમ્ 2.21.
એક જ પ્રવેશદ્વાર, ચાર ચકરા અને વનમાળાથી સજ્જ હશે.
એકદ્વારે ચતુશ્ચક્રં નવીનનીરદોપમમ્
એક જ પ્રવેશદ્વાર, ચાર ચકરા અને તાજા મેઘ જેવા દેખાવ ધરાવશે.
દ્વારદ્વયે ચતુશ્ચક્રં ગોષ્પદેન સમન્વિતમ્
બે દ્વાર પર, ચાર ચકરા અને ગાયના પગલાં સાથે હશે.
અતિક્ષુદ્રં દ્વિચક્રં ચ નવીનજલદપ્રભમ્
અતિ નાનાં, બે ચકરા અને તાજા મેઘ જેવી તેજસ્વીતા ધરાવશે.
અતિક્ષુદ્રં દ્વિચક્રં ચ વનમા લાવિભૂષિતમ્
અતિ નાનાં, બે ચકરા અને વનમાળાથી સજ્જ હશે.
સ્થૂલં ચ વર્તુલાકારં રહિતં વનમાલયા
મોટું અને ગોળ આકારનું, વનમાળા વિના હશે.
મધ્યમં વર્તુલાકારં દ્વિચક્રં બાણવિક્ષતમ્
મધ્યમ કદનું, ગોળ આકારનું, બે ચકરા અને તીરોના નિશાનવાળું હશે.